Soru

Zorluk: Çok zorİç Tasarruflar ve Sermaye Birikimi

İktisadi kalkınma sürecinde iç tasarrufların ve sermaye birikiminin önündeki yapısal engelleri açıklayan "İki Açık Modeli" (Two-Gap Model - Chenery ve Strout) çerçevesinde; bir ekonomide "döviz açığının" (foreign exchange gap) "tasarruf açığından" (savings gap) daha büyük olduğu ve büyümeyi kısıtlayıcı (binding) hale geldiği bir aşamada, gönüllü iç tasarrufları artırmaya yönelik politikaların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Gönüllü tasarruflardaki artış, sermaye malı ithalatı kısıtlı olduğu için fiili yatırımlara dönüşemez ve ekonomide kaynak israfına veya atıl kapasiteye neden olur.Cevap
  2. B
    Tasarruflardaki artış, üretim faktörleri arasında tam ikame varsayımı gereği doğrudan yerli sermaye malı endüstrisinin gelişimini tetikler ve döviz darboğazını kendiliğinden ortadan kaldırır.
  3. C
    İç tasarrufların artması, marjinal sermaye-hasıla katsayısını (kk) düşürerek mevcut yatırım düzeyiyle daha yüksek bir büyüme hızı yakalanmasını sağlar.
  4. D
    Tasarruf oranının yükselmesi, teknolojik gelişmeyi (Solow artığı) içselleştirerek döviz kısıtı altında bile sürdürülebilir büyüme patikasına geçişi mümkün kılar.
  5. E
    İç tasarruflardaki her artış, dış yardım ve kredi ihtiyacını (dış açık) aynı oranda azaltarak ülkenin borç sürdürülebilirliğini ve reel büyüme potansiyelini artırır.

Cevap

Döviz açığının kısıtlayıcı olduğu bir durumda, iç tasarruflardaki artışın sermaye malı ithalatı yapılamadığı için yatırıma dönüşemeyeceğini ve kaynak israfına yol açacağını belirten seçenek doğrudur.
Chenery ve Strout'un modeline göre, az gelişmiş ülkelerde sermaye malları üretimi yetersizdir ve yatırımlar büyük ölçüde ithalata bağımlıdır. Eğer döviz açığı kısıtlayıcı ise, yani ihracat gelirleri ve dış yardımlar gerekli ithalatı finanse edemiyorsa, ülkede ne kadar iç tasarruf yapılırsa yapılsın bu tasarruflar fiziksel sermayeye dönüşemez. Çünkü yatırım için gereken ithal bileşenler (makine, teçhizat) alınamamaktadır. Bu durumda ek tasarruflar 'fazla' kalır ve ekonomide atıl kapasite veya kaynak israfı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
İki Açık Modeli'nin temel kısıtlarını tanımla.
Tasarruf kısıtı (IS+FI \leq S + F) ve Döviz kısıtı (I1m(E+F)I \leq \frac{1}{m}(E + F)) denklemleri belirlenir.
Modelin hangi engel altında çalıştığını anlamak için matematiksel çerçeve gereklidir.
2
Döviz kısıtının baskın (binding) olma durumunu analiz et.
Eğer Döviz Açığı > Tasarruf Açığı ise, yatırım düzeyi (II) tasarruflardan bağımsız olarak döviz arzı tarafından belirlenir.
Bu aşamada ekonominin büyüme hızını belirleyen unsur iç tasarruflar değil, ithalat kapasitesidir.
3
Tasarruf artışının etkisini değerlendir.
Gönüllü tasarruflar (SS) artsa bile, yatırım (II) döviz kısıtı nedeniyle artamaz. Dolayısıyla S>IS > I durumu ortaya çıkar.
Yapısalcı varsayımlar gereği yerli kaynaklar ithal sermaye mallarının yerini tutamaz.
4
Sonucu belirle.
Kullanılamayan tasarruflar atıl kapasiteye, stok birikimine veya milli gelirin düşerek tasarrufların yatırım seviyesine gerilemesine neden olur.
Ekonomik kaynakların etkin kullanılamaması 'kaynak israfı' olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Binding Constraint (Kısıtlayıcı Engel) ve Yapısal Rijitlik

Daha Fazla Pratik

İki Açık Modeli'nde 'tasarruf açığının' baskın olduğu bir durumda dış yardımların (F) büyüme üzerindeki çarpan etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla