Examkin

Soru

Zorluk: Orta24 Ocak 1980 İstikrar Kararları

2424 Ocak 19801980 Kararları, Türkiye ekonomisinde pazar mekanizmasının kurallarını yerleştirmeyi ve ekonomiyi dışa açmayı hedefleyen yapısal bir dönüşüm sürecini başlatmıştır. Bu programın dış ekonomik ilişkilerde pazar dengesini bozan unsurları ortadan kaldırmak ve ihracatın rekabet gücünü artırmak amacıyla gerçekleştirdiği temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çoklu kur uygulamasının tasfiye edilerek döviz kurlarının sadeleştirilmesi ve gerçekçi bir seviyeye getirilmesiCevap
  2. B
    15671567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un tüm hükümlerinin iptal edilerek sermaye hareketlerinin tam serbestiye kavuşturulması
  3. C
    İthalatta uygulanan miktar kısıtlamalarının (kontenjanların) 19801980 yılı başında tamamen kaldırılarak sadece gümrük vergisi uygulamasına geçilmesi
  4. D
    İhracatın artırılması amacıyla dış ticarette devlet tekelinin kurularak özel sektörün ihracat yetkisinin sınırlandırılması
  5. E
    Yerli üretimi korumak amacıyla gümrük vergisi oranlarının yükseltilmesi ve ithalat yasaklarının genişletilmesi

Cevap

Dış ticarette ve döviz piyasasında pazar dengesini sağlamak amacıyla çoklu kur uygulamasının tasfiye edilerek kurların sadeleştirilmesi ve gerçekçi bir seviyeye getirilmesidir.
Doğru seçenek, programın pazar mekanizmasını kurumsallaştırma hedefiyle doğrudan örtüşmektedir. 19801980 öncesinde farklı ürünler veya işlemler için uygulanan farklı döviz kurları (çoklu kur), kaynakların etkin dağılımını bozmaktaydı. 2424 Ocak Kararları ile bu kurlar sadeleştirilmiş ve devalüasyon yoluyla döviz fiyatı ekonomik gerçeklere uygun hale getirilerek ihracatın önündeki engeller kaldırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19701970’li yılların sonunda yaşanan ekonomik durumun analizi
Yüksek enflasyon, döviz darboğazı ve çoklu kur sistemi nedeniyle piyasada karaborsa ve kaynak dağılımı bozukluğu tespit edilmiştir.
İstikrar programının hangi sorunları çözmeyi hedeflediğini anlamak için başlangıç koşullarının bilinmesi gerekir.
2
2424 Ocak programının temel felsefesinin belirlenmesi
İthal ikameci modelden dışa açık, ihracata dayalı büyüme modeline ve devlet müdahalesi yerine pazar ekonomisine geçiş kararlaştırılmıştır.
Yapılan düzenlemelerin mantığı bu stratejik değişimle uyumludur.
3
Döviz kuru politikasındaki değişikliğin değerlendirilmesi
Çoklu kur uygulamasına son verilerek geniş çaplı bir devalüasyon yapılmış ve kurun pazar dengesini yansıtması sağlanmıştır.
Gerçekçi döviz kuru, ihracatın rekabet gücünü artırmak ve döviz girişini teşvik etmek için temel araçtır.

Anahtar Kavram

Pazar Mekanizması ve Dışa Açılma (Liberalizasyon)

İpuçları

1
2424 Ocak Kararları'nın temel amacı 'pazar mekanizmasını' işler hale getirmektir.
2
Program öncesinde döviz piyasasındaki en büyük engel, pazar fiyatını yansıtmayan sabit ve çok parçalı kurlardı.
3
Dışa açılma için önce kurun pazar dengesine yaklaştırılması (devalüasyon) ve sadeleştirilmesi gerekiyordu.

Daha Fazla Pratik

Bu kararların ardından 19801980 Temmuz ayında mevduat faizlerinin serbest bırakılması sürecini (Bankerler Olayı bağlamında) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

24 Ocak 1980 İstikrar Kararları

Bu konudan daha fazla soru