Examkin

Soru

Zorluk: ZorTicari Bankaların Bilançosu ve Kalemleri

Bir mevduat müşterisinin ticari bir bankadaki vadesiz mevduat hesabından 50.00050.000 TL nakit çekmesi durumunda; zorunlu karşılık oranının %20\%20 olduğu ve bankanın başlangıçta hiç fazla rezervinin bulunmadığı varsayılırsa, banka bilançosunda meydana gelecek değişimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bankanın toplam varlıkları ve yükümlülükleri 50.00050.000 TL azalırken, bankanın rezervlerinde herhangi bir noksanlık oluşmaz.
  2. B
    Banka bilançosunun aktif toplamı 50.00050.000 TL azalırken, pasif toplamı zorunlu karşılıklar nedeniyle sadece 10.00010.000 TL tutarında bir azalış gösterir.
  3. Bankanın zorunlu karşılık yükümlülüğü 10.00010.000 TL azalırken, bu işlem bankanın rezervlerinde 40.00040.000 TL tutarında bir noksanlık (açık) oluşmasına neden olur.Cevap
  4. D
    Nakit çekilişi bankanın aktifinde 'Kasa' hesabını azaltırken, pasifinde 'Özkaynaklar' hesabının 50.00050.000 TL tutarında azalmasına yol açar.
  5. E
    Bankanın toplam rezervleri 50.00050.000 TL azalır ancak bankanın kredi verme kapasitesi bu nakit çıkışından hiçbir şekilde etkilenmez.

Cevap

Bankanın zorunlu karşılık yükümlülüğü 10.00010.000 TL azalırken, rezervlerinde 40.00040.000 TL tutarında bir noksanlık oluşur.
Vadesiz mevduat çekilişi durumunda bankanın hem aktifindeki nakit rezervleri hem de pasifindeki mevduat yükümlülükleri aynı tutarda azalır. Ancak banka, azalan her 11 TL mevduat için sadece %20\%20 (yani 0,200,20 TL) tutarında zorunlu karşılık ayırmak zorunda olduğundan, mevduatın tamamı çekildiğinde serbest kalan karşılık miktarı (10.00010.000 TL), kaybedilen toplam rezervi (50.00050.000 TL) karşılamaya yetmez. Bu durumda bankanın rezervlerinde (1−0,20)×50.000=40.000(1 - 0,20) \times 50.000 = 40.000 TL tutarında bir noksanlık oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Pasif kalemindeki değişimi belirleme
Vadesiz mevduatlar 50.00050.000 TL azalır.
Müşteri parasını çektiği için bankanın mevduat yükümlülüğü bu tutar kadar düşer.
2
Aktif kalemindeki değişimi belirleme
Bankanın toplam rezervleri (nakit) 50.00050.000 TL azalır.
Müşteriye nakit ödeme yapılması bankanın rezerv varlıklarını doğrudan azaltır.
3
Zorunlu karşılık yükümlülüğündeki değişimi hesaplama
ΔZK=−50.000×0,20=−10.000\Delta ZK = -50.000 \times 0,20 = -10.000 TL.
Mevduat hacmi daraldığı için Merkez Bankası nezdinde tutulması gereken yasal karşılık miktarı azalır.
4
Net rezerv pozisyonunu (açığı) hesaplama
Net Rezerv Etkisi = Gerçekleşen Rezerv Kaybı - Karşılık İndirimi = −50.000−(−10.000)=−40.000-50.000 - (-10.000) = -40.000 TL.
Kaybedilen nakit rezerv, yasal yükümlülükteki düşüşten fazla olduğu için banka rezerv açığına düşer.

Anahtar Kavram

Banka Rezerv Yönetimi ve Bilanço Mekanizması

İpuçları

1
Banka bilançosunun her iki tarafındaki (aktif ve pasif) değişimleri ayrı ayrı düşünün.
2
Mevduat azaldığında bankanın tutması gereken 'Zorunlu Karşılık' miktarı da azalacaktır. Bu tutarı hesaplayın.
3
Banka 50.00050.000 TL nakit kaybetti ama sadece 10.00010.000 TL tutma zorunluluğundan kurtuldu. Aradaki fark rezerv pozisyonunu nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Banka bu 40.00040.000 TL'lik rezerv açığını kapatmak için Merkez Bankası'ndan borç alırsa veya menkul değer satarsa bilançonun yeni hali nasıl olur?

Alternatif Yöntem

Rezerv değişimini doğrudan formülle hesaplayabilirsiniz: ΔRezervAc\cıg˘ı=(1−r)×NakitC\cekilis\ci\Delta Rezerv Açığı = (1 - r) \times Nakit Çekilişi. Burada rr zorunlu karşılık oranıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Bankaların Bilançosu ve Kalemleri

Bu konudan daha fazla soru