Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTicari Bankaların Bilançosu ve Kalemleri

Ticari bankalar, finansal aracılık sürecinde fon kaynaklarını (yükümlülükler) karlı ve likit varlıklara (aktifler) dönüştürerek faaliyet gösterirler. Banka bilançosunun yapısı, yasal düzenlemeler ve risk yönetimi ilkeleri doğrultusunda şekillenmektedir. Buna göre, ticari bankaların bilançosu ve bu bilançoda yer alan kalemlerin muhasebeleştirilmesine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bankanın müşterilerine kullandırdığı krediler için ayırdığı 'özel karşılıklar', bilançonun aktif kısmında krediler hesabının altında bir indirim kalemi (aktif düzenleyici) olarak takip edilir.
  2. B
    Bankanın Merkez Bankası nezdinde tutmakla yükümlü olduğu 'zorunlu karşılıklar', bilançonun aktif kısmında bankanın likit varlıkları arasında yer alır.
  3. C
    Bankanın diğer bankalardan veya Merkez Bankası'ndan (reeskont penceresi gibi) sağladığı fonlar, bilançonun pasifinde bir yükümlülük olarak 'Bankalara Borçlar' kaleminde izlenir.
  4. Bankanın tahsili gecikmiş alacakları için ayırdığı karşılıklar, bilançonun pasif tarafında bir karşılık borcu olarak kaydedilerek toplam pasif büyüklüğünü artırıcı etki yapar.Cevap
  5. E
    Sermaye benzeri borçlanma araçları yoluyla elde edilen fonlar, bankanın özkaynak hesaplamasına dahil edilse dahi muhasebe kayıtlarında bilançonun pasif kısmında bir yükümlülük olarak takip edilir.

Cevap

Bankanın tahsili gecikmiş alacakları için ayırdığı karşılıkların pasif tarafta bir yükümlülük olarak yer aldığı ifadesi yanlıştır; çünkü bu karşılıklar aktif düzenleyici bir hesap olarak aktif tarafta yer alır.
Ticari bankalar tarafından ayrılan özel ve genel karşılıklar, bilançonun aktif tarafında yer alan krediler kaleminin değerini azaltan bir kalem olarak kaydedilir. Bu tür hesaplara 'aktif düzenleyici' hesaplar denir. Yanlış olan ifade bu karşılıkların pasif tarafta yer aldığını ve toplam pasifi artırdığını öne sürmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilanço temel eşitliğini hatırla.
Aktif(Varlıklar)=Pasif(Yu¨ku¨mlu¨lu¨kler)+O¨zkaynaklarAktif (Varlıklar) = Pasif (Yükümlülükler) + Özkaynaklar denklemi her zaman korunmalıdır.
Herhangi bir işlemin bilançonun hangi tarafını etkilediğini anlamak için temel muhasebe mantığı gereklidir.
2
Bankacılıkta karşılık ayırma mantığını analiz et.
Bankalar, riskli kredileri için ayırdıkları karşılıkları (provisions) bilançonun pasifinde bir borç olarak değil, aktifteki krediler toplamından düşülen bir değerleme hesabı olarak tutarlar.
Bu yöntem, bankanın varlıklarının net (tahsil edilebilir) değerini bilançoda doğrudan görmeyi sağlar.
3
Diğer kalemlerin yerini doğrula.
Mevduat ve borçlar her zaman pasiftedir; nakit, rezervler, menkul değerler ve krediler (brüt) her zaman aktiftedir.
Ticari banka bilançosundaki standart kalemlerin doğru sınıflandırılması kavramsal netlik sağlar.
4
Sonucu değerlendir.
Hatalı olan seçenek, karşılıkları pasif büyüklüğünü artıran bir kalem olarak tanımlamaktadır. Oysa karşılıklar aktif büyüklüğünü azaltan kalemlerdir.
Muhasebe tekniği açısından 'aktif düzenleyici' kavramının yanlış yorumlanması elenmesi gereken temel hatadır.

Anahtar Kavram

Ticari banka bilançosunda 'Aktif Düzenleyici' hesaplar (Karşılıklar)

İpuçları

1
Bankanın varlıklarının değerini düşüren kalemler aktifte eksi (-) olarak mı yoksa pasifte artı (+) olarak mı gösterilir?
2
'Aktif düzenleyici' kavramı, bir hesabın aktif tarafta yer almasına rağmen varlık toplamını azalttığı durumları tanımlar.
3
Kredi karşılıkları bankanın bir borcu değil, kredinin tahsil edilemeyeceği öngörülen kısmıdır; bu yüzden doğrudan kredi bakiyesinden düşülür.

Daha Fazla Pratik

Banka yönetiminin 'Aktif ve Pasif Yönetimi' (ALM) çerçevesinde faiz riski ve likidite riski arasındaki dengeyi nasıl kurduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Bankaların Bilançosu ve Kalemleri

Bu konudan daha fazla soru