Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUlaştırma Sektörü

Türkiye ekonomisinde ulaştırma sektörü, son dönemde gerçekleştirilen yapısal dönüşümler ve yasal düzenlemelerle önemli değişimler geçirmiştir. Buna göre, Türkiye'deki ulaştırma alt sektörleri ve bu sektörlere yönelik uygulanan politikalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türkiye'nin dış ticaret taşımacılığında (ihracat ve ithalat), miktar (ağırlık) bazında en yüksek pay deniz yolu taşımacılığına aittir.
  2. B
    2003 yılında iç hatların rekabete açılması ve Bölgesel Havacılık Politikası, havayolu yolcu taşımacılığında hızlı bir büyüme ve bilet maliyetlerinin reel olarak düşmesini sağlamıştır.
  3. 2013 yılında çıkarılan demiryolu serbestleşme düzenlemesiyle, demiryolu altyapısının mülkiyeti ve bakımı tamamen özel sektöre devredilerek bu alan özelleştirilmiştir.Cevap
  4. D
    Türkiye'de yurt içi yük ve yolcu taşımacılığında kara yolu taşımacılığı, esneklik ve her noktaya erişim avantajı nedeniyle halen en yüksek paya sahiptir.
  5. E
    Ulaştırma ve depolama faaliyetleri, sağladığı katma değerin yanı sıra hizmet ihracatı gelirleri yoluyla cari işlemler dengesine pozitif katkı sunmaktadır.

Cevap

Demiryolu altyapısının mülkiyeti ve bakımının tamamen özel sektöre devredildiğini belirten ifade yanlıştır.
2013 yılında yürürlüğe giren 'Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun' ile TCDD; Demiryolu Altyapı İşletmecisi olarak yapılandırılmış ve altyapının mülkiyeti ile bakımı kamu (devlet) üzerinde kalmaya devam etmiştir. Bu düzenleme ile sadece tren işletmeciliği (yolcu ve yük taşıma) özel sektöre ve TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye açılmıştır. Dolayısıyla altyapının 'tamamen özel sektöre devredildiği' veya 'özelleştirildiği' ifadesi teknik ve hukuki olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki ulaştırma türlerinin sektörel dağılımını miktar ve hacim bazında değerlendiriniz.
Dış ticarette deniz yolu (%85+), yurt içi taşımacılıkta ise kara yolu (%90 civarı) baskındır.
Ulaştırma sektörünün temel yapısal verilerini doğrulamak için.
2
Sivil havacılıkta 2003 yılı sonrasında yaşanan 'serbestleşme' (liberalizasyon) sürecinin etkilerini inceleyiniz.
İç hatların rekabete açılmasıyla havayolu sektörü istatistiksel olarak en hızlı büyüyen alt sektör olmuştur.
Havacılık politikalarının ekonomik sonuçlarını teyit etmek için.
3
6461 sayılı 'Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun'un (2013) içeriğini analiz ediniz.
Altyapı (raylar, sinyalizasyon vb.) kamu mülkiyetinde kalmış (TCDD), sadece 'işletmecilik' (tren yürütme) özel sektöre açılmıştır.
Serbestleşme (liberalizasyon) ile tam özelleştirme (privatization) arasındaki hukuki ve ekonomik farkı ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Ulaştırma Alt Sektörlerinde Serbestleşme ve Altyapı Yönetimi

İpuçları

1
Soruda hangi ifadenin 'yanlış' olduğu sorulmaktadır. Genellikle ulaştırma türlerinin payları ve yapısal reformlar sorgulanır.
2
Özellikle demiryolu sektöründeki 2013 düzenlemesine odaklanınız; altyapı (yol) ve işletmecilik (tren) ayrımına dikkat ediniz.
3
Demiryolu altyapısı bir 'doğal tekel'dir. Türkiye'de bu tür stratejik altyapılar serbestleşme sonrasında da devlet denetiminde (kamu mülkiyetinde) kalmıştır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin ulaştırma türleri arasındaki dengesizliği gidermek amacıyla hazırlanan 'Türkiye Lojistik Master Planı' hedeflerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ulaştırma Sektörü

Bu konudan daha fazla soru