Gelişmekte olan bir ekonomide, yüksek faiz arbitrajı ve spekülatif beklentilerle ülkeye giren kısa vadeli portföy yatırımlarının (sıcak para) yarattığı likidite bolluğu, uzun dönemli iktisadi kalkınma ve yapısal dönüşüm üzerinde 'Hollanda Hastalığı' (Dutch Disease) benzeri bir etki yaratabilmektedir. Buna göre, sıcak para girişlerinin tetiklediği bu sürecin sanayileşme hedefleri üzerindeki olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisi ile en kapsamlı şekilde açıklanabilir?
- ASıcak para girişlerinin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ikame ederek ülkedeki beşeri sermaye birikimini ve teknolojik yayılma etkilerini tamamen durdurması.
- Yerli paranın aşırı değerlenmesiyle ticarete konu olan sektörlerin (imalat sanayii) dış rekabet gücünün zayıflaması ve üretim faktörlerinin verimlilik artışı düşük olan ticarete konu olmayan (hizmetler, inşaat) sektörlere kayması.Cevap
- CArtan döviz arzının yurt içi faiz oranlarını denge seviyesinin altına çekerek finansal baskılama yaratması ve bu yolla toplam yurt içi tasarrufları kalıcı olarak düşürmesi.
- DSıcak para girişlerinin sadece kamu kesimi borçlanma gereğini finanse etmesi sonucu özel sektörün yatırım alanlarından dışlanması (crowding-out) etkisinin kalkınma hızını yavaşlatması.
- ETasarruf açığının (tasarruf kısıtı) yerini döviz açığına (döviz kısıtı) bırakması sonucu büyüme hızının Harrod-Domar modelindeki garantili büyüme oranının altına düşmesi.
Cevap
Yerli paranın aşırı değerlenmesi sonucu üretim faktörlerinin ticarete konu olan sanayi sektöründen, ticarete konu olmayan hizmetler ve inşaat gibi sektörlere kayarak sanayileşmeyi yavaşlatması
Doğru seçenek, sıcak para girişlerinin yarattığı reel döviz kuru değerlenmesinin, bir ekonominin dinamik motoru olan imalat sanayiini nasıl zayıflattığını ve kaynakları (emek ve sermaye) daha az verimli olan yerel hizmet sektörlerine kaydırarak kalkınma sürecini nasıl sekteye uğrattığını tam olarak açıklamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hollanda Hastalığı (Dutch Disease) ve Erken Sanayisizleşme
İpuçları
1
Sıcak para girişi yerli paranın değerini nasıl etkiler? Değerli para ihracatçı için iyi midir?
2
Sanayi malları (ticarete konu olanlar) dünya piyasasında rekabet ederken, hizmetler sektörü sadece yurt içine satış yapar. Kaynaklar hangisine kayar?
3
Hollanda Hastalığı, döviz bolluğunun imalat sanayiini geriletmesi (de-industrialization) sürecidir. Bu süreçte yerli para değer kazanır ve sanayinin kârlılığı düşer.
Daha Fazla Pratik
Sıcak para girişlerinin 'Sudden Stop' (Ani Duruş) riskini ve bu durumun finansal krizlerle ilişkisini inceleyen bir soru çözünüz.
Alternatif Yöntem
Sıcak para etkisini makro iktisattaki Mundell-Fleming modeli ile ilişkilendirerek; sabit kurda para arzı artışına, esnek kurda ise paranın değer kazanmasına yol açtığını düşünerek sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s