Soru

Zorluk: Ortaİktisadın Tanımı, Kıtlık ve Üretim Faktörleri

İktisat bilimi, bireylerin ve toplumların sınırsız olan ihtiyaçlarını, sahip oldukları kıt kaynaklarla (üretim faktörleri) nasıl karşılayacakları konusunda yaptıkları tercihleri inceleyen bir sosyal bilimdir. Bu incelemeler yapılırken kullanılan yöntemsel yaklaşım; 'olanı' açıklayan pozitif iktisat ile 'olması gerekeni' tartışan normatif iktisat olarak ikiye ayrılır. Buna göre, üretim faktörleri ve iktisadi analiz yöntemleri çerçevesinde, aşağıdakilerden hangisi normatif iktisada ilişkin bir ifade niteliği taşımaktadır?

  1. A
    Emek faktörünün üretim sürecine katılması sonucunda elde ettiği bedel ücrettir.
  2. B
    Sermaye stokunun artırılması, ekonominin üretim imkanları sınırının dışa doğru kaymasına yol açar.
  3. C
    Girişimcinin belirsizlik altında üretim faktörlerini organize etmesinin karşılığı kârdır.
  4. D
    Doğal kaynakların (toprak) arzı tam esnek olmadığı için bu faktöre ödenen bedel ranttır.
  5. Gelir dağılımındaki adaletsizliğin giderilmesi için yüksek kâr elde eden kesimlerden daha fazla vergi alınmalıdır.Cevap

Cevap

Gelir dağılımındaki adaletsizliğin giderilmesi için yüksek kâr elde eden kesimlerden daha fazla vergi alınması gerektiğine dair öneri, değer yargısı içerdiği için normatif iktisat kapsamındadır.
Doğru yanıt olan seçenek, gelir dağılımında 'adalet' sağlama amacını gütmekte ve bir politika önerisinde bulunmaktadır. 'Adalet' kavramı kişiden kişiye değişebilen bir değer yargısıdır ve 'yapılmalıdır/alınmalıdır' şeklindeki ifadeler normatif iktisadın karakteristik özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kıtlık ve Tercih İlişkisini Analiz Etme
İktisadın temel sorunu olan kıtlık, kaynakların sınırlı, ihtiyaçların sınırsız olmasından kaynaklanır ve bu durum bireyleri tercih yapmaya zorlar.
İktisadın tanımı ve temel çıkış noktasını anlamak için gereklidir.
2
Üretim Faktörleri ve Getirilerini Tanımlama
Emek (Ücret), Sermaye (Faiz), Toprak (Rant) ve Girişim (Kâr) arasındaki ilişkilerin objektif tanımları pozitif iktisadın alanına girer.
Seçeneklerdeki faktör-getiri ilişkilerinin metodolojik türünü belirlemek için gereklidir.
3
Pozitif ve Normatif İktisat Ayrımını Uygulama
Değer yargısı içermeyen, 'nedir'i açıklayan ifadeler pozitif; 'ne olmalıdır'ı tartışan ve etik/sosyal hedefler içeren ifadeler normatiftir.
Soruda istenen normatif ifadeyi diğerlerinden ayırt etmek için temel kriterdir.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Normatif İktisat Ayrımı
Bu soruyu puanla