’li yılların sonunda Türkiye ekonomisinde yaşanan derin döviz darboğazı, yüksek enflasyon ve arz eksikliklerini gidermek amacıyla yürürlüğe konulan Ocak İstikrar Kararları, ekonominin işleyiş mantığında köklü bir paradigma değişikliğini beraberinde getirmiştir.
Bu programın temel felsefesi ve kurumsal dönüşüm hedefleri dikkate alındığında, kaynak tahsisinde piyasa mekanizmasının etkinliğini artırmak ve kamu bütçesi üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla gerçekleştirilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- Fiyat Kontrol Komitesi'nin lağvedilerek Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) ürün fiyatlarını maliyet esaslı belirlemesine imkan tanınmasıCevap
- BTürk lirasının değerinin sabit kur rejimi çerçevesinde korunması amacıyla idari döviz tahsis sisteminin daha sıkı hale getirilmesi
- Cİthal ikameci sanayileşme stratejisinin korunması için ithalatta miktar kısıtlamalarının (kontenjan) ve gümrük vergilerinin artırılması
- DReel faizlerin negatif seviyelerde tutulması amacıyla mevduat ve kredi faiz oranlarının TCMB tarafından düşük seviyelerde sabitlenmesi
- ETarımsal destekleme alımları kapsamındaki ürün sayısının artırılarak taban fiyat uygulamasının tüm sektöre yaygınlaştırılması
Cevap
Fiyat Kontrol Komitesi'nin kaldırılarak KİT'lerin maliyet esaslı fiyatlandırma sistemine geçirilmesi, piyasa mekanizmasına geçişin temel kurumsal adımıdır.
Doğru seçenek, Ocak kararlarının en karakteristik özelliklerinden biri olan piyasa mekanizmasına dönüşü yansıtmaktadır. Fiyat Kontrol Komitesi'nin kaldırılmasıyla, devletin piyasa fiyatlarına yaptığı doğrudan müdahale son bulmuş ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin (KİT) ürünlerini maliyetlerine uygun şekilde fiyatlandırmasına izin verilerek kamu finansmanındaki devasa açıkların kapatılması hedeflenmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiyat Serbestleşmesi ve KİT Reformu
İpuçları
1
Bu kararlar 'ithal ikameci' modelden 'ihracata dayalı' modele geçişi simgeler.
2
Devletin piyasa fiyatlarını belirleyen kurumsal yapılarını (komiteleri) ortadan kaldırmayı hedefler.
3
KİT'lerin bütçeye yük olan sübvansiyonlu satışlarının sona erdirilmesi için fiyatlarının serbest bırakılması gerektiğini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Ocak kararları sonrası finansal sektörde yaşanan gelişmeleri ve Bankerler Krizi'nin bu süreçle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s