Adam Smith, sermaye birikiminin ve toprak mülkiyetinin henüz gerçekleşmediği "erken ve ilkel" dönemde malların değişim değerinin o malı üretmek için harcanan emek miktarıyla belirlendiğini savunmuştur. Ancak Smith'e göre toplum geliştikçe bu kural geçerliliğini yitirir ve değerin ölçülmesinde yeni unsurlar devreye girer. David Ricardo ise Smith'in bu ayrımına karşı çıkarak emek-değer teorisinin kapsamını genişletmiştir.
Buna göre David Ricardo'nun değer kuramını Adam Smith'ten ayıran ve kuramı "gelişmiş toplumlar" için de geçerli kılan temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- Bir malın değişim değerinin, o malın üretiminde doğrudan harcanan canlı emeğin yanı sıra üretimde kullanılan sermaye malları (alet, makine vb.) içinde somutlaşmış "geçmiş emeği" de kapsamasıCevap
- BDeğişim değerinin, malın piyasada satın alabileceği (emir buyurabileceği) emek miktarı üzerinden hesaplanması gerektiği görüşü
- CBir malın değerinin, üretim maliyetlerinden bağımsız olarak sadece tüketicinin o maldan elde ettiği kullanım değeri ve fayda miktarı ile belirlenmesi
- DÜretim sürecinde yaratılan değerin işçiye ödenmeyen kısmının "artı değer" olarak sermayedarlar tarafından sömürüldüğü iddiası
- EMübadele değerinin piyasadaki para arzı ve kıymetli maden stokundaki değişimlere göre otomatik olarak dengelenmesi
Cevap
Bir malın değişim değerinin üretimde doğrudan harcanan canlı emeğin yanı sıra sermaye malları içinde somutlaşmış "geçmiş emeği" de kapsaması
Ricardo, Adam Smith'in aksine, sermaye birikiminin olduğu toplumlarda da değerin tek kaynağının emek olduğunu savunmuştur. Bunu yaparken sermayeyi (makineleri ve aletleri) üretim sürecinde önceden harcanmış ve sermaye malının içinde dondurulmuş "geçmiş emek" olarak nitelendirmiştir. Dolayısıyla bir malın toplam değişim değeri, üretiminde harcanan doğrudan canlı emek ile üretiminde kullanılan sermaye mallarındaki geçmiş emeğin toplamıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ricardo'nun Gömülü Emek (Embodied Labor) Teorisi ve Canlı/Geçmiş Emek Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Ricardo'nun rant teorisi ile emek-değer teorisi arasındaki ilişkiyi ve 'marjinal toprakta değerin belirlenmesi' konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s