Examkin

Döviz Kuru Sistemleri

17 soru

Soru 1Soru →

GuillermoGuillermo CalvoCalvo ve CarmenCarmen ReinhartReinhart tarafından uluslararası finans yazınına kazandırılan "Dalgalanma Korkusu" (FearFear ofof FloatingFloating) kavramı çerçevesinde; resmi olarak esnek döviz kuru rejimi uyguladığını ilan eden gelişmekte olan ülkelerin, döviz kurundaki dalgalanmalara karşı aşırı duyarlılık göstererek piyasaya müdahale etmelerinin temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "Orijinal Günah" (OriginalOriginal SinSin) olarak adlandırılan yapısal sorun nedeniyle, yerli paranın değer kaybının bilanço etkisi (balancebalance sheetsheet effecteffect) yaratarak borç yükünü reel olarak artırması ve finansal istikrarı tehdit etmesi.

Cevap

Gelişmekte olan ülkelerin kendi paralarıyla borçlanamamalarından kaynaklanan 'Orijinal Günah' sorunu ve bunun yarattığı 'Bilanço Etkisi' temel nedendir.
Doğru yanıt olan 'Orijinal Günah' ve 'Bilanço Etkisi' vurgusu, Calvo ve Reinhart'ın teorisinin merkezindedir. Gelişmekte olan ülkeler, borçlarını yabancı para cinsinden yüklenmek zorunda kaldıkları için (Orijinal Günah), kurdaki herhangi bir sıçrama yükümlülüklerinin reel değerini artırarak bankacılık ve reel sektör bilançolarını altüst eder. Bu risk nedeniyle otoriteler kurun serbestçe dalgalanmasına izin veremezler.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımlama
Dalgalanma Korkusu, ülkelerin kağıt üzerinde esnek kur rejimi seçip fiilen kura müdahale etmesidir.
Sorunun kuramsal çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
Yapısal Sorunu Belirleme
Orijinal Günah (OriginalOriginal SinSin), bir ülkenin dış borçlarını kendi ulusal parasıyla gerçekleştirememesidir.
Kur şoklarının neden finansal istikrarı bozduğunu anlamak için anahtar kavramdır.
3
Mekanizmayı Analiz Etme
Döviz kuru arttığında, yabancı para cinsinden borçların yerli para karşılığı artar (Bilanc\coBilanço EtkisiEtkisi).
Varlık-yükümlülük dengesindeki bozulmanın iflas riskini nasıl artırdığını gösterir.
4
Sonuca Ulaşma
Finansal çöküşten kaçınmak isteyen merkez bankaları, resmi rejim esnek olsa bile kura müdahale eder.
Teorik neden ile pratik uygulama arasındaki bağı kurar.

Anahtar Kavram

Bilanço Etkisi ve Orijinal Günah çerçevesinde Dalgalanma Korkusu

İpuçları

1
Gelişmekte olan ülkelerin döviz cinsinden borç stoklarını ve bu borçların yerli para değer kaybından nasıl etkilendiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İmkansız Üçlü (Trilemma) hipotezinin sermaye kontrolleri uygulanan bir ekonomideki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru →

1972 yılında imzalanan Basel Anlaşması ile yürürlüğe giren; Avrupa Topluluğu üyesi ülkelerin paralarının birbirleri karşısındaki dalgalanma marjını %2,25\%2,25 gibi dar bir sınırda tutarken, ABD dolarına karşı daha geniş bir dalgalanma marjına izin veren döviz kuru uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüneldeki Yılan (SnakeSnake inin thethe TunnelTunnel)

Cevap

Avrupa Topluluğu ülkelerinin paraları arasındaki dalgalanmayı sınırlayan sistem Tüneldeki Yılan (SnakeSnake inin thethe TunnelTunnel) uygulamasıdır.
Tüneldeki Yılan sistemi, üye ülke paralarının birbirleri karşısında %2,25\%2,25 gibi dar bir sınır içinde kalmasını sağlarken, Smithsonian Anlaşması ile belirlenen dolara karşı %4,5\%4,5'lik daha geniş dalgalanma alanı (tünel) içerisinde hareket etmelerine izin veren bir rejimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı belirle
1971'de Bretton Woods sisteminin çöküşü sonrası Smithsonian Anlaşması ile kurların dolara karşı dalgalanma marjı %±2,25\% \pm 2,25 (toplam %4,5\%4,5) olarak belirlenmiştir.
Soruda belirtilen 'geniş dalgalanma marjı' (tünel) bu anlaşmaya dayanır.
2
Avrupa ülkelerinin özel durumunu analiz et
Avrupa ülkeleri, kendi aralarındaki ticareti korumak için birbirlerine karşı bu kadar geniş dalgalanmanın çok riskli olduğuna karar vermiştir.
Üye ülke paralarının birbirine karşı marjı, dolar marjının yarısı olan %2,25\%2,25 (toplam %±1,125\% \pm 1,125) ile sınırlandırılmıştır.
3
Kavramsal adlandırmayı yap
Dolar karşısındaki geniş banda 'Tünel', Avrupa paralarının bu tünel içinde birbirine yakın hareket etmesine ise 'Yılan' denilmiştir.
Tüneldeki Yılan sistemi, Avrupa para birliğine giden yoldaki ilk önemli döviz kuru koordinasyonu adımıdır.

Anahtar Kavram

Döviz Kuru Bant Sistemleri (Tüneldeki Yılan)

İpuçları

1
Bu sistem, Bretton Woods'un çöküşünden hemen sonra Avrupa ülkeleri arasında kur istikrarını sağlamak için tasarlanmıştır.
2
Adını, paraların dolar karşısındaki geniş bir dalgalanma alanı içinde birbirine yakın (dar bir şerit gibi) hareket etmesinden alır.
3
Dolar karşısındaki banda 'tünel', üye ülkelerin birbirine karşı dar marjına ise 'yılan' denilmektedir.

Daha Fazla Pratik

Bu sistemin başarısızlık nedenlerini ve 1979'da kurulan Avrupa Para Sistemi (EMS) ile farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Döviz kurunun oluşumunun tamamen döviz piyasasındaki arz ve talep koşullarına bırakıldığı, merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahale amacının bulunmadığı ve kurların piyasada serbestçe dalgalandığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi

Cevap

Döviz kurunun piyasadaki arz ve talep dengesiyle serbestçe belirlendiği ve merkez bankası müdahalesinin olmadığı sistem Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi'dir.
Esnek kur sisteminde döviz kuru, tıpkı herhangi bir malın fiyatı gibi, serbest piyasadaki arz ve talep koşulları altında kendiliğinden oluşur. Merkez bankasının kura müdahale etme yükümlülüğü veya amacı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz kuruna müdahale durumunu incele.
Soruda merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahalesinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Müdahalesizlik, esnek kur sistemlerinin temel özelliğidir.
2
Kurun nasıl belirlendiğini analiz et.
Kur, piyasadaki döviz arzı ve döviz talebi kesişimiyle belirlenmektedir.
Arz ve talebin serbestçe etkileşimi piyasa mekanizmasının (dalgalı kur) göstergesidir.
3
Sistemleri karşılaştırarak doğru tanımı bul.
Sabit, yönetilen dalgalanma ve sürünen parite sistemlerinde bir şekilde müdahale veya kısıtlama varken, tam serbestlik sadece esnek kur sisteminde mevcuttur.
Tanım doğrudan esnek kur sistemine işaret etmektedir.

Anahtar Kavram

Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi: Döviz kurunun döviz arzı ve talebi tarafından belirlendiği, merkez bankasının döviz rezervlerini kur düzeyini etkilemek için kullanmadığı sistemdir.

İpuçları

1
Soruda 'merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahale amacının bulunmadığı' vurgusuna dikkat edin.
2
Hangi sistemde döviz fiyatı sadece arz ve talep tarafından belirlenir?
3
Bu sistemde merkez bankasının döviz rezervleri kur müdahalesi nedeniyle değişmez.

Daha Fazla Pratik

Esnek kur sisteminde para politikasının etkinliğini Mundell-Fleming modeli çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

Sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu ve döviz kurunun yabancı bir para birimine karşı sabitlendiği (Fixed Peg) bir ekonomide; dış faiz oranlarının (r∗r^*) yerli faiz oranlarının (rr) üzerine çıkması durumunda, sabit kur rejiminin sürdürülebilmesi için gerçekleşmesi gereken mekanizma ve nihai dengeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkez bankasının döviz kurunu sabit tutmak amacıyla piyasaya döviz satarak müdahale etmesi, yerli para arzının daralmasına ve yerli faiz oranlarının dış faiz seviyesine (r=r∗r = r^*) gelene kadar yükselmesine yol açar.

Cevap

Merkez bankasının döviz kurunu sabit tutmak amacıyla piyasaya döviz satarak müdahale etmesi, yerli para arzının daralmasına ve yerli faiz oranlarının dış faiz seviyesine (r=r∗r = r^*) gelene kadar yükselmesine yol açar.
İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) prensibi gereği, tam sermaye hareketliliği ve sabit döviz kuru rejimini aynı anda seçen bir ekonomi bağımsız bir para politikası izleyemez. Dış faiz oranları yükseldiğinde, sermaye çıkışı nedeniyle döviz kuruna gelen yukarı yönlü baskıyı engellemek isteyen merkez bankası, piyasaya döviz satıp karşılığında yerli para alarak rezervlerini kullanmak zorundadır. Bu müdahale sonucunda ekonomideki para arzı kendiliğinden daralır ve yerli faiz oranları dış faiz oranlarına eşitlenene kadar artmaya devam eder. Bu durum, sabit kur sisteminde para arzının kur koruma hedefi doğrultusunda içsel bir değişken haline geldiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış şokun analiz edilmesi
r∗>rr^* > r durumu oluşur.
Dış dünyadaki faiz oranları yerli faizlerin üzerine çıkmıştır.
2
Sermaye hareketlerinin yönünün belirlenmesi
Sermaye çıkışı (KoutK_{out}) gerçekleşir.
Yatırımcılar daha yüksek getiri elde etmek için fonlarını yurt dışına taşırlar.
3
Döviz piyasasındaki baskının tespiti
Döviz talebi artar, yerli para üzerinde değer kaybı (devalüasyon) baskısı oluşur.
Sermaye çıkışı için yerli para satılıp döviz satın alınmaktadır.
4
Merkez bankası müdahalesinin gerçekleşmesi
Merkez bankası piyasaya döviz satar, karşılığında piyasadan yerli para çeker.
Sabit kur rejimini sürdürmek için döviz arzındaki eksikliği rezervlerden karşılamak zorundadır.
5
Para arzı ve faiz ilişkisinin kurulması
Yerli para arzı (MsM_s) daralır ve yerli faiz oranları (rr) yükselir.
Para tabanının daralması likiditeyi azaltarak faizleri yukarı çeker.
6
Nihai dengenin sağlanması
r=r∗r = r^* eşitliği yeniden kurulur.
Yerli faizler dış faizlerle eşitlenene kadar sermaye çıkışı ve para arzı daralması devam eder.

Anahtar Kavram

İmkansız Üçlü (Impossible Trinity) ve Para Politikasının İçselleşmesi

Daha Fazla Pratik

Mundell-Fleming modelinde sabit kur rejiminde maliye politikasının neden tam etkin olduğunu, para arzının bu süreçte nasıl genişlediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru →

Uluslararası makroiktisat yazınında 'İmkansız Üçlü' (Policy Trilemma) olarak tanımlanan hipoteze göre; tam sermaye hareketliliği, bağımsız bir para politikası ve sabit döviz kuru hedeflerinden ancak ikisi aynı anda tutarlı bir biçimde sürdürülebilir. Bir ülkenin dış finansal şoklara karşı para politikası otonomisini korumayı temel amaç edindiği ve sermaye kontrollerini tamamen kaldırdığı bir senaryoda, bu hipotez çerçevesinde benimsenmesi gereken döviz kuru rejimi ve bu rejimin mantıksal dayanağıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esnek kur rejimi tercih edilmelidir; zira döviz kurunun piyasa koşullarında dalgalanması dış dengeyi sağlarken merkez bankasının faiz aracını iç hedeflere yöneltmesine imkân verir.

Cevap

Para politikası otonomisinin korunması ve sermaye serbestisinin sürdürülmesi için esnek kur rejiminin benimsenmesi zorunludur; çünkü bu sistemde döviz kuru ayarlamaları dış dengeyi sağlarken para otoritesi faiz oranlarını iç dengeye göre belirleyebilir.
Döviz kurunun serbestçe dalgalandığı esnek kur rejimi, dış ticaret dengesizliklerini ve sermaye akımlarını kur üzerinden dengeleyerek merkez bankasına faiz oranlarını yerel enflasyon veya büyüme hedefleri doğrultusunda kullanma serbestisi (otonomisi) tanıyan tek sistemdir. İmkansız Üçlü hipotezine göre, tam sermaye hareketliliği varken bağımsız para politikası ancak döviz kuru sabitlenmediği takdirde mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
'İmkansız Üçlü' (Trilemma) kısıtlarının tanımlanması
Hipoteze göre üç hedef (Sabit Kur, Sermaye Serbestisi, Bağımsız Para Politikası) aynı anda seçilemez.
Uluslararası finansal arbitraj ve para arzı dengeleri bu üçlüden birinin feda edilmesini zorunlu kılar.
2
Senaryodaki sabit değişkenlerin belirlenmesi
Sermaye Serbestisi (Tam) + Bağımsız Para Politikası (Otonomi) seçilmiştir.
Soru kökünde sermaye kontrollerinin kaldırıldığı ve para politikası otonomisinin temel amaç olduğu belirtilmiştir.
3
Dışlanan hedefin ve uygun rejimin saptanması
Sabit Döviz Kuru hedefinden vazgeçilmeli ve Esnek Kur Rejimi benimsenmelidir.
Trilemma üçgeninde sermaye serbestisi ve otonomi arasındaki kenar esnek kur rejimini temsil eder.
4
Mantıksal dayanağın teyit edilmesi
Döviz kurunun piyasa mekanizmasıyla belirlenmesi (dalgalanması), dış şokların faiz oranları üzerinde baskı kurmasını engeller.
Esnek kur rejiminde dış denge kur hareketleriyle (depresiasyon/apresiasyon) sağlanır, böylece para politikası iç dengeye odaklanabilir.

Anahtar Kavram

Mundell-Fleming İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) Hipotezi

Alternatif Yöntem

Mundell-Fleming modelini kullanarak faiz oranları ile sermaye akımları arasındaki ilişkiyi analiz etmek: Sabit kurda faizlerin yükseltilmesi sermaye girişi yaratır, merkez bankası kuru tutmak için döviz alır ve piyasaya yerli para sürer, bu da para arzını artırarak başlangıçtaki faiz artışını etkisiz kılar. Bu döngü, bağımsız para politikasının imkansızlığını kanıtlar.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru →

Döviz kurlarının temel olarak piyasadaki arz ve talep koşulları tarafından belirlenmesine izin verildiği, ancak Merkez Bankasının kurlardaki aşırı dalgalanmaları önlemek veya ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla döviz piyasasına müdahalede bulunabildiği döviz kuru rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetilen dalgalanma sistemi

Cevap

Döviz kurlarının piyasada belirlendiği ancak Merkez Bankasının aşırı oynaklığı önlemek için müdahale ettiği sistem 'Yönetilen Dalgalanma' (Dirty Float) sistemidir.
Yönetilen dalgalanma sistemi, kurun piyasada oluşmasına izin verirken, Merkez Bankasının 'oynaklık düzeltici' müdahalelerine olanak tanır. Literatürde 'kirli dalgalanma' (dirty float) olarak da adlandırılan bu sistem, günümüzde pek çok gelişmekte olan ülkede uygulanan esnek bir kur rejimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurun temel belirleyicisini tespit edin.
Soruda kurun arz ve talep koşullarınca (piyasa tarafından) belirlendiği ifade edilmiştir.
Bu durum sistemin bir tür dalgalı kur rejimi olduğunu gösterir.
2
Merkez Bankasının rolünü analiz edin.
Merkez Bankası kurun yönünü değiştirmek için değil, aşırı oynaklığı (volatiliteyi) engellemek için müdahale etmektedir.
Sistemi 'serbest dalgalanma'dan ayıran temel özellik budur.
3
Tanımlanan özellikleri döviz kuru rejimleri ile eşleştirin.
Piyasa temelli olup müdahale içeren bu rejim yönetilen dalgalanma (kirli dalgalanma) rejimidir.
Yönetilen dalgalanma, tam esneklik ile tam sabitlik arasındaki hibrit rejimlerden biridir.

Anahtar Kavram

Yönetilen Dalgalanma (Dirty Float) Rejimi

İpuçları

1
Bu sistemde piyasa güçleri etkindir ama 'başıboş' değildir.
2
Merkez Bankasının piyasaya müdahale ettiği ancak bir kur hedefi (çıpa) ilan etmediği sistemi düşünün.

Daha Fazla Pratik

İmkansız Üçlü hipotezine göre yönetilen dalgalanmanın para politikası bağımsızlığına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru →

Krugman tarafından geliştirilen 'Hedef Bölge' (Target Zone) modeline göre, döviz kurunun belirlenen alt ve üst sınırlar içerisinde dalgalanmasına izin verildiği bir sistemde; kurun sınırlara yaklaşması durumunda ortaya çıkan ve 'Balayı Etkisi' (Honeymoon Effect) olarak adlandırılan durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasa aktörlerinin merkez bankasının müdahale taahhüdüne olan güveni nedeniyle, kurun sınırlara yaklaştıkça temel ekonomik göstergelerdeki değişimlere karşı daha az duyarlı hale gelmesi ve istikrar kazanması

Cevap

Piyasa aktörlerinin merkez bankasının müdahale taahhüdüne olan güveni nedeniyle, kurun sınırlara yaklaştıkça temel ekonomik göstergelerdeki değişimlere karşı daha az duyarlı hale gelmesi ve istikrar kazanmasıdır.
Krugman'ın Hedef Bölge modelinde 'Balayı Etkisi', rasyonel beklentilerin döviz kuru üzerindeki dengeleyici rolünü ifade eder. Merkez bankasının bant sınırlarında müdahale edeceği taahhüdü piyasa tarafından inandırıcı (kredibl) bulunursa, kur sınıra yaklaştığında yatırımcılar kurun ters yönde hareket edeceği beklentisiyle pozisyon alırlar. Bu durum, henüz merkez bankası döviz piyasasına girmeden kurun istikrar kazanmasına ve temel ekonomik göstergelerdeki (para arzı vb.) dalgalanmalara karşı kurun tepkisinin azalmasına neden olur. Bu istikrar artışına 'Balayı Etkisi' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef Bölge (Target Zone) kavramını tanımla.
Merkez bankasının döviz kurunu belirli bir bant (smins_{min} ve smaxs_{max}) içinde tutmayı taahhüt ettiği sistemdir.
Modelin temel çalışma mekanizmasını anlamak için sistemin sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Beklentilerin (Expectations) etkisini analiz et.
Eğer piyasalar merkez bankasının sınırda müdahale edeceğine inanıyorsa, kur üst sınıra yaklaştığında kurun düşeceği, alt sınıra yaklaştığında ise kurun yükseleceği beklentisi oluşur.
Krugman modelinde cari kur sadece mevcut ekonomik temellerin değil, aynı zamanda gelecekteki beklenen kurun da bir fonksiyonudur.
3
Balayı Etkisi (Honeymoon Effect) fenomenini açıkla.
Bu beklentiler, merkez bankası henüz fiili bir müdahalede bulunmadan kurun sınırlardan geri dönmesini sağlar. Bu durum kuru göstergelerdeki değişimlere karşı 'daha az duyarlı' kılar.
Kurun göstergelerdeki değişime (temellere) tepkisinin azalması, grafiksel olarak eğrinin yataylaşması anlamına gelir.
4
'S' Eğrisi ile serbest dalgalanmayı kıyasla.
Serbest dalgalanmada 45 derecelik doğru olan kur-temel ilişkisi, hedef bölgede sınırların içe doğru büküldüğü bir 'S' şeklini alır.
Bu geometrik fark, 'Balayı Etkisi'nin görsel ve matematiksel kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Krugman Hedef Bölge Modeli ve Balayı Etkisi

İpuçları

1
Krugman modelinde piyasaların merkez bankası müdahalesini 'önceden tahmin etmesi' kurun hareketini nasıl etkiler?
2
Balayı Etkisi, kurun ekonomik temellere (para arzı gibi) verdiği tepkinin sınırlara yaklaştıkça artması mı yoksa azalması mı demektir?
3
Grafiksel olarak kur ile temeller arasındaki ilişkinin bir doğru yerine 'S' eğrisi alması, kurun istikrarının arttığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Aynı modelde bandın inandırıcı olmaması durumunda ortaya çıkan 'Boşanma Etkisi' (Divorce Effect) veya spekülatif atak modellerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 8Soru →

Yönetilen dalgalanma (managed float) rejimi uygulayan bir ekonomide Merkez Bankası, döviz kurundaki dalgalanmaları kontrol etmek amacıyla döviz piyasasına müdahale edebilmektedir. Bu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini gidermek için yapılan sterilizasyon (etkisizleştirme) işleminin başarısı; finansal varlıkların niteliğine, risk primine ve sermaye hareketliliğine bağlıdır. Buna göre, yerli ve yabancı finansal varlıkların birbirinin mükemmel ikamesi olduğu ve sermaye hareketliliğinin tam olduğu bir ortamda, Merkez Bankası'nın döviz kurunu etkilemek amacıyla gerçekleştirdiği sterilize edilmiş bir döviz piyasası müdahalesinin sonucuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müdahale döviz kuru üzerinde herhangi bir etki yaratmaz; çünkü portföy bileşimindeki değişim, varlıklar arasında bir risk primi farkı yaratmadığı için yatırımcıların tercihlerini ve dolayısıyla döviz talebini etkilemez.

Cevap

Yerli ve yabancı varlıkların mükemmel ikame olduğu durumda, sterilize edilmiş müdahale döviz kuru üzerinde bir etki yaratmaz.
Sterilize edilmiş bir müdahalede Merkez Bankası, döviz alımı yaparak artırdığı para arzını piyasaya tahvil satarak (iç varlıklarını azaltarak) geri çeker. Eğer yerli ve yabancı varlıklar mükemmel ikame ise, yatırımcılar için tahvillerin hangi ülkeye ait olduğu önemli değildir ve bir risk primi talep etmezler. Para arzı sabit kaldığı için faiz oranları değişmez, faiz değişmediği ve risk primi de oluşmadığı için döviz kuru üzerinde herhangi bir değişim baskısı oluşmaz. Bu durum, sterilize edilmiş müdahalenin mükemmel sermaye hareketliliği ve mükemmel ikame altında etkisiz olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Merkez Bankası müdahalesini analiz etme
Merkez Bankası piyasadan döviz satın alır; bu işlem döviz rezervlerini (Dış Varlıklar) artırırken piyasaya yerli para sürer (Para Tabanı artar).
Döviz kurundaki aşırı değerlenmeyi önlemek için döviz talebi yaratılması gerekir.
2
Sterilizasyon işlemini uygulama
Merkez Bankası, piyasaya sürdüğü yerli parayı geri çekmek için açık piyasa işlemleriyle hazine bonosu satar (İç Varlıklar azalır).
Para arzının (ve dolayısıyla enflasyonun) müdahale nedeniyle artmasını engellemek.
3
Varlık ikamesi ve portföy dengesi analizi
Yerli ve yabancı varlıklar 'mükemmel ikame' ise, yatırımcılar sadece getiri oranına (i=i∗+Δeei = i^* + Δe^e) bakar; risk primi sıfırdır.
Portföy dengesi kanalının çalışması için varlıkların 'eksik ikame' olması ve risk priminin değişmesi gerekir.
4
Nihai etkinin belirlenmesi
Para arzı ve faiz değişmediği, risk primi de oluşmadığı için döviz kuru üzerinde hiçbir baskı oluşmaz.
Sterilizasyon, müdahalenin kur üzerindeki potansiyel etkisini tamamen ortadan kaldırmış olur.

Anahtar Kavram

Sterilizasyon ve Varlık İkamesi

İpuçları

1
Sterilizasyon işleminin Merkez Bankası bilançosunda para arzını (pasif tarafı) nasıl etkilediğini düşünün.
2
Mükemmel ikame varsayımı, yatırımcıların yerli ve yabancı tahviller arasında hiçbir risk farkı görmediği anlamına gelir.
3
Portföy dengesi modeline göre, müdahalenin etkili olması için varlıkların birbirinin 'eksik ikamesi' olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eksik ikame durumunda sterilize edilmiş müdahalenin neden etkili olabileceğini (portföy kanalı) araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

Bir ekonomide yüksek seyreden iç enflasyon oranının, dış ticaret rekabet gücü üzerindeki olumsuz etkilerini gidermek ve reel döviz kurunu istikrarlı tutmak amacıyla; nominal döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvim çerçevesinde, küçük oranlarda ve sık aralıklarla devalüe edildiği döviz kuru sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürünen pariteler (Crawling peg)

Cevap

Sürünen pariteler (Crawling peg) sistemi, kurun enflasyon farklarını dengelemek için küçük ve sık adımlarla ayarlanmasını temel alır.
Sürünen pariteler (crawling peg) sistemi, özellikle yüksek enflasyonlu ülkelerde yerli paranın reel değerini korumak ve dış ticarette rekabet gücünü kaybetmemek için nominal kurun önceden belirlenen bir oranda (genellikle enflasyon farkı kadar) küçük adımlarla sürekli devalüe edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen anahtar kavramları analiz etme
Küçük oranlar, sık aralıklar ve önceden ilan edilen bir takvim çerçevesinde devalüasyon ifadeleri belirlendi.
Bu özellikler kurala dayalı bir kur ayarlama mekanizmasına işaret eder.
2
Sabit ve esnek kur uçlarını eleme
Para kurulu (tam sabit) ve esnek kur (serbest dalgalanma) seçenekleri elendi.
Sürünen pariteler, sabit kur ile esnek kur arasında yer alan 'ara' bir rejimdir.
3
Ayarlanabilir sabit kur ile karşılaştırma yapma
Ayarlanabilir sabit kurda değişimlerin nadir ve büyük oranlı olduğu, sürünen paritelerde ise sık ve küçük oranlı olduğu teyit edildi.
Sürünen paritelerin temel amacı reel kuru sabit tutarak rekabet gücünü korumaktır.

Anahtar Kavram

Sürünen pariteler (Crawling peg), enflasyonist baskılar altında olan ülkelerin reel döviz kurunu korumak için kullandıkları kurala dayalı bir kur rejimidir.

İpuçları

1
Bu sistemde amaç, enflasyon farkları nedeniyle yerli paranın aşırı değerlenmesini önlemektir.
2
Bu sistemde devalüasyonlar o kadar küçük ve sıktır ki, süreç adeta 'sürünerek' ilerler.
3
Nominal kurun enflasyon hedeflerine göre önceden belirlenmiş bir patikada hareket ettiği sistemi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Farklı döviz kuru rejimlerinin sermaye hareketliliği durumunda para ve maliye politikalarının etkinliği üzerindeki sonuçlarını (Mundell-Fleming) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

Mundell-Fleming modeli ve 'İmkansız Üçlü' (Policy Trilemma) hipotezi çerçevesinde; sermaye hareketlerini kısıtlayan (sermaye kontrolleri uygulayan) bir ekonomide, aşağıdaki politika hedeflerinden hangilerinin aynı anda sürdürülebilmesi mümkün hale gelir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sabit döviz kuru ve bağımsız para politikası

Cevap

Sermaye kontrollerinin uygulandığı bir ekonomide, hem sabit döviz kuru rejimi hem de bağımsız bir para politikası aynı anda yürütülebilir.
İmkansız Üçlü hipotezine göre bir ülke; sabit kur, bağımsız para politikası ve tam sermaye hareketliliği hedeflerinden sadece ikisini aynı anda seçebilir. Sermaye hareketleri kısıtlandığında (üçüncü hedef feda edildiğinde), ülke hem kurunu sabitleyebilir hem de faiz oranlarını iç dengeyi sağlamak amacıyla bağımsızca belirleyebilir. Bu model özellikle sermaye piyasaları tam gelişmemiş ülkelerde kur istikrarı ve iç dengeyi aynı anda korumak için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
İmkansız Üçlü (Trilemma) hipotezinin temel bileşenlerini tanımlama
Bileşenler: Sabit Döviz Kuru, Bağımsız Para Politikası ve Tam Sermaye Hareketliliği.
Hipoteze göre bir ekonomi bu üç hedeften aynı anda sadece ikisini seçebilir.
2
Sermaye kontrollerinin etkisini analiz etme
Sermaye hareketlerinin kısıtlanması, 'Tam Sermaye Hareketliliği' hedefinden vazgeçilmesi anlamına gelir.
Kısıtlama yapıldığında, diğer iki hedef olan sabit kur ve bağımsız para politikası arasındaki çelişki ortadan kalkar.
3
Politika sonucunu belirleme
Sabit döviz kuru ve bağımsız para politikası kombinasyonu mümkün olur.
Sermaye çıkışları veya girişleri kontrol altında olduğundan, faiz oranları kur üzerindeki baskı düşünülmeden iç dengelere göre ayarlanabilir.

Anahtar Kavram

İmkansız Üçlü (Policy Trilemma)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Enflasyonla mücadelede kredibiliteyi artırmak amacıyla 'Para Kurulu' (Currency Board) sistemini uygulamaya koyan bir ekonomide, bu sistemin kurumsal işleyişi ve merkez bankasının para yaratma süreci üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para tabanındaki (emisyon ve banka rezervleri) değişimlerin, çıpa olarak seçilen döviz rezervlerindeki değişimlere birebir bağlı olması nedeniyle para politikası tamamen pasif bir hale gelir.

Cevap

Para tabanındaki değişimlerin rezerv değişimlerine birebir bağlı olması ve para politikasının tamamen pasif hale gelmesi
Para Kurulu sisteminde, para otoritesi para tabanını (HH) ancak kasasındaki döviz rezervleri (RR) kadar artırabilir. Bu durum, para arzının (ΔM\Delta M) dış ticaret dengesi ve sermaye hareketleri sonucunda oluşan rezerv değişimlerine (ΔR\Delta R) doğrudan bağlanması anlamına gelir. Sonuç olarak merkez bankası bağımsız bir para politikası yürütemez ve para arzı ekonomide 'içsel' bir değişken haline gelerek tamamen pasifleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Para Kurulu (Currency Board) sisteminin temel kuralını tanımlama
Para kurulunda para otoritesi, çıkardığı her birim yerli paranın (para tabanı) karşılığında belirli bir miktarda yabancı parayı (rezerv) bulundurmak zorundadır.
Sistemin temel mantığı %100 veya üzerindeki bir rezerv karşılığı esasına dayanır.
2
Para arzı ve rezerv ilişkisini analiz etme
H=NFA+NDAH = NFA + NDA denkleminde, para kurulu sisteminde ΔNDA≈0\Delta NDA \approx 0 kabul edilir. Bu durumda ΔH=ΔNFA\Delta H = \Delta NFA olur.
Net iç varlıkların (NDA) para yaratma sürecinden dışlanması, para arzını dış ödemeler dengesine (NFA) bağımlı kılar.
3
Para politikası otonomisi ve merkez bankası işlevlerini değerlendirme
Merkez bankası bağımsız bir para politikası izleyemez, açık piyasa işlemleri yapamaz ve sınırsız 'son başvuru mercii' desteği veremez.
Para otoritesinin yetkileri yasal olarak kısıtlanmış ve para arzı içselleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Para Kurulu (Currency Board) Mekanizması ve Para Arzının İçselleşmesi

İpuçları

1
Para Kurulu sistemini standart sabit kurdan ayıran en önemli farkın 'rezerv karşılığı' kuralı olduğunu hatırlayın.
2
Merkez bankasının bilançosunda net iç varlıkların (hazineye açılan krediler vb.) neden artırılamayacağını düşünün.
3
İmkansız Üçlü (Trilemma) hipotezini hatırlayın: Sabit kur ve tam sermaye hareketliliği varsa, para politikası bağımsızlığı feda edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Para kurulu sisteminin avantajlarını (enflasyonla mücadele) ve dezavantajlarını (reel sektör şoklarına tepki verememe) karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Para kurulunu bir 'otomat' gibi düşünün; piyasaya giren her 1 birim döviz karşılığında yerli para çıkarılır, çıkan döviz karşılığında ise yerli para piyasadan çekilir. Bu otomatın takdir yetkisi yoktur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

19441944 yılında kurulan Bretton Woods sisteminin temelini oluşturan; döviz kurlarının belirli bir paritede sabit tutulduğu ancak ödemeler bilançosunda ortaya çıkan "temel dengesizlik" (fundamental disequilibrium) durumlarında bu paritenin resmi bir kararla değiştirilmesine olanak tanıyan döviz kuru sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ayarlanabilir sabit kur sistemi

Cevap

Ayarlanabilir sabit kur sistemi
Doğru cevap olan sistem, Bretton Woods döneminde uygulanan ve döviz kurlarının sabit bir paritede tutulmasını sağlayan ancak ekonomik dengelerin kalıcı olarak bozulduğu (temel dengesizlik) durumlarda bu paritenin devalüasyon veya revalüasyon yoluyla değiştirilmesine izin veren sistemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Bretton Woods sisteminin kur rejimini tanımlayın.
Sistem "sabit ama ayarlanabilir" bir yapıdadır.
Ülkeler paralarını dolara, doları da altına sabitlemiştir.
2
Kur değişikliği şartını belirleyin.
"Temel dengesizlik" (fundamental disequilibrium) şartı.
Sadece geçici olmayan, yapısal açıklar durumunda kur değişikliğine izin verilir.
3
Bu tanıma uyan sistemi seçenekler arasından seçin.
Ayarlanabilir sabit kur sistemi.
Tanım doğrudan bu sistemin işleyişini yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Ayarlanabilir Sabit Kur Sistemi ve Bretton Woods

İpuçları

1
Bretton Woods sisteminin en temel özelliğini hatırlayın.
2
"Temel dengesizlik" kavramı, paritenin ne zaman değiştirilebileceğini ifade eder.
3
Sistem sabit kura dayanır ancak esnek olmayan katı sistemlerden farklı olarak 'ayarlanabilme' imkanı sunar.

Daha Fazla Pratik

Devalüasyon ve amortisman kavramları arasındaki farkı, sabit ve esnek kur sistemleri bağlamında tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

Uluslararası makroiktisat literatüründe 'katı çıpa' (hard peg) uygulamalarından biri olarak kabul edilen para kurulu (currency board) sisteminde, sermaye hareketlerinin tam serbestliği varsayımı altında, 'İmkansız Üçlü' (Policy Trilemma) hipotezinin bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para otoritesi bağımsız bir para politikası izleme kabiliyetini tamamen kaybeder ve merkez bankasının finansal sistemdeki 'son başvuru mercii' işlevi ciddi şekilde kısıtlanır.

Cevap

Para otoritesinin bağımsız para politikası izleme kabiliyetini kaybetmesi ve merkez bankasının son başvuru mercii işlevinin kısıtlanması
Para kurulu sistemi, İmkansız Üçlü hipotezindeki üç seçenekten 'Sabit Döviz Kuru' ve 'Serbest Sermaye Hareketliliği' ikilisini seçer. Bu seçimin kaçınılmaz bedeli, bağımsız para politikasından vazgeçilmesidir. Ayrıca, sistemde para arzının sadece yabancı para karşılığında artırılabilmesi, merkez bankasının finansal kriz anlarında bankalara likidite desteği sağlama (son başvuru mercii) gücünü ortadan kaldırır veya çok kısıtlı bir düzeye indirger.

Adım Adım Çözüm

1
İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) prensibini analiz et.
Bir ekonomi aynı anda şu üç hedefe birden ulaşamaz: 1) Sabit döviz kuru, 2) Serbest sermaye hareketliliği, 3) Bağımsız para politikası.
Mundell-Fleming modeli çerçevesinde bu üç unsur arasında teknik bir tutarsızlık vardır.
2
Para Kurulu (Currency Board) sisteminin kurumsal yapısını tanımla.
Para kurulu 'katı sabit kur' (hard peg) rejimidir. Yerli para arzı MM, merkez bankasının elindeki dış rezervlere RR bire bir oranında bağlanmıştır (M=e×RM = e \times R).
Sistemin temel amacı kredibiliteyi artırmak ve enflasyonu düşürmektir.
3
Sermaye hareketliliği varsayımı ile sistemi eşleştir.
Sermaye hareketleri tam serbest olduğu için para otoritesi faiz oranlarını dünya faiz oranlarından (i=i∗i = i^*) ayıramaz.
Aksi takdirde yoğun sermaye giriş-çıkışı yaşanır ve sabit kur sürdürülemez hale gelir.
4
Merkez bankası işlevlerindeki kısıtları değerlendir.
Para basımı sadece döviz girişiyle mümkün olduğundan, merkez bankası ticari bankaların likidite sıkışıklığında karşılıksız para basarak 'son başvuru mercii' rolünü oynayamaz.
Bu durum sistemin katı kuralcı yapısının doğal bir sonucudur.

Anahtar Kavram

İmkansız Üçlü ve Para Kurulu İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Para kurulu sistemi ile tam dolarizasyon arasındaki temel farkları, özellikle senyoraj gelirleri ve geri dönülebilirlik açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru →

Esnek (dalgalı) döviz kuru rejiminin uygulandığı bir ekonomide, piyasadaki arz ve talep koşullarına bağlı olarak ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin düşmesi süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Depresiasyon

Cevap

Esnek kur rejimlerinde piyasa koşullarıyla gerçekleşen değer kaybına 'depresiasyon' denir.
Döviz kuru sistemlerinde terminoloji, kurun nasıl belirlendiğine göre değişir. Esnek (dalgalı) kur rejiminde kur piyasadaki arz ve talep tarafından belirlendiği için, bu süreçte ulusal paranın değer kaybetmesi 'depresiasyon' (paranın değer yitirmesi) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz kuru rejimini belirle.
Soru kökünde 'Esnek (dalgalı) döviz kuru rejimi' belirtilmiştir.
Kur sistemine göre değer değişimlerini ifade eden terminoloji farklılık gösterir.
2
Değer değişim yönünü saptayın.
Paranın değerinin 'düşmesi' süreci sorulmaktadır.
Değer artışı ve azalışı farklı kavramlarla tanımlanır.
3
Rejime uygun doğru terimi seçin.
Esnek kurda değer kaybı 'depresiasyon' olarak adlandırılır.
Devalüasyon sabit kur rejimine özgü bir kavramdır.

Anahtar Kavram

Döviz Kuru Terminolojisi

Daha Fazla Pratik

Sabit kur rejiminde devalüasyon kararı sonrası dış ticaret dengesinin zamanla nasıl değiştiğini inceleyen 'J-Eğrisi' etkisine göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 15Soru →

Enflasyon oranının ticaret ortaklarına göre sistematik olarak yüksek seyrettiği bir ekonomide, yerli paranın aşırı değerlenmesini önleyerek dış ticaret rekabet gücünü korumak amacıyla; nominal döviz kurunun önceden belirlenmiş küçük adımlarla ve belirli bir takvime göre devalüe edildiği döviz kuru sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürünen Parite (Crawling Peg)

Cevap

Sürünen Parite (Crawling Peg) sistemi, enflasyon farklarını dengelemek için döviz kurunun önceden ilan edilen küçük miktarlarda ve düzenli aralıklarla ayarlanmasını ifade eder.
Sürünen parite (crawling peg) sistemi, özellikle kronik yüksek enflasyon yaşayan ülkelerde reel döviz kurunu sabit tutarak rekabet gücünü korumak amacıyla kullanılır. Bu sistemde döviz kuru, enflasyon farkına paralel olarak önceden ilan edilen küçük adımlarla devalüe edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Enflasyon farkının reel döviz kuru üzerindeki etkisini analiz edin.
İç enflasyonun dış enflasyondan yüksek olması durumunda, nominal kur sabit kalırsa reel döviz kuru düşer (yerli para reel olarak değerlenir).
Reel döviz kuru formülü olan REK=E×(P∗/P)REK = E \times (P^* / P) uyarınca, iç fiyatlar (PP) daha hızlı artarsa REKREK azalır.
2
Rekabet gücünü korumak için gereken müdahale yöntemini belirleyin.
Dış ticaret dengesinin bozulmaması için nominal döviz kurunun (EE), fiyat farklarını telafi edecek şekilde artırılması (devalüasyon) gerekir.
Sürekli ve küçük oranlı devalüasyonlar, ani ve büyük şokların yaratacağı spekülatif saldırıları önler.
3
Tanımlanan mekanizmaya uygun sistemi seçin.
Önceden belirlenmiş takvim ve küçük adımlı ayarlama vurgusu bizi sürünen parite sistemine götürür.
Bu sistemin temel amacı enflasyonist beklentileri yönetirken reel kuru istikrarlı kılmaktır.

Anahtar Kavram

Sürünen parite, nominal döviz kurunun enflasyon farklarını yansıtacak şekilde sistematik olarak ayarlanmasıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

Uluslararası makroiktisat yazınında sabit döviz kuru sistemlerinin sürdürülebilirliği üzerine geliştirilen İkinci Kuşak Spekülatif Atak Modelleri (Obstfeld Modeli), krizin ortaya çıkış mekanizması açısından Birinci Kuşak Modellerden (Krugman-Flood-Garber) hangi temel özelliği ile ayrılmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Krizin, piyasa aktörlerinin beklentileri ile hükümetin kuru savunma maliyeti (işsizlik, faiz yükü vb.) arasındaki etkileşime dayalı, "kendini doğrulayan" (self-fulfilling) çoklu denge yapısında açıklanması

Cevap

İkinci Kuşak Spekülatif Atak Modelleri, krizleri hükümetin kuru savunma maliyeti ile spekülatif beklentiler arasındaki etkileşime dayalı 'kendini doğrulayan' (self-fulfilling) ve çoklu denge içeren bir yapı ile açıklar.
İkinci Kuşak Spekülatif Atak Modellerinde (Obstfeld), krizin çıkışı piyasadaki aktörlerin devalüasyon beklentisi ile kamu otoritesinin bu pariteyi savunmak için katlanması gereken ekonomik ve sosyal maliyetler (işsizlik, büyüme kaybı, borç servisi) arasındaki etkileşime dayanır. Eğer beklentiler olumsuza dönerse, kuru savunmak imkansız hale gelebilir ve bu durum 'kendini gerçekleştiren kehanet' (self-fulfilling prophecy) olarak adlandırılan çoklu denge durumuna yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Modelin Kurumsal Çerçevesini Belirleme
Obstfeld Modeli, sabit kurun sürdürülebilirliğini hükümetin bir optimizasyon problemi olarak ele alır.
Birinci kuşak modellerdeki 'kaçınılmaz çöküş' yerine, hükümetin kur paritesini savunup savunmama konusundaki stratejik tercihi incelenmelidir.
2
Maliyet ve Fayda Analizi Yapma
Hükümet, kuru savunmanın maliyeti (yüksek faiz oranları, artan işsizlik, kamu borç yükü) ile pariteyi bırakmanın maliyeti (itibar kaybı, enflasyonist baskı) arasında bir denge kurar.
Spekülatif atakların başarılı olması, hükümetin savunma maliyetinin katlanılamaz seviyeye gelmesine bağlıdır.
3
Beklentilerin Rolünü Analiz Etme
Eğer piyasa aktörleri devalüasyon bekliyorsa, kuru savunmak için gereken faiz artışı daha yüksek olur ve bu da hükümetin savunma maliyetini artırır.
Beklentiler (spekülasyon) hükümetin kararını etkileyerek krizin 'kendini doğrulamasına' yol açar (Multiple Equilibria).
4
Birinci Kuşak ile Karşılaştırma
Birinci kuşak modellerde kriz 'temel makroekonomik değişkenlerin tutarsızlığı' (bütçe açığı vb.) nedeniyle deterministik iken, İkinci kuşakta kriz 'beklentilere dayalı olasılıksal' bir süreçtir.
İkinci kuşak modeller, makro ekonomik temellerin (fundamentals) makul olduğu durumlarda bile kriz çıkabileceğini açıklar.

Anahtar Kavram

İkinci Kuşak Spekülatif Atak Modeli (Obstfeld)

İpuçları

1
Birinci kuşak modellerde kriz 'kaçınılmaz bir kader' gibidir; İkinci kuşakta ise hükümetin bir tercihi söz konusudur.
2
Obstfeld modelinde hükümet, faiz oranlarını artırarak kuru savunmanın işsizlik üzerindeki maliyetini hesaplar.
3
'Kendini doğrulayan' (self-fulfilling) ifadesi, piyasa beklentilerinin bizzat krizin nedeni olabileceği anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Üçüncü Kuşak Spekülatif Atak Modelleri ile 1997 Asya Krizinin bilanço etkilerini inceleyen çalışmaları karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 17Soru →

Bir ekonomide kronik enflasyonla mücadele ve kredibilite tesisi amacıyla 'Para Kurulu' (Currency Board) sistemine geçilmesi kararlaştırılmıştır. Mundell-Fleming modeli ve İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) prensipleri çerçevesinde, sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu bu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkez bankası bağımsız para politikası izleme yeteneğini tamamen kaybederken, sistemin doğası gereği 'son başvuru mercii' (lender of last resort) işlevi önemli ölçüde kısıtlanır.

Cevap

Para kurulu sisteminde merkez bankasının bağımsız para politikası izleme yeteneğini kaybetmesi ve son başvuru mercii işlevinin kısıtlanması doğrudur.
Para kurulu sistemi, para otoritesinin para basma yetkisini döviz rezervlerine sıkı sıkıya bağlayan katı bir sabit kur rejimidir. İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) gereği, sermaye hareketlerinin serbest olduğu bir ortamda kurun sabitlenmesi, para politikası bağımsızlığından (faiz oranlarını kontrol etme gücünden) feragat edilmesini gerektirir. Ayrıca, para arzı sadece rezerv artışıyla artabildiği için merkez bankası 'son başvuru mercii' olarak bankacılık sistemine ihtiyaç duyulan likiditeyi (rezerv karşılığı olmadan) sağlayamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Para Kurulu (Currency Board) sisteminin temel kuralını tanımlama
Bu sistemde yerli para basımı %100 oranında (veya yasada belirtilen yüksek bir oranda) yabancı bir rezerv paraya (çıpa para) bağlanır.
Sistemin işleyiş mantığını anlamak için para arzı ve rezerv ilişkisini kurmak gerekir.
2
İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) analizini uygulama
Sabit Kur + Serbest Sermaye Hareketliliği = Bağımsız Para Politikasından Vazgeçiş.
Ülkenin faiz oranlarının çıpa para biriminin faiz oranlarına eşitlenmesi zorunluluğunu analiz etmek içindir.
3
Son Başvuru Mercii (Lender of Last Resort) işlevini değerlendirme
Merkez bankası, rezervi olmayan bir parayı basamayacağı için bankacılık krizlerinde piyasaya likidite enjekte etme kapasitesini kaybeder.
Para kurulunun en kritik kurumsal maliyetini belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Para Kurulu Sistemi ve İmkansız Üçlü (Trilemma) Dengesi

Daha Fazla Pratik

Para kurulu sisteminin Arjantin (1991-2001) örneğindeki başarısızlık nedenleri ve 'çıkış stratejisi' zorlukları üzerine çalışılabilir.
Tahmini Süre:2m 30s