Modern kağıt para sisteminin (itibari para sistemi) tarihsel gelişimi, kurumsal yapısı ve işleyiş mekanizması göz önüne alındığında, bu sistemin temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AKağıt paranın nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farktan kaynaklanan ve devlete reel bir kaynak aktarımı sağlayan gelire senyoraj denir.
- BKağıt para sistemi, para arzının ekonomik faaliyetlere göre esnek bir şekilde ayarlanmasına olanak tanıyarak likidite ihtiyacının düşük maliyetle karşılanmasını sağlar.
- Kağıt paranın itibarını ve ödeme aracı olma niteliğini koruyan temel unsur, merkez bankasının bu parayı talep edildiğinde belirli bir fiyattan altına dönüştürme yükümlülüğüdür.Cevap
- Dİtibari para sisteminde paranın değeri, paranın temsil ettiği içsel değerden ziyade ekonomideki mal ve hizmetler üzerindeki satın alma gücü () ile ölçülür.
- EKağıt para, yasalarca 'kanuni ödeme aracı' (legal tender) olarak tanımlandığı için ekonomik aktörler tarafından borçların tasfiyesinde kabul edilmek zorundadır.
Cevap
Kağıt paranın itibarını sağlayan unsurun altına dönüştürülebilirlik olduğunu belirten seçenek yanlıştır; çünkü modern kağıt para sisteminde (itibari para) konvertibilite yoktur, para otoriteye olan güvene dayanır.
Doğru cevap olan ifade, modern itibari para sisteminin değil, 'temsili kağıt para' sisteminin özelliğidir. Modern kağıt para sisteminde paranın bir mal (altın, gümüş vb.) karşılığı yoktur. Paranın değeri, devletin onu yasal ödeme aracı olarak ilan etmesine ve piyasadaki mal ve hizmetlere olan oranına (satın alma gücüne) bağlıdır. Altına dönüştürülebilirlik şartı, para arzının esnekliğini kısıtladığı için modern ekonomilerde terk edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İtibari Para Sistemi (Fiat Money System)
İpuçları
1
Modern dünyada kullandığımız paraların (TL, Dolar, Euro vb.) bir bankaya gidip altına çevrilip çevrilemeyeceğini düşünün.
2
'Konvertibilite' kavramı ile 'İtibari Para' kavramı arasındaki ilişkiyi sorgulayın. İtibari para neye güvenerek kabul edilir?
3
1944 Bretton Woods sistemi ve 1971'deki çöküşü, kağıt paranın altına olan bağının nasıl koptuğunu hatırlatacaktır.
Daha Fazla Pratik
Gresham Yasası'nın kağıt para ve metal paranın bir arada olduğu sistemlerdeki işleyişini inceleyin.
Alternatif Yöntem
Eleme yöntemi: Senyoraj, likidite esnekliği ve satın alma gücü kavramlarının kağıt para sistemiyle doğrudan ilişkili olduğunu teyit ederek, paranın maden karşılığı olması zorunluluğunun günümüz sistemindeki (fiat money) yeri olmadığını görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s