Albert O. Hirschman tarafından savunulan "Dengesiz Kalkınma Stratejisi"nde, kalkınmanın önündeki temel engelin sermaye azlığından ziyade "karar alma yeteneği"ndeki kıtlık olduğu vurgulanır. Bu yeteneği harekete geçirmek için yatırım projeleri arasında bilinçli bir dengesizlik yaratılması önerilir. Bu yaklaşıma göre, Doğrudan Üretken Faaliyetlerin (DPA) Sosyal Sabit Sermaye (SOC) yatırımlarından önce gerçekleştirildiği "darlık yoluyla kalkınma" (development via shortage) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Üretim faaliyetlerinin artması sonucu ortaya çıkan altyapı yetersizlikleri, kamu otoritesi üzerinde siyasi baskı ve teşvik yaratarak gerekli SOC yatırımlarının yapılmasını zorunlu kılar.Cevap
- BYatırımların tüm sektörlere eş anlı ve tamamlayıcı bir biçimde dağıtılması sayesinde dışsal ekonomilerden maksimum düzeyde yararlanılması hedeflenir.
- Cİleri bağlantı etkileri, bir üretim dalının ihtiyaç duyduğu ham madde ve ara malları sağlayan diğer sektörlerdeki yatırımları teşvik etme sürecidir.
- DSOC yatırımlarının DPA yatırımlarının önünde gitmesi, üretim maliyetlerini düşürerek özel sektörü yatırıma yönelten 'zorlayıcı' (compulsive) bir yol olarak tanımlanır.
- EBu strateji, sermaye-hasıla katsayısının sabit kabul edildiği ve dengeli büyümenin tek çözüm olduğu Harrod-Domar modelinin uygulamadaki karşılığıdır.
Cevap
Darlık yoluyla kalkınma sürecinde, üretim faaliyetlerinin (DPA) yarattığı altyapı ihtiyacı kamu otoritesini SOC yatırımı yapmaya zorlayan siyasi bir baskı mekanizması oluşturur.
Doğru ifade, Hirschman'ın 'zorlayıcı' (compulsive) olarak nitelendirdiği mekanizmayı açıklamaktadır. DPA yatırımları SOC kapasitesini aştığında ortaya çıkan darboğazlar, kamu üzerinde demokratik veya toplumsal bir baskı oluşturur. Bu baskı, hükümetlerin erteleyebileceği SOC (altyapı) yatırımlarını önceliklendirmesini sağlar, böylece kalkınma süreci bir zincirleme reaksiyon şeklinde ilerler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dengesiz Kalkınma ve Zorlayıcı Yatırım Kararları
Daha Fazla Pratik
Hirschman'ın bağlantı etkileri (linkages) içinde yer alan 'mali bağlantı' ve 'tüketim bağlantısı' kavramlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s