Soru

Zorluk: Orta4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları

Türkiye’de 1950’li yılların sonunda kronikleşen dış ödemeler dengesi açığı ve döviz darboğazı nedeniyle ilan edilen, IMF ile ilk standby anlaşmasının imzalandığı ve dış borçların ertelendiği (moratoryum) 4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları kapsamında gerçekleştirilen temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Türk lirasının dolar karşısında büyük oranda devalüe edilmesi ve dış ticaretteki çoklu kur uygulamasından tekli kur sistemine geçişin hedeflenmesiCevap
  2. B
    Ekonominin merkezi bir plan dahilinde yönetilmesi için Devlet Planlama Teşkilatı'nın kurularak beş yıllık kalkınma planlarının başlatılması
  3. C
    Dışa kapalı ekonomik yapıdan vazgeçilerek ihracata dayalı büyüme stratejisine ve serbest değişken kur rejimine tam geçişin sağlanması
  4. D
    Kamu harcamalarında radikal kesintiler öngören, KİT ürünlerine yüksek oranlı zamlar yapılan ve özelleştirme sürecini hızlandıran yapısal uyum paketi
  5. E
    Tarım sektöründe taban fiyat uygulamasının daraltılarak doğrudan gelir desteği sisteminin ilk kez geniş çaplı olarak uygulamaya konulması

Cevap

Türk lirasının dolar karşısında devalüe edilmesi ve tekli kur sistemine geçiş hedefi
4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları'nın en somut ve belirgin adımı, Türk lirasının dolar karşısında 2,80'den 9,00'a devalüe edilmesidir. Bu paket aynı zamanda Türkiye'nin dış borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmesi (moratoryum) üzerine IMF ile imzalanan ilk standby anlaşmasını ve çoklu kur uygulamasından vazgeçilerek tek bir kur seviyesine yaklaşılmasını içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
1950'li yılların sonundaki ekonomik krizin nedenlerini değerlendirmek
Dış ticaret açıkları, yüksek enflasyon ve dış borç ödeme imkansızlığı (moratoryum) saptanır.
Krizin mahiyetini anlamak doğru istikrar paketini seçmeyi sağlar.
2
4 Ağustos 1958 kararlarının içeriğini diğer paketlerle karşılaştırmak
Paketin temelinde döviz kuru ayarlaması (2,80'den 9,00'a) ve IMF/OEEC desteği olduğu görülür.
KPSS sınavında istikrar paketlerinin kronolojik farklarını bilmek esastır.
3
Yanlış seçenekleri dönemsel olarak elemek
1960 sonrası (planlı dönem), 1980 (dışa açılma) ve 1994 (5 Nisan) seçenekleri elenir.
Diğer kriz paketlerinin özellikleri 1958 kararlarıyla karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

1958 İstikrar Kararları: İlk Devalüasyon ve IMF İşbirliği
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla