Gelişmekte olan bir ekonomide, kalkınmanın finansmanı büyük ölçüde kısa vadeli portföy yatırımlarına (sıcak para) dayalı hale gelmişse; bu durumun reel döviz kuru ve sektörler arası kaynak tahsisi üzerindeki etkisi bağlamında, uzun dönemli kalkınma performansı açısından yaratacağı en kritik yapısal risk aşağıdakilerden hangisidir?
- ASıcak para girişlerinin yarattığı teknolojik yayılma etkisi (spillover effect) sayesinde yerel imalat sanayiinin küresel rekabet gücünün yapısal olarak yükselmesi
- Reel döviz kurunun değer kazanmasıyla birlikte kaynakların verimliliği yüksek olan dış ticarete konu sektörlerden, verimliliği düşük olan ticarete konu olmayan sektörlere kaymasıCevap
- CFinansal baskılama (financial repression) politikaları sayesinde yurt içi faizlerin baskılanarak yatırımların maliyetinin yapısal olarak düşürülmesi
- Dİki açık (two-gap) modeline göre tasarruf açığının tamamen ortadan kalkarak ekonominin dış finansmana olan ihtiyacının kalıcı olarak sona ermesi
- EKısa vadeli sermaye hareketlerinin bütçe disiplinini kendiliğinden sağlaması sonucu kamu borç stokunun GSYH'ye oranının hızla düşmesi
Cevap
Reel döviz kurunun değer kazanmasıyla birlikte kaynakların verimliliği yüksek olan dış ticarete konu sektörlerden (imalat sanayii gibi), verimliliği düşük olan ticarete konu olmayan sektörlere (inşaat, hizmetler gibi) kayması
Sıcak para girişleri, yerli paranın aşırı değerlenmesine yol açarak ekonomide 'Hollanda Hastalığı' mekanizmasını tetikler. Bu durum, ekonominin uzun vadeli verimlilik artışının kaynağı olan imalat sanayii gibi ticarete konu olan sektörlerin daralmasına; kaynakların ise verimliliği düşük olan inşaat ve hizmetler gibi ticarete konu olmayan sektörlere kaymasına neden olur. Bu yapısal değişim, ekonominin krizlere karşı kırılganlığını artırırken uzun dönemli kalkınma potansiyelini zayıflatır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hollanda Hastalığı (Dutch Disease) ve Sıcak Para İlişkisi
İpuçları
1
Sıcak paranın döviz arzını nasıl etkilediğini ve bunun yerli paranın değerine yansımasını düşünün.
2
Yerli paranın çok değerli olduğu bir ülkede dışarıya mal satmak (ihracat) mı kolaylaşır yoksa zorlaşır mı?
3
Kaynakların sanayi gibi üretken sektörlerden hizmet veya inşaat gibi sektörlere kayması, literatürde 'Hollanda Hastalığı' ile açıklanır.
Daha Fazla Pratik
Sıcak para girişlerinin aniden durması anlamına gelen 'Sudden Stop' (Ani Duruş) kavramını ve bunun finansal krizlerle ilişkisini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken 'Trilemma' (İmkansız Üçlü) hipotezini hatırlayarak, serbest sermaye hareketlerinin olduğu bir ortamda kur üzerindeki baskının reel sektöre nasıl yansıdığını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s