Soru

Zorluk: Çok zorDöviz Kuru Sistemleri

Sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu ve döviz kurunun yabancı bir para birimine karşı sabitlendiği (Fixed Peg) bir ekonomide; dış faiz oranlarının (rr^*) yerli faiz oranlarının (rr) üzerine çıkması durumunda, sabit kur rejiminin sürdürülebilmesi için gerçekleşmesi gereken mekanizma ve nihai dengeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Merkez bankasının döviz kurunu sabit tutmak amacıyla piyasaya döviz satarak müdahale etmesi, yerli para arzının daralmasına ve yerli faiz oranlarının dış faiz seviyesine (r=rr = r^*) gelene kadar yükselmesine yol açar.Cevap
  2. B
    Para otoritesi, genişlemeci para politikası ve açık piyasa işlemleri yoluyla para arzını artırarak faizlerdeki yükselişi dengeler ve bu sayede sabit kur rejiminde para politikası özerkliğini korur.
  3. C
    Döviz kuru piyasa mekanizması gereği otomatik olarak değer kaybeder (depresiasyon) ve bu durum Marshall-Lerner koşulu çerçevesinde dış ticaret dengesini iyileştirerek ekonomiyi yeni bir dengeye taşır.
  4. D
    Sermaye girişlerinin hızlanması sonucunda merkez bankası döviz rezervlerini artırır ve yerli paranın aşırı değerlenmesini önlemek için piyasaya yerli para sürerek faizleri düşürür.
  5. E
    Uluslararası para piyasasında arbitraj imkanları doğacağı için yerli yatırımcılar dış piyasalardan borçlanarak yerli para talebini artırır ve bu süreç faiz paritesini kendiliğinden sağlar.

Cevap

Merkez bankasının döviz kurunu sabit tutmak amacıyla piyasaya döviz satarak müdahale etmesi, yerli para arzının daralmasına ve yerli faiz oranlarının dış faiz seviyesine (r=rr = r^*) gelene kadar yükselmesine yol açar.
İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) prensibi gereği, tam sermaye hareketliliği ve sabit döviz kuru rejimini aynı anda seçen bir ekonomi bağımsız bir para politikası izleyemez. Dış faiz oranları yükseldiğinde, sermaye çıkışı nedeniyle döviz kuruna gelen yukarı yönlü baskıyı engellemek isteyen merkez bankası, piyasaya döviz satıp karşılığında yerli para alarak rezervlerini kullanmak zorundadır. Bu müdahale sonucunda ekonomideki para arzı kendiliğinden daralır ve yerli faiz oranları dış faiz oranlarına eşitlenene kadar artmaya devam eder. Bu durum, sabit kur sisteminde para arzının kur koruma hedefi doğrultusunda içsel bir değişken haline geldiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış şokun analiz edilmesi
r>rr^* > r durumu oluşur.
Dış dünyadaki faiz oranları yerli faizlerin üzerine çıkmıştır.
2
Sermaye hareketlerinin yönünün belirlenmesi
Sermaye çıkışı (KoutK_{out}) gerçekleşir.
Yatırımcılar daha yüksek getiri elde etmek için fonlarını yurt dışına taşırlar.
3
Döviz piyasasındaki baskının tespiti
Döviz talebi artar, yerli para üzerinde değer kaybı (devalüasyon) baskısı oluşur.
Sermaye çıkışı için yerli para satılıp döviz satın alınmaktadır.
4
Merkez bankası müdahalesinin gerçekleşmesi
Merkez bankası piyasaya döviz satar, karşılığında piyasadan yerli para çeker.
Sabit kur rejimini sürdürmek için döviz arzındaki eksikliği rezervlerden karşılamak zorundadır.
5
Para arzı ve faiz ilişkisinin kurulması
Yerli para arzı (MsM_s) daralır ve yerli faiz oranları (rr) yükselir.
Para tabanının daralması likiditeyi azaltarak faizleri yukarı çeker.
6
Nihai dengenin sağlanması
r=rr = r^* eşitliği yeniden kurulur.
Yerli faizler dış faizlerle eşitlenene kadar sermaye çıkışı ve para arzı daralması devam eder.

Anahtar Kavram

İmkansız Üçlü (Impossible Trinity) ve Para Politikasının İçselleşmesi

Daha Fazla Pratik

Mundell-Fleming modelinde sabit kur rejiminde maliye politikasının neden tam etkin olduğunu, para arzının bu süreçte nasıl genişlediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla