Yeni Kurumsal İktisat ekolünün öncülerinden Douglass North'a göre; bir ekonomide verimsiz kurumsal yapıların, daha etkin alternatiflerin varlığına rağmen uzun süre devam etmesi ve değişimin geçmişteki tercihler tarafından kısıtlanması 'yol bağımlılığı' ( ) olarak adlandırılır. Buna göre North'un analizinde, yol bağımlılığının ortaya çıkmasında ve verimsiz bir dengede kilitlenmenin () yaşanmasında etkili olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- AVarlık özgüllüğünün artmasıyla birlikte işlem maliyetlerini minimize eden dikey bütünleşme süreçleri
- Kurumların yarattığı artan getiriler ile aktörlerin öznel zihinsel modelleri arasındaki etkileşimCevap
- CPiyasadaki tam rekabet koşullarının tüm kurumsal engelleri ve işlem maliyetlerini kendiliğinden ortadan kaldırması
- DPolitik aktörlerin yalnızca oy maksimizasyonu amacıyla kısa vadeli ve rasyonel politikalar izlemesi
- ETeknolojik şokların kurumsal yapıdan bağımsız olarak ekonomideki tüm dalgalanmaların ana kaynağı olması
Cevap
Kurumların yarattığı artan getiriler ile aktörlerin öznel zihinsel modelleri arasındaki etkileşim
Douglass North'a göre yol bağımlılığı, kurumların sağladığı 'artan getiriler' (şebeke dışsallıkları, öğrenme ekonomileri) ile bu yapıları meşrulaştıran ve aktörlerin kararlarını şekillendiren 'zihinsel modeller' arasındaki sinerjiden kaynaklanır. Bu durum, daha etkin kurumsal alternatifler olsa bile toplumun mevcut yoldan çıkmasını maliyetli hale getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yol Bağımlılığı (Path Dependency) ve Kurumsal Değişim
İpuçları
1
Douglass North'un 'Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans' adlı eserindeki temel argümanı hatırlayın.
2
Yol bağımlılığı sadece tarihsel bir olay değil, aynı zamanda ekonomik bir 'artan getiriler' (increasing returns) sürecidir.
3
North'a göre bireylerin 'zihinsel modelleri' ve ideolojileri, verimsiz kurumların neden rasyonel olarak değiştirilmediğini açıklayan anahtardır.
Daha Fazla Pratik
North'un analizinde 'kurumlar' (oyunun kuralları) ile 'organizasyonlar' (oyuncular) arasındaki ayrımın kurumsal değişimi nasıl tetiklediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s