Soru

Zorluk: OrtaKağıt Para Sistemi

Modern kağıt para sisteminde (itibari para), paranın kendi başına bir maddi değeri bulunmamakta ve herhangi bir kıymetli madene dönüştürülme garantisi taşımamaktadır. Bu sistemde paranın bir 'değer deposu' ve 'mübadele aracı' olarak istikrarını koruması belirli bir disipline dayanır.

Buna göre, modern itibari para sisteminde paranın satın alma gücünün korunması ve sistemin sürdürülebilirliği aşağıdakilerden hangisine doğrudan bağlıdır?

  1. Para arzındaki artışın, ekonomideki mal ve hizmet üretimi ve işlem hacmi ile uyumlu bir şekilde sınırlandırılmasınaCevap
  2. B
    Tedavüle çıkarılan her bir banknotun, Merkez Bankası tarafından istenildiği an altına dönüştürülebilme garantisi altında olmasına
  3. C
    Banknotların basımında kullanılan kağıt ve mürekkebin toplam maddi değerinin, paranın üzerindeki nominal değere eşit tutulmasına
  4. D
    Gresham Yasası uyarınca, piyasadaki eski ve yıpranmış banknotların piyasadan çekilerek yerlerine sadece madeni para sürülmesine
  5. E
    Emisyon yoluyla piyasaya sürülen banknotların Merkez Bankası bilançosunda birer 'aktif varlık' olarak kaydedilmesine

Cevap

İtibari para sisteminde değer istikrarı, para arzındaki artışın ekonomideki reel üretim kapasitesi ve işlem hacmiyle uyumlu bir şekilde sınırlandırılmasına bağlıdır.
Modern itibari para sisteminde paranın bir içsel değeri veya metal karşılığı bulunmaz. Bu sistemde paranın satın alma gücünün ve 'değer deposu' olma işlevinin sürdürülebilmesi için en temel şart, para arzının ekonomi içindeki reel mal ve hizmet üretimiyle uyumlu ve dengeli bir şekilde (para politikası disipliniyle) yönetilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İtibari paranın niteliğini tanımlayın.
İtibari para (fiat money), içsel değeri olmayan ve bir maden karşılığı bulunmayan, devletin ilan ettiği yasal güce dayalı paradır.
Sistemin temel dayanağını anlamak için paranın neden değerli kabul edildiği saptanmalıdır.
2
Paranın değerini belirleyen temel ekonomik kuralı analiz edin.
Piyasadaki para miktarı (arz), mal ve hizmet miktarına (talep) kıyasla aşırı artarsa paranın satın alma gücü düşer (enflasyon).
Değerin korunması için arzın kontrol altında tutulması gerektiği sonucuna ulaşılır.
3
Yanlış varsayımları eleyerek modern sistemi ayırt edin.
Altın karşılığı veya kağıdın kendi değeri gibi unsurların modern sistemde yeri olmadığı saptanır.
Temsili para ve mal para sistemlerinden farklar netleştirilerek doğru seçenek doğrulanır.

Anahtar Kavram

İtibari Para ve Arz Disiplini

İpuçları

1
İtibari (fiat) kelimesinin paranın karşılıksız ve güvene dayalı olduğunu ifade ettiğini hatırlayın.
2
Karşılığı olmayan bir nesnenin piyasadaki değeri, o nesnenin piyasada ne kadar 'bol' veya 'kıt' olduğuyla doğrudan ilişkilidir.
3
Paranın altınla olan bağının 1970'lerde tamamen koptuğunu ve modern sistemin para arzı kontrolüne dayandığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İtibari para sisteminde paranın nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farktan doğan 'senyoraj geliri' kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla