Soru

Zorluk: Orta4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları

Demokrat Parti iktidarının son döneminde yaşanan şiddetli döviz tıkanıklığını aşmak ve dış borç yükümlülüklerini sürdürülebilir kılmak amacıyla uygulamaya konulan 1958 İstikrar Kararları'nın temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluslararası Para Fonu (IMF) ile ilk Stand-by anlaşmasının imzalanması, geniş çaplı bir devalüasyonun gerçekleştirilmesi ve borçların ertelenmesi (moratoryum) sürecini içermesidir.Cevap
  2. B
    İthal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek, ekonominin tamamen dışa açılmasını öngören 24 Ocak Kararları'nın başlangıcını teşkil etmesidir.
  3. C
    Kamu bütçe açıklarını kapatmak için 'Ekonomik Denge Vergisi' gibi tek seferlik vergilerin ihdas edildiği 5 Nisan paketinin ilk aşaması olmasıdır.
  4. D
    Planlı kalkınma dönemine geçişi sağlayarak Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulmasına ve Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın uygulanmasına zemin hazırlamasıdır.
  5. E
    Döviz kurlarının serbest bırakıldığı ve bankacılık sektörünün yeniden yapılandırıldığı 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' ile aynı yapısal özellikleri taşımasıdır.

Cevap

1958 İstikrar Kararları; IMF ile ilk Stand-by anlaşmasının imzalandığı, borçların ertelenerek moratoryum ilan edildiği ve ciddi bir devalüasyonun yapıldığı bir kriz yönetimi programıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 1958 programının en karakteristik üç unsuru olan IMF ile ilk temas (Stand-by), kur ayarlaması (devalüasyon) ve dış borçların yeniden yapılandırılmasını (moratoryum) doğru bir şekilde bir araya getirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin ekonomik koşullarını belirle.
1950'lerin sonu, yüksek enflasyon ve döviz rezervlerinin tükenmesi (döviz darboğazı).
Sorunun arka planındaki temel makroekonomik dengesizliği anlamak için gereklidir.
2
Programın temel bileşenlerini analiz et.
Doların 2,80 TL'den 9,00 TL'ye çıkarılması (devalüasyon), IMF ile ilk anlaşma ve borç erteleme (moratoryum).
1958 programını diğer istikrar paketlerinden ayıran spesifik uygulamaları tespit etmek için gereklidir.
3
Diğer dönemlerle karşılaştırma yap.
1980 (dışa açılma), 1994 (bütçe odaklı vergiler) ve 2001 (bankacılık reformu) programları 1958'den farklıdır.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru cevabı doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları, Türkiye ekonomisinde dış ödemeler dengesi krizini aşmak için uygulanan, IMF destekli ilk kapsamlı programdır.

Daha Fazla Pratik

1958 Kararları ile getirilen 'Küresel Kota Sistemi'nin ithalat rejimine etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla