Soru

Zorluk: OrtaPara Arzı Eğrisi ve Faiz Duyarlılığı (İçsel/Dışsal)

Ticari bankaların kâr maksimizasyonu güdüsüyle hareket ettiği ve piyasa faiz oranlarındaki (ii) değişimlere karşı serbest rezerv tutma eğilimlerinin oldukça duyarlı olduğu bir ekonomik yapıda, para arzı mekanizması ve Merkez Bankası'nın para stoku üzerindeki denetimine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Para arzı eğrisi pozitif eğimlidir ve Merkez Bankası'nın para arzı üzerindeki doğrudan kontrol gücü zayıflamıştır.Cevap
  2. B
    Para arzı faiz oranlarından tamamen bağımsız hale gelir ve para arzı eğrisi dikey bir doğru halini alır.
  3. C
    Piyasa faiz oranları arttıkça para çarpanı katsayısı azalacağı için para arzı eğrisi negatif eğimli bir hal alır.
  4. D
    Para arzı tamamen dışsal bir değişken olarak kabul edilir ve para stokundaki değişimler sadece parasal tabandaki değişimlere bağlıdır.
  5. E
    Faiz oranlarındaki bir artış bankaların serbest rezerv tutma maliyetini azaltacağı için para arzı miktarı azalır.

Cevap

Para arzı eğrisi pozitif eğimlidir ve Merkez Bankası'nın para arzı üzerindeki doğrudan kontrol gücü zayıflamıştır.
Ticari bankaların faiz oranlarına karşı duyarlı olması, para arzı sürecine Merkez Bankası dışındaki aktörlerin de dahil olması anlamına gelir. Faizler arttığında bankalar daha az serbest rezerv tutar, bu da para çarpanını ve dolayısıyla toplam para arzını artırır. Bu durum para arzı eğrisini pozitif eğimli hale getirirken, Merkez Bankası'nın para miktarını tek başına belirleme gücünü sınırlar; çünkü piyasa mekanizması para miktarını etkilemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz oranı ve serbest rezerv ilişkisini analiz etme
Piyasa faiz oranları (ii) yükseldiğinde, ticari bankalar için serbest (aşırı) rezerv tutmanın fırsat maliyeti artar.
Bankalar, atıl tuttukları rezervleri kredi olarak vererek elde edebilecekleri faiz gelirinden mahrum kalmak istemezler.
2
Para çarpanı üzerindeki etkiyi belirleme
Serbest rezerv oranı (ee) azaldıkça, para çarpanı (m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}) değeri artar.
Sistemden çıkan sızıntıların (rezervlerin) azalması, bankacılık sisteminin kaydi para yaratma kapasitesini genişletir.
3
Para arzı eğrisinin şeklini belirleme
Ms=m(i)×HM^s = m(i) \times H ilişkisi gereği, faiz arttıkça para arzı miktarının artması para arzı eğrisini pozitif eğimli hale getirir.
Para arzı artık sadece Merkez Bankası'nın belirlediği parasal tabana (HH) değil, piyasa faizlerine de bağlı bir 'içsel' (endojen) değişken olmuştur.

Anahtar Kavram

İçsel (Endojen) Para Arzı ve Faiz Duyarlılığı

İpuçları

1
Para çarpanı formülündeki serbest rezerv oranı (ee) ile faiz oranı arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Faizler arttığında bankalar para kazanmak için daha fazla kredi vermek ister; bu durum piyasadaki para miktarını nasıl etkiler?
3
Eğer para arzı faizle aynı yönde değişiyorsa, grafiksel olarak bu ilişkinin eğimi ne olur?

Daha Fazla Pratik

İçsel para arzı varsayımı altında LM eğrisinin eğiminin nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla