Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSermaye ve Finans Hesabı

Ödemeler Dengesi El Kitabı 6. Versiyon (BPM6) standartları ve Türkiye'nin güncel ödemeler dengesi raporlama sistemi dikkate alındığında;

I. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) bir başka ülke merkez bankası ile yaptığı para takası (swap) anlaşması sonucunda döviz likiditesi temin etmesi,
II. Türkiye'de yerleşik bir portföy yönetim şirketinin, yurt dışı piyasalarda ihraç edilmiş ve vadesine 18 ay kalmış olan yabancı devlet tahvillerini satın alması,
III. Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı ortaklı bir firmanın, yıl sonunda elde ettiği kârı yurt dışındaki ana merkezine transfer etmek yerine Türkiye'deki fabrikasının kapasite artırımı için kullanması (yeniden yatırılan kârlar),

gibi işlemlerin Ödemeler Dengesi 'Finans Hesabı' kapsamındaki muhasebeleştirme süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    1. işlem sonucunda 'Varlıkların Net Edinimi' (Rezerv Varlıklar) ve 'Yükümlülüklerin Net Oluşumu' (Diğer Yatırımlar) kalemlerinde eş anlı ve aynı tutarda artış meydana gelir.
  2. B
    2. işlem, Finans Hesabı'nın 'Portföy Yatırımları / Varlıklar' alt kaleminde pozitif (+) yönlü, 'Rezerv Varlıklar' kaleminde ise negatif (-) yönlü bir kayıt oluşturur.
  3. C
    3. işlem, 'Cari İşlemler Hesabı / Birincil Gelir Dengesi' altında bir gider (çıkış) olarak izlenirken; 'Finans Hesabı / Doğrudan Yatırımlar / Yükümlülükler' kaleminde artış (+) olarak kaydedilir.
  4. 1. işlem kapsamında TCMB'nin üstlendiği geri ödeme yükümlülüğü, dış borç stokundaki artışı temsil ettiği için Finans Hesabı'nın 'Yükümlülüklerin Net Oluşumu' sütununda negatif (-) işaretli bir kalem olarak gösterilir.Cevap
  5. E
    2. işlem sonucunda Türkiye'de yerleşiklerin yurt dışındaki finansal varlık stoku artarken, 'Varlıkların Net Edinimi' toplam dengesi (rezerv değişimi dahil) başlangıçta değişmez.

Cevap

1. işlem kapsamında TCMB'nin üstlendiği geri ödeme yükümlülüğünün 'Yükümlülüklerin Net Oluşumu' sütununda negatif (-) işaretli bir kalem olarak gösterileceğini belirten ifade yanlıştır.
BPM6 (Balance of Payments Manual 6) metodolojisinde, 'Yükümlülüklerin Net Oluşumu' (Net Incurrence of Liabilities) ana başlığı altında gerçekleşen tüm artışlar pozitif (+) değer olarak kaydedilir. TCMB'nin swap anlaşması ile döviz sağlaması, kurumun kısa vadeli dış yükümlülüklerini (borcunu) artıran bir işlem olduğu için bu kaleme pozitif (+) bir kayıt düşülmelidir. Seçenekte belirtilen negatif (-) işaretli kayıt usulü, yükümlülüğün (borcun) geri ödenmesi durumunda söz konusu olur.

Adım Adım Çözüm

1
BPM6 İşaret Sistemini Belirle
Varlıkların Net Edinimi (Net Acquisition of Financial Assets) sütununda artışlar (+), azalışlar (-) ile gösterilir. Yükümlülüklerin Net Oluşumu (Net Incurrence of Liabilities) sütununda ise artışlar (+) (borçlanma gibi), azalışlar (-) (borç ödemesi gibi) ile gösterilir.
Ödemeler dengesinin 6. versiyon el kitabındaki standart kayıt usulünü doğrulamak gerekir.
2
Swap İşlemini Analiz Et
TCMB bir swap işlemi ile döviz aldığında; rezervleri (varlık) artar (+) ve aynı anda karşı tarafa olan borcu/yükümlülüğü (diğer yatırımlar/mevduat) artar (+).
Swapın çift taraflı bir finansal işlem olduğunu ve her iki bacağın da finans hesabına pozitif kaydedileceğini anlamak gerekir.
3
Yanlış Seçeneği Teşhis Et
Yükümlülük artışının (borç artışının) 'negatif (-)' olarak kaydedileceği iddiası, BPM6'nın temel muhasebe mantığına aykırıdır.
Öğrencilerin genellikle 'borç kötüdür, o halde eksi olmalıdır' şeklindeki kavramsal hatasını test etmek amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

BPM6 Finans Hesabı Kayıt Standartları
Bu soruyu puanla

Konular

Sermaye ve Finans Hesabı

Bu konudan daha fazla soru