Soru

Zorluk: Çok zorEmek Değer Teorisi

Adam Smith, 17761776 tarihli 'Milletlerin Serveti' adlı eserinde emek-değer teorisinin sadece sermaye birikimi ve toprak mülkiyetinin bulunmadığı 'erken ve kaba dönem' (primitive state) için geçerli olduğunu; gelişmiş toplumlarda ise değerin ücret, kâr ve rant unsurlarının toplamından oluştuğunu (ekleme kuramı) savunmuştur.

Buna göre, David Ricardo'nun Smith'in bu yaklaşımına karşı geliştirdiği ve emek-değer teorisini gelişmiş toplum yapısında da tutarlı kılmayı amaçlayan temel kuramsal itirazı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Üretimde kullanılan sermayenin (sabit sermaye), aslında geçmişte harcanan ve malların içinde birikmiş emek miktarından (birikmiş emek) başka bir şey olmadığını savunarak emek-değer ilkesinin geçerliliğini korumasıCevap
  2. B
    Toprak rantının fiyatı belirleyen bir maliyet unsuru olduğunu ve bu sebeple Smith'in maliyet toplamı yaklaşımının teknik olarak eksik olduğunu ileri sürmesi
  3. C
    Değer paradoksunu çözmek amacıyla, bir malın değişim değerinin o malın sağladığı toplam fayda miktarı ve nadirlik derecesi tarafından belirlendiğini savunması
  4. D
    Artı-değerin kaynağının sermayenin organik kompozisyonu olduğunu belirterek, kâr oranlarının düşme eğilimini değer teorisinin merkezine yerleştirmesi
  5. E
    Servetin kaynağının mübadele edilen emek miktarı (emek-kumanda) olduğunu, tarımsal üretimin ise ekonomideki tek verimli alan olduğunu iddia etmesi

Cevap

David Ricardo, sermayeyi 'birikmiş emek' (accumulated labor) olarak nitelendirerek emek-değer teorisinin gelişmiş toplumlarda da geçerli olduğunu savunmuştur.
David Ricardo, Adam Smith'in 'gelişmiş toplumlarda emek-değer teorisi işlemez' yönündeki görüşüne şiddetle karşı çıkmıştır. Ricardo'ya göre, bir malın üretimi için doğrudan harcanan canlı emeğin yanı sıra, o üretimde kullanılan sermaye mallarının (makineler, binalar) üretiminde harcanan geçmiş emek de malın değerini oluşturur. Bu 'birikmiş emek' kavramı sayesinde teori, sermaye yoğunluğu farklarına rağmen (yaklaşık %93\%93 oranında) geçerliliğini korur. Ayrıca Ricardo, rantın fiyata girmediğini kanıtlayarak Smith'in ekleme kuramını çürütmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Smith'in ikili ayrımının analizi
Adam Smith'in emek-değer teorisini sadece ilkel toplumlar için geçerli sayıp, gelişmiş toplumda 'ekleme kuramı'na geçtiğinin tespiti.
Sorunun kökenindeki kuramsal kopuş noktasını anlamak için gereklidir.
2
Ricardo'nun sermaye tanımının değerlendirilmesi
Ricardo'nun makine ve teçhizatı, onları üreten emeğin bir yansıması (geçmiş emek) olarak görmesi.
Emek-değer teorisinin sermaye birikimi altında neden hala geçerli olduğunu açıklayan temel argümandır.
3
Rantın değer teorisindeki yerinin belirlenmesi
Diferansiyel rant kuramı uyarınca rantın fiyatın bir bileşeni olmadığının (fiyat belirlemediğinin) anlaşılması.
Smith'in rantı bir maliyet unsuru olarak eklemesine Ricardo'nun en büyük itirazlarından biridir.
4
Sentez ve Karşılaştırma
Ricardo'nun değerin sadece üretimde harcanan emek (canlı + birikmiş) tarafından belirlendiği sonucuna ulaşılması.
Doğru seçeneğin Ricardo'nun kuramsal bütünlüğü ile uyumunun teyidi.

Anahtar Kavram

Ricardo'nun Birikmiş Emek (Accumulated Labor) ve Değer Tutarlılığı
Bu soruyu puanla