Türkiye'de kamu borç yönetiminin temel stratejik amaçlarından biri, iç borç stokunun maliyetini makul risk seviyelerinde tutarak borcun sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Hazine'nin borçlanma kompozisyonunda yaptığı tercihler, borcun vade yapısı ile piyasa risklerine karşı hassasiyeti arasında bir ödünleşim (trade-off) yaratmaktadır.
Aşağıdaki tabloda, varsayımsal bir döneme ait iç borç stoku bileşenleri verilmiştir:
| Borçlanma Enstrümanı | Stok Payı | Ortalama Vade | Faiz/Getiri Yapısı |
|---|---|---|---|
| Sabit Kuponlu Senetler | Ay | Sabit | |
| Değişken Kuponlu Senetler | Ay | Piyasa Faizine Duyarlı | |
| TÜFE'ye Endeksli Senetler | Ay | Enflasyona Duyarlı |
Tablodaki veriler ve Türkiye Ekonomisi'ndeki borç yönetimi dinamikleri dikkate alındığında, iç borç stokunun yapısına dair yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Stokta değişken kuponlu ve TÜFE'ye endeksli enstrümanların ağırlığının yüksek olması, borcun ortalama vadesini uzatarak yeniden finansman riskini düşürse de; hazinenin faiz yükünü makroekonomik dalgalanmalara açık hale getirerek yeniden fiyatlama riskini artırmaktadır.Cevap
- Bİç borçlanmada sadece sabit kuponlu Türk Lirası cinsi varlıkların tercih edilmesi, hazinenin borç çevirme oranını düşürerek likidite riskini ve piyasa üzerindeki finansman baskısını tamamen ortadan kaldırır.
- CTablodaki vade yapısı dikkate alındığında, hazinenin kısa vadeli likidite ihtiyacının en yüksek olduğu kalem TÜFE'ye endeksli senetlerdir ve bu durum bütçe açığının doğrudan daralmasına katkı sağlar.
- DDöviz cinsi veya dövize endeksli iç borçlanma senetlerinin stok içindeki payının artırılması, kur riskini artırsa da kamu borç stokunun GSYH'ye oranını döviz kuru şoklarından bağımsız hale getirmektedir.
- Eİç borç stokunun alacaklılara göre dağılımında bankacılık dışı kesimin payının artması, piyasadaki fon arzını daraltarak hazinenin borçlanma maliyetlerini tüm vadelerde eş zamanlı olarak düşürür.
Cevap
İç borç stokunda değişken kuponlu ve TÜFE'ye endeksli enstrümanların ağırlığının artması, vadenin uzamasını sağlayarak yeniden finansman riskini azaltır; ancak faiz yükünü enflasyon ve piyasa faizlerine duyarlı hale getirerek yeniden fiyatlama riskini artırır.
Doğru değerlendirme, hazinenin iç borçlanma stratejisindeki temel teknik zorluğu yansıtmaktadır. Türkiye ekonomisi gibi enflasyonist beklentilerin değişken olabildiği ortamlarda, borç stokunun vadesini uzatmak için hazine genellikle yatırımcıya enflasyona karşı koruma (TÜFE'ye endeksli) veya piyasa faizine uyum (değişken kuponlu) garantisi verir. Bu durum, borcun anapara ödemesinin daha ileri bir tarihe ötelenmesini (vadenin uzamasını) sağlayarak 'yeniden finansman riskini' azaltır. Ancak, faiz ödemelerinin piyasa koşullarına göre sürekli değişmesi, hazinenin faiz maliyetlerini kontrol dışı bırakarak 'yeniden fiyatlama riskini' (market risk) artırmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Borç yönetiminde Vade (Maturity) ve Yeniden Fiyatlama (Re-pricing) Ödünleşimi
Daha Fazla Pratik
İç borç çevirme oranının (rollover ratio) seviyesinin üzerine çıkmasının faiz oranları ve vade yapısı üzerindeki baskılarını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s