Examkin

Soru

Zorluk: Zor10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (19681968-19721972) döneminde uygulanan ithal ikameci sanayileşme stratejisinin gerektirdiği ara ve sermaye malı ithalatının artması, Türkiye ekonomisinde ciddi bir döviz darboğazına yol açmıştır. Bu krizi yönetmek ve dış ödemeler dengesini iyileştirmek amacıyla hazırlanan **1010 Ağustos 19701970 İstikrar Kararları** ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Dış ödemeler dengesindeki açığı kapatmak amacıyla Türk lirası dolar karşısında yaklaşık %66\%66 oranında devalüe edilerek 11 doların değeri 99 TL'den 1515 TL'ye yükseltilmiştir.Cevap
  2. B
    Fiyat Kontrol Komitesi kaldırılarak serbest piyasa mekanizmasına tam geçiş hedeflenmiş ve sanayileşmede ihracata dayalı büyüme modeli resmen benimsenmiştir.
  3. C
    Dış borç yükünün sürdürülemez hale gelmesi ve moratoryum ilanı sonrası alacaklılarla ilk geniş kapsamlı borç erteleme (konsolidasyon) anlaşması yapılmıştır.
  4. D
    Vergi reformu kapsamında verimliliği artırmak amacıyla Gider Vergisi kaldırılarak yerine Avrupa Birliği müsabakatı çerçevesinde Katma Değer Vergisi (KDVKDV) uygulaması başlatılmıştır.
  5. E
    Döviz kuru üzerindeki baskıyı tamamen kaldırmak amacıyla sabit kur rejimi terk edilmiş ve dalgalı kur sistemine (floating exchange rate) geçiş sağlanmıştır.

Cevap

Dış ödemeler dengesindeki açığı kapatmak amacıyla Türk lirasının dolar karşısında yaklaşık %66 oranında devalüe edilerek 1 doların değerinin 9 TL'den 15 TL'ye yükseltilmesi 10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları'nın temel uygulamasıdır.
İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde (1968-1972) sanayileşme için gereken ithalatın finansmanında yaşanan zorluklar, 10 Ağustos 1970 tarihinde Cumhuriyet tarihinin o güne kadarki en büyük devalüasyonlarından birinin yapılmasına neden olmuştur. Bu kararla Türk lirası dolar karşısında %66 değer kaybetmiş ve kur 9 TL'den 15 TL'ye yükseltilmiştir. Kararların temel amacı ihracatı teşvik etmekten ziyade, döviz talebini kısmak ve dış ödemeler dengesini geçici olarak rahatlatmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin iktisadi koşullarını analiz edin.
1960'ların sonunda İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı çerçevesinde uygulanan ithal ikameci sanayileşme, yüksek döviz ihtiyacı nedeniyle ödemeler dengesi krizine yol açmıştır.
Sorunun arka planını ve neden bir istikrar programına ihtiyaç duyulduğunu anlamak için gereklidir.
2
10 Ağustos 1970 kararlarının temel araçlarını tanımlayın.
En radikal adım devalüasyondur; parite 99 TL'den 1515 TL'ye çıkarılmıştır.
Programın teknik içeriğini doğrulamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki diğer istikrar paketlerini ayırt edin.
Borç konsolidasyonu ve moratoryum 1958'e; ihracata dayalı model, dalgalı kur ve liberalizasyon 1980'e; KDV ise 1985'e aittir.
Çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

10 Ağustos 1970 Devalüasyonu ve İthal İkameci Sanayileşme

Daha Fazla Pratik

Türkiye ekonomisindeki diğer büyük devalüasyonları (1946, 1958, 1980, 1994) ve bunların hangi iktisadi modellerle (devletçilik, ithal ikame, ihracata dayalı) ilişkili olduğunu karşılaştırmalı olarak çalışmanız önerilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

Bu konudan daha fazla soru