Soru

Zorluk: ZorDengesiz Kalkınma Stratejileri

Albert O. Hirschman, "İktisadi Kalkınma Stratejisi" adlı eserinde, az gelişmiş ülkelerin en kıt kaynağının sermaye miktarından ziyade "yatırım kararı alma ve girişimcilik yeteneği" olduğunu ileri sürer. Bu yeteneği harekete geçirmek için Sosyal Sabit Sermaye (SOCSOC) ve Doğrudan Üretken Faaliyetler (DPADPA) yatırımları arasında bilinçli bir dengesizlik yaratılması gerektiğini savunur.

Hirschman'ın "kıtlık yoluyla kalkınma" (development via shortage) olarak adlandırdığı ve daha etkin bir uyarma mekanizması sağladığını savunduğu diziye (sequence) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    SOCSOC yatırımlarının kapasite fazlası yaratacak şekilde önceden yapılması, DPADPA için maliyetleri düşürerek "izin verici" bir ortam sağlar.
  2. Önce DPADPA yatırımlarının yapılması sonucunda ortaya çıkan SOCSOC yetersizliği, siyasi ve sosyal baskılar yoluyla yeni SOCSOC yatırımlarını "zorunlu" hale getirir.Cevap
  3. C
    SOCSOC ve DPADPA yatırımlarının senkronize bir şekilde gerçekleştirilmesi, talep yetersizliği sorununu ortadan kaldırarak kalkınmayı hızlandırır.
  4. D
    SOCSOC yatırımlarının kamu eliyle, DPADPA yatırımlarının ise dış borçlanma yoluyla yapılması, kalkınma sürecinde tasarruf açığını kapatan temel unsurdur.
  5. E
    DPADPA yatırımlarının yarattığı ileriye bağlantı etkilerinin, SOCSOC yatırımlarının yarattığı geriye bağlantı etkilerinden her zaman daha güçlü olması gerekir.

Cevap

Doğru seçenek, DPADPA yatırımlarının yarattığı baskı ve kıtlığın, kamu otoritesini SOCSOC yatırımları yapmaya zorladığı "zorlayıcı dizi" mekanizmasını açıklayan ifadedir.
Hirschman'ın dengesiz kalkınma stratejisinde, DPADPA (Doğrudan Üretken Faaliyetler) yatırımlarının önce yapılması, mevcut altyapı (SOCSOC) üzerinde bir baskı ve kıtlık yaratır. Bu durum, toplumdan ve girişimcilerden gelen baskılar sonucunda hükümetlerin altyapı yatırımı yapma konusundaki isteksizliğini kırarak onları yatırım yapmaya zorlar. Bu mekanizmaya "zorlayıcı dizi" veya "kıtlık yoluyla kalkınma" denir.

Adım Adım Çözüm

1
Hirschman'ın temel varsayımını analiz etme
Hirschman'a göre az gelişmiş ülkelerde asıl kıtlık sermaye değil, risk alma ve yatırım kararı verme yeteneğidir.
Teorinin merkezindeki "uyarma mekanizması" (inducement mechanism) bu varsayıma dayanır.
2
SOCSOC ve DPADPA arasındaki iki temel diziyi karşılaştırma
1. SOCSOC Fazlası \rightarrow DPADPA (İzin verici/Permissive), 2. DPADPA \rightarrow SOCSOC Kıtlığı (Zorlayıcı/Compelling).
Dengeli kalkınmanın aksine, bu iki sektör arasındaki dengesizliğin yatırım kararlarını tetikleyeceği varsayılır.
3
"Kıtlık yoluyla kalkınma" kavramını tanımlama
DPADPA yatırımları arttığında yol, liman, enerji gibi SOCSOC unsurları yetersiz kalır; bu yetersizlik devleti yatırım yapmaya mecbur bırakır.
Siyasi baskılar ve ekonomik tıkanıklıklar, karar vericileri "kolay olmayan" yatırım kararlarını almaya zorlar.

Anahtar Kavram

Zorlayıcı Yatırım Dizisi (Compelling Sequence)

Daha Fazla Pratik

Hirschman'ın bağlantı etkilerini (linkage effects) bir sanayi dalı örneği (örneğin otomotiv) üzerinden analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla