Examkin

Soru

Zorluk: ZorMerkez Bankası Bağımsızlığı

Para politikası literatüründe, politikacıların kısa vadeli genişletici politikalarla istihdamı artırma eğiliminden kaynaklanan "enflasyon yanlılığı" (inflation bias) sorununu aşmak için Kenneth Rogoff tarafından önerilen "muhafazakâr merkez bankacısı" (conservative central banker) yaklaşımına göre, merkez bankası bağımsızlığının kurumsal tasarımı ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Toplumun geneline kıyasla enflasyondan daha fazla rahatsızlık duyan bir başkanın atanması, para politikasının kredibilitesini artırarak enflasyonu düşürürken beklenmedik reel şoklar karşısında çıktı istikrarını bozabilir.Cevap
  2. B
    Bağımsızlık ve muhafazakârlık derecesi artırıldığında, ekonomideki toplam refah kaybı her koşulda minimize edilir ve hem fiyat istikrarı hem de tam istihdam aynı anda optimal düzeyde sağlanır.
  3. C
    Merkez bankasının sadece araç bağımsızlığına sahip olması, hükümetin bütçe açıklarını para basarak finanse etme isteğini (mali baskınlığı) teknik olarak tamamen ortadan kaldırır.
  4. D
    Muhafazakâr bir merkez bankası başkanı, sadece amaç bağımsızlığına sahip olduğunda zaman tutarsızlığı kaynaklı kredibilite sorunu kendiliğinden çözülür.
  5. E
    Merkez bankası bağımsızlığının artırılması, paranın dolanım hızını sabitleyerek para politikasının reel çıktı üzerindeki etkisini uzun dönemde tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

Toplumun geneline kıyasla enflasyondan daha fazla rahatsızlık duyan bir başkanın atanması, para politikasının kredibilitesini artırarak enflasyonu düşürürken beklenmedik reel şoklar karşısında çıktı istikrarını bozabilir.
Doğru yanıt olan seçenek, Rogoff modelinin özünü yansıtmaktadır. Model, merkez bankası bağımsızlığının neden gerekli olduğunu 'zaman tutarsızlığı' üzerinden açıklar. Eğer başkan toplumdan daha muhafazakâr ise, piyasa aktörleri düşük enflasyona daha çok inanır (kredibilite artar). Ancak bu aşırı odaklanma, ekonomiye bir şok geldiğinde merkez bankasının üretimi desteklemek yerine sadece fiyatlara bakmasına neden olarak üretimde dalgalanmaya yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Zaman tutarsızlığı (time inconsistency) ve enflasyon yanlılığı kavramlarını analiz et.
Politikacıların kısa vadede işsizliği doğal oran altına düşürmek için para arzını artırma eğilimi, uzun vadede sadece yüksek enflasyona (enflasyon yanlılığı) neden olur.
Sorunun kökenindeki piyasa başarısızlığını anlamak için gereklidir.
2
Kenneth Rogoff'un muhafazakâr merkez bankacısı önerisini değerlendir.
Bağımsız bir merkez bankasının başına, toplumun enflasyon-işsizlik takasındaki ağırlığından daha fazla enflasyon ağırlığı veren (muhafazakâr) birinin getirilmesi önerilir.
Bağımsızlığın teorik temelini ve çözüm mekanizmasını açıklar.
3
Kredibilite ve esneklik arasındaki takası (trade-off) incele.
Muhafazakâr başkan enflasyon beklentilerini kırarak kredibilite sağlar (enflasyon düşer), ancak arz şokları gibi reel şoklara karşı tepki vermekten kaçındığı için çıktı değişkenliği artar.
Modelin temel sonucuna ve doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Rogoff Muhafazakâr Merkez Bankacısı Modeli ve Kredibilite-Esneklik Takası

İpuçları

1
Zaman tutarsızlığı probleminde politikacıların neden her zaman düşük enflasyon sözü verip tutamadıklarını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Merkez bankası bağımsızlığı endekslerini (Cukierman veya Alesina-Summers) ve bağımsızlık ile enflasyon arasındaki negatif korelasyonu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkez Bankası Bağımsızlığı

Bu konudan daha fazla soru