Examkin

Soru

Zorluk: OrtaZorunlu Karşılıklar Politikası

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) fiyat istikrarını sağlama hedefi doğrultusunda sıkı para politikası duruşunu güçlendirmek amacıyla Türk lirası mevduatlara uygulanan zorunlu karşılık oranlarını (rrrr) artırma kararı aldığı varsayılmaktadır. Diğer değişkenler sabitken (ceteris paribus), bu kararın bankacılık sistemi ve para piyasası üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bankaların ödünç verilebilir fon miktarının azalmasıyla birlikte para çarpanının küçülmesi ve para arzının daralmasıCevap
  2. B
    Para çarpanının büyümesi sonucunda bankaların kaydi para yaratma kapasitesinin ve toplam para arzının artması
  3. C
    Bankaların serbest (atıl) rezervlerinin artması sonucunda bankalararası piyasa faiz oranlarının düşme eğilimine girmesi
  4. D
    Parasal tabanın (baz para) doğrudan küçülmesi sonucunda emisyon hacminin ve net dış varlıkların azalması
  5. E
    Ekonomik birimlerin nakit tercih oranının (cc) artması ve bankacılık sistemindeki toplam mevduat hacminin genişlemesi

Cevap

Bankaların ödünç verilebilir fon miktarının azalmasıyla birlikte para çarpanının küçülmesi ve para arzının daralması
Zorunlu karşılık oranlarının (rrrr) artırılması, bankaların topladıkları mevduatın daha büyük bir kısmını Merkez Bankası bünyesinde bloke etmelerini zorunlu kılar. Bu durum bankaların piyasaya kredi olarak sunabileceği 'ödünç verilebilir fon' arzını daraltır. Teknik olarak, para çarpanı (m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}) formülünün paydasındaki rezerv oranının büyümesi, çarpanın değerini düşürür. Küçülen çarpan ise aynı parasal taban üzerinden daha az kaydi para yaratılmasına ve sonuç olarak para arzının daralmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Zorunlu karşılık oranındaki (rr) artışın banka likiditesi üzerindeki etkisini belirle.
Bankalar topladıkları her birim mevduat için Merkez Bankasına daha fazla kaynak aktarmak zorunda kalır, bu da serbest rezervleri azaltır.
Zorunlu karşılıklar, bankaların kullandırabileceği kredi miktarını sınırlayan yasal bir yükümlülüktür.
2
Değişimin para çarpanı (mm) üzerindeki etkisini matematiksel olarak analiz et.
m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e} formülünde paydadaki rr değerinin artması, çarpan katsayısının (mm) küçülmesine yol açar.
Paydadaki sızıntı oranlarından biri olan zorunlu karşılık oranı arttığında, birim baz paranın yarattığı toplam para miktarı azalır.
3
Para çarpanındaki küçülmenin para arzı (MsM_s) üzerindeki sonucunu değerlendir.
Ms=m×HM_s = m \times H ilişkisi gereği, çarpanın (mm) küçülmesi toplam para arzının daralmasına neden olur.
Sıkı para politikasının temel amacı, para arzını kontrol ederek enflasyonist baskıları azaltmaktır.

Anahtar Kavram

Zorunlu Karşılıklar ve Para Çarpanı İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Zorunlu Karşılıklar Politikası

Bu konudan daha fazla soru