Soru

Zorluk: OrtaBitkisel Üretim Yapısı ve Verimlilik

Türkiye ekonomisinde bitkisel üretim verilerine yönelik hazırlanan aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

DönemEkili Alan (Bin Hektar)Birim Verim (kg/dakg/da)Toplam Üretim (Bin Ton)
I.I. Dönem7.1007.10028528520.23520.235
II.II. Dönem7.2507.25021021015.22515.225

Tablodaki veriler dikkate alındığında, ekili alan artmasına rağmen toplam üretimin azalması ve birim verimin düşmesi, Türkiye'de bitkisel üretim yapısı ve verimlilik hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrulamaktadır?

  1. Üretimin büyük ölçüde iklim ve doğa koşullarına bağımlı olan geleneksel (ekstantif) yöntemlerle sürdürülmesiCevap
  2. B
    Tarımsal istihdamın toplam istihdam içindeki payının, tarımın milli gelirdeki payından daha düşük olması
  3. C
    İhracat yapısında tarım ürünlerinin payının sanayi ürünlerinden daha yüksek seyretmesi
  4. D
    Tarımsal destekleme politikalarında sadece taban fiyat uygulamasının kullanılması ve girdi desteğinin kaldırılması
  5. E
    Üretim verimliliğinin hesaplanmasında GSYH verileri yerine sadece net dış alem faktör gelirlerini içeren GSMH verilerinin kullanılması

Cevap

Bitkisel üretimde alan artışına rağmen verim ve toplam üretimin düşmesi, üretimin iklim koşullarına bağımlı olan ekstantif (geleneksel) yöntemlerle yapıldığını gösterir.
Doğru seçenek, üretimin iklim ve doğa koşullarına bağımlı olan geleneksel (ekstantif) yöntemlerle sürdürülmesidir. Tabloda ekili alanın artmasına rağmen toplam üretimin azalması, birim alandan alınan verimin düştüğünü; bu verim düşüşünün ise sulama ve modern girdi kullanımının yetersizliği nedeniyle hava koşullarına (kuraklık vb.) bağlı olduğunu göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki verilerin analiz edilmesi
II.II. dönemde ekili alanın 150150 bin hektar artmasına rağmen toplam üretimin yaklaşık %25\%25 oranında azaldığı görülmektedir.
Üretim miktarındaki değişimin alan miktarındaki değişimle aynı yönde olmaması, verimlilikte (birim verim) ciddi bir düşüş olduğunu kanıtlar.
2
Verimlilik düşüşünün yapısal nedeninin belirlenmesi
Birim verimin 285285 kg/dakg/da düzeyinden 210210 kg/dakg/da düzeyine inmesi, dışsal faktörlerin (iklim) etkisini gösterir.
İntansif (modern) tarım yöntemlerinde sulama ve teknoloji kullanımı sayesinde verim stabilize edilirken, ekstantif tarımda yağışlardaki azalma üretimi doğrudan düşürür.
3
Kavramsal eşleştirme
Geleneksel tarım yöntemleri 'ekstantif tarım' olarak adlandırılır.
Türkiye'de bitkisel üretimin hala önemli bir kısmının doğa koşullarına açık olması, verimlilikte yıllar itibarıyla dalgalanmalara (arz istikrarsızlığına) neden olan temel yapısal sorundur.

Anahtar Kavram

Ekstantif (Geleneksel) ve İntansif (Modern) Tarım Ayrımı

İpuçları

1
Tabloda alan artarken üretimin neden azaldığını düşünün; bu durum birim alandan alınan verimin düştüğünü gösterir.
2
Modern (intansif) tarımda üretim doğa koşullarına daha az bağımlıyken, geleneksel tarımda yağışlar belirleyicidir.
3
Türkiye'de tahıl üretimi gibi alanlarda nadas uygulaması ve yağış bağımlılığı (ekstantif tarım) üretimde dalgalanmalara yol açan ana unsurdur.

Daha Fazla Pratik

İntansif tarım yöntemlerinin yaygınlaşmasının Türkiye ekonomisinde cari açık ve gıda enflasyonu üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 20s
Bu soruyu puanla