Soru

Zorluk: Zor9 Aralık 1999 İstikrar Programı

99 Aralık 19991999 tarihinde ilan edilen "Enflasyonla Mücadele Programı" çerçevesinde uygulanan para politikası kuralları ve Merkez Bankası'nın "Net İç Varlıklar" (NI˙VNİV) değişimi üzerine getirilen kesin tavan kısıtlaması dikkate alındığında; bu uygulamanın Türkiye ekonomisindeki para arzı mekanizması üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Para arzının içsel (endojen) bir değişkene dönüşerek tamamen sermaye hareketlerine ve dış ödemeler dengesindeki gelişmelere bağımlı hale gelmesiCevap
  2. B
    Merkez Bankası'nın kısa vadeli faiz oranlarını enflasyon hedefiyle uyumlu şekilde temel politika aracı olarak etkin bir şekilde kullanabilmesi
  3. C
    Döviz kurlarının piyasadaki arz ve talep koşullarına göre serbestçe belirlenerek dış dengenin kendiliğinden sağlanması
  4. D
    Hazine'nin kamu borçlanma gereğini Merkez Bankası kaynaklarıyla (kısa vadeli avans) finanse etme imkanının genişlemesi
  5. E
    Merkez Bankası'nın "son başvuru mercii" sıfatıyla bankacılık sistemindeki likidite açıklarını her koşulda karşılama garantisi vermesi

Cevap

Para arzının içselleşerek tamamen sermaye akımlarına ve dış ödemeler dengesine duyarlı hale gelmesidir.
99 Aralık 19991999 İstikrar Programı, para arzı mekanizmasını tamamen döviz rezervlerine bağlayan bir 'yarı-para kurulu' sistemi öngörmüştür. Bu sistemde Merkez Bankası, Net İç Varlıklar (NI˙VNİV) kalemini sabit tutarak veya çok sınırlı artırarak sterilizasyon yapmama taahhüdünde bulunmuştur. Sonuç olarak, para arzı Merkez Bankası'nın kontrolünden çıkmış (içselleşmiş) ve tamamen dışarıdan gelen sermaye akımlarının bir sonucu haline gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Programın para politikası kuralını analiz etme
Merkez Bankası, para tabanındaki artışın temel kaynağının döviz rezervlerindeki artış olacağını taahhüt etmiştir.
Sistemin bir 'yarı-para kurulu' (quasi-currency board) gibi çalışması hedeflenmiştir.
2
Net İç Varlıklar (NI˙VNİV) kısıtını değerlendirme
NI˙VNİV değişimi üzerine kesin bir tavan konulmuştur.
Merkez Bankası'nın sterilizasyon yaparak para basmasını ve piyasaya müdahale etmesini engellemek için.
3
Sonucu belirleme
Para arzı dışsal olmaktan çıkıp içsel (endojen) hale gelmiştir.
Merkez Bankası para arzını kontrol edemez duruma gelmiş; para arzı sadece sermaye giriş-çıkışlarına (Net Dış Varlıklar) göre kendiliğinden değişir olmuştur.

Anahtar Kavram

Yarı-Para Kurulu ve Para Arzının İçselleşmesi

İpuçları

1
Programın 'para kurulu' (currency board) mantığına ne kadar yakın olduğunu düşünün.
2
Merkez Bankası'nın sterilizasyon (piyasaya müdahale) yapma imkanının NİV tavanı ile nasıl kısıtlandığına odaklanın.
3
Para arzı kontrolünün bankadan çıkıp tamamen sermaye akımlarına (Net Dış Varlıklar) geçmesi durumuna ne ad verilir?

Daha Fazla Pratik

2000 yılı Kasım ve 2001 yılı Şubat krizlerinin teknik nedenlerini bu para politikası kuralı çerçevesinde inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla