Examkin

Soru

Zorluk: Orta2000 ve 2001 Finansal Krizleri

19991999 yılı Aralık ayında uygulanmaya başlanan döviz çıpasına dayalı "Enflasyonu Düşürme Programı", başlangıçta döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvim çerçevesinde artırıldığı katı bir rejim içermekteydi. Ancak programın sürdürülebilirliğini sağlamak ve spekülatif baskıları azaltmak amacıyla, belirli bir süre sonunda bu katı rejimden daha esnek bir yapıya geçişi öngören bir "çıkış stratejisi" (exit strategy) tasarlanmıştı.

Bu strateji uyarınca, 20012001 yılının Temmuz ayından itibaren döviz kuru rejiminde yapılması planlanan temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Döviz kurunun ilan edilen bir merkez etrafında kademeli olarak genişleyen bir bant içinde dalgalanmaya bırakılmasıCevap
  2. B
    Döviz kuru çıpasından tamamen vazgeçilerek tam dalgalı döviz kuru rejimine derhal geçilmesi
  3. C
    Para kurulu (currency board) sistemine geçilerek para arzının tamamen döviz rezervlerine endekslenmesi
  4. D
    Döviz kurunun tamamen sabitlenerek devalüasyon veya günlük kur artışı imkanının ortadan kaldırılması
  5. E
    Mevcut kur sepeti değerinin tek seferde yüksek oranda devalüe edilip ardından sabit kurda kalınması

Cevap

Doğru cevap, döviz kurunun ilan edilen bir merkez etrafında kademeli olarak genişleyen bir bant içinde dalgalanmaya bırakılması gerektiğini belirten seçenektir.
Doğru cevap olan genişleyen bant seçeneği, 19991999 programının temel bir yapısal unsurudur. Programın güvenilirliğini sarsmadan daha esnek bir rejime geçebilmek için Temmuz 20012001 tarihinden itibaren döviz kurunun her iki yönde kademeli olarak açılan bir koridor (bant) içinde hareket etmesi planlanmıştı. Bu, spekülatörlere karşı Merkez Bankası'na hareket alanı tanıyacak bir 'çıkış stratejisi' olarak tasarlanmıştı.

Adım Adım Çözüm

1
19991999 Enflasyonu Düşürme Programı'nın kur rejimini tanımlayın.
Program, ilk 1818 ay boyunca (Ocak 20002000 - Haziran 20012001) döviz kurunun günlük olarak önceden ilan edildiği bir 'sürünen parite' (crawling peg) sistemine dayanıyordu.
Sorunun bağlamını anlamak için mevcut rejimin süresini ve yapısını bilmek gerekir.
2
Programda öngörülen 'Çıkış Stratejisi'nin (Exit Strategy) detaylarını hatırlayın.
Stratejiye göre, Temmuz 20012001 itibarıyla kurun etrafında simetrik bir bant oluşturulacak ve bu bant her yıl belirli bir oranda genişletilecekti.
Katı kur rejimlerinden esnek rejimlere geçişte spekülatif atakları önlemek için kullanılan standart bir IMF politika aracıdır.
3
Planlanan esneklik oranlarını kontrol edin.
Bandın toplam genişliğinin Temmuz 20012001'den itibaren kademeli olarak artarak 20022002 sonunda %31,5\%31,5'e ulaşması planlanmıştı.
Çıkış stratejisinin nihai hedefinin tam esnekliğe (dalgalı kur) yumuşak bir geçiş hazırlığı olduğunu teyit eder.

Anahtar Kavram

1999 Enflasyonu Düşürme Programı Çıkış Stratejisi (Genişleyen Bant)

İpuçları

1
19991999 programının ilk 1818 aylık dönemi bittiğinde kurda bir esneklik artışı planlandığını hatırlayın.
2
Bu esneklik, kurun tamamen serbest bırakılması değil, belirli sınırlar (alt ve üst limitler) dahilinde hareket etmesidir.
3
Temmuz 20012001 için öngörülen bu mekanizma literatürde 'genişleyen bant' (widening band) olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

2001 krizinden sonra uygulanan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'ndaki TCMB kanun değişikliği ve bağımsızlık konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

2000 ve 2001 Finansal Krizleri

Bu konudan daha fazla soru