Soru

Zorluk: OrtaKağıt Para Sistemi

Günümüzün ekonomik düzeninde banknotların herhangi bir kıymetli maden karşılığı bulunmaksızın tedavül edildiği 'itibari para' (fiat money) rejimi geçerlidir. Bu düzende paranın piyasadaki değişim aracı işlevini sürdürebilmesini ve toplumsal düzeyde kabul görmesini sağlayan temel kurumsal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Paranın basılı değerinin, üretim sürecinde kullanılan kağıdın ve mürekkebin piyasa değeriyle (içsel değer) özdeşleştirilmesi
  2. Devletin bu parayı 'kanuni ödeme gücü' (legal tender) olarak tanımlayarak vergi yükümlülüklerinin ve tüm borçların tasfiyesinde kabulünü yasal bir zorunluluk haline getirmesiCevap
  3. C
    Emisyon miktarının, piyasadaki toplam altın ve gümüş gibi kıymetli maden stokları tarafından belirlenen bir üst sınıra endekslenmesi
  4. D
    Tedavüldeki banknotların Merkez Bankası bilançosunda 'varlıklar' (aktifler) kaleminde gösterilerek ekonomik bir teminata bağlanması
  5. E
    Gresham Yasası uyarınca, piyasada işlem gören diğer tüm finansal varlıkların kağıt para birimine dönüştürülmesinin zorunlu kılınması

Cevap

Doğru cevap, devletin parayı kanuni ödeme gücü (legal tender) olarak ilan ederek yasal zorunluluk getirmesidir.
Modern kağıt para sisteminde (itibari para), paranın herhangi bir mal veya maden karşılığı bulunmaz. Paranın değişim aracı olarak kabul görmesini sağlayan temel unsur, devletin bu birimi 'kanuni ödeme gücü' (legal tender) olarak tanımlamasıdır. Bu sayede parayla vergi ödenebilir ve yasal borçlar kapatılabilir; bu durum paraya olan talebi ve güveni kurumsal olarak garanti altına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Kağıt para sisteminin (itibari para) niteliğini analiz etme
Bu sistemde paranın altın veya gümüş gibi fiziksel bir karşılığı yoktur ve içsel değeri nominal değerinden çok düşüktür.
Sistemin sürdürülebilirliği için paranın neden kabul gördüğünü anlamak gerekir.
2
Kurumsal dayanağı belirleme
Paranın genel kabulü, devletin egemenlik hakkını kullanarak bu parayı 'kanuni ödeme gücü' (legal tender) ilan etmesine dayanır.
Vatandaşların vergilerini bu parayla ödemek zorunda olması ve piyasadaki borçların bu parayla tasfiyesinin yasal zorunluluk olması güven yaratır.
3
Yanlış sistem özelliklerini eleme
Altın karşılığı, içsel değer eşitliği ve emisyonun aktifte gösterilmesi gibi durumların mevcut sistemle çeliştiği saptanır.
Bu özellikler metal para sistemlerine veya hatalı muhasebe mantığına dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

İtibari Para ve Kanuni Ödeme Gücü (Legal Tender)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla