Soru

Zorluk: OrtaZorunlu Karşılıklar Politikası

Bankacılık sisteminde ticari bankaların atıl rezerv tutmadığı ve halkın nakit tercih oranının sıfır olduğu varsayılan bir ekonomide, Merkez Bankası fiyat istikrarını sağlamak amacıyla zorunlu karşılık oranını %10\%10 seviyesinden %25\%25 seviyesine yükseltmiştir.

Buna göre, bu politika değişikliğinin basit mevduat çarpanı (kk) ve bankacılık sisteminin toplam kaydi para yaratma kapasitesi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Basit mevduat çarpanı 1010’dan 44’e geriler ve kaydi para yaratma kapasitesi azalır.Cevap
  2. B
    Basit mevduat çarpanı 1010’dan 55’e geriler ve toplam para arzı genişler.
  3. C
    Basit mevduat çarpanı 44’ten 1010’a yükselir ve piyasadaki likidite hacmi artar.
  4. D
    Mevduat çarpanı sabit kalırken, bankacılık sisteminin zorunlu rezerv miktarı azalır.
  5. E
    Basit mevduat çarpanı 1010’dan 2,52,5’e geriler ve kredi hacmi daralır.

Cevap

Basit mevduat çarpanı 10’dan 4’e geriler ve bankacılık sisteminin kaydi para yaratma kapasitesi azalır.
Basit mevduat çarpanı formülü k=1/rk = 1/r şeklindedir. Zorunlu karşılık oranı (rr) %10\%10 (0,100,10) iken çarpan 1010 olur. Oran %25\%25 (0,250,25) seviyesine çıkarıldığında çarpan 1/0,25=41/0,25 = 4 değerine geriler. Çarpanın küçülmesi, bankacılık sisteminin başlangıçtaki bir mevduat artışına karşılık yaratabileceği toplam kaydi para (kredi) miktarının azalması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki basit mevduat çarpanını hesaplayın.
k1=1r1=10,10=10k_1 = \frac{1}{r_1} = \frac{1}{0,10} = 10
Atıl rezerv ve nakit sızıntısı olmadığında çarpan, zorunlu karşılık oranının tersine eşittir.
2
Yeni zorunlu karşılık oranı ile güncel çarpanı hesaplayın.
k2=1r2=10,25=4k_2 = \frac{1}{r_2} = \frac{1}{0,25} = 4
Merkez Bankası oranı %25'e çıkardığında sızıntı miktarı artar.
3
Çarpan ve kapasite üzerindeki değişimi yorumlayın.
Çarpan 1010'dan 44'e düşmüş, kapasite azalmıştır.
Zorunlu karşılık oranındaki artış, bankaların kredi olarak verebileceği kaynak miktarını kısıtlayarak çarpan mekanizmasını zayıflatır.

Anahtar Kavram

Basit Mevduat Çarpanı ve Zorunlu Karşılık İlişkisi

İpuçları

1
Basit mevduat çarpanı formülünü (k=1/rk = 1/r) hatırlayın.
2
0,100,10 ve 0,250,25 oranlarını formülde yerine koyarak iki farklı çarpan değeri bulun.
3
Zorunlu karşılıkların artması bankaların kasasında daha fazla para tutması anlamına gelir; bu durumun kredi verme kapasitesini nasıl etkileyeceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Zorunlu karşılıkların bir para politikası aracı olarak 'likidite tuzağı' durumundaki etkinliğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla