Soru

Zorluk: OrtaMerkez Bankası Bağımsızlığı

Merkez bankasının, fiyat istikrarı gibi yasayla belirlenmiş temel hedeflerine ulaşmak amacıyla kullanacağı para politikası araçlarını (politika faizi, likidite yönetimi, zorunlu karşılıklar vb.) herhangi bir dış müdahale olmaksızın serbestçe belirleyebilmesi ve bu araçların düzeyini değiştirebilmesi, aşağıdaki bağımsızlık türlerinden hangisiyle ifade edilir?

  1. A
    Amaç bağımsızlığı
  2. Araç bağımsızlığıCevap
  3. C
    Finansal bağımsızlık
  4. D
    Personel bağımsızlığı
  5. E
    Siyasal bağımsızlık

Cevap

Araç bağımsızlığı, merkez bankasının belirlenen hedeflere ulaşmak için hangi politika araçlarını kullanacağına ve bu araçların değerlerini nasıl belirleyeceğine müdahale edilmeksizin karar vermesidir.
Araç bağımsızlığı, merkez bankasının yasayla belirlenmiş fiyat istikrarı gibi bir hedefe ulaşmak için hangi para politikası araçlarını (faiz, zorunlu karşılıklar vb.) ne zaman ve ne kadar kullanacağına serbestçe karar vermesidir. Soruda bahsedilen yetki tam olarak bu boyutu tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda tanımlanan yetkinin kapsamını belirle.
Tanım; faiz, zorunlu karşılıklar ve likidite yönetimi gibi para politikası enstrümanlarının kullanımını içermektedir.
Bu kavramların 'hedef' (amaç) mı yoksa 'yöntem' (araç) mi olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Bağımsızlık boyutlarını karşılaştır.
Amaç bağımsızlığı hedefin kendisini belirleme yetkisiyken, araç bağımsızlığı bu hedefe giden yolu belirleme yetkisidir.
Kavramsal karışıklığı önlemek ve doğru kategoriyi seçmek için.
3
Tanımlanan durumun hangi boyuta girdiğini doğrula.
Politika faizi ve zorunlu karşılıklar birer 'araç' olduğu için bu durum araç bağımsızlığı kapsamındadır.
Enstrüman kullanımı doğrudan araç bağımsızlığı ile tanımlanır.

Anahtar Kavram

Merkez Bankası Bağımsızlığının Boyutları (Araç vs. Amaç Bağımsızlığı)

İpuçları

1
Bağımsızlık boyutlarını 'hedef' ve 'yöntem' ayrımı üzerinden değerlendirin.
2
Faiz oranları ve açık piyasa işlemleri birer para politikası 'enstrümanıdır'.
3
Politika araçlarının serbest kullanımı literatürde 'instrument independence' olarak geçer.

Daha Fazla Pratik

Merkez bankası bağımsızlığının enflasyon performansı üzerindeki etkilerini (zaman tutarsızlığı sorunu) inceleyen teorilere göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla