Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), fiyat istikrarını sağlamak amacıyla piyasadaki likidite fazlasını kalıcı olarak çekmeye yönelik daraltıcı bir para politikası izlemeyi planlamaktadır.
Bu çerçevede uygulanacak olan açık piyasa işlemi (APİ) yöntemi ve bu işlemin piyasa üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- TCMB doğrudan satış işlemi gerçekleştirerek piyasadaki menkul kıymet arzını artırır ve bu durum faiz oranlarının yükselmesine neden olur.Cevap
- BTCMB repo işlemi gerçekleştirerek bankaların serbest rezervlerini artırır ve piyasaya likidite enjekte eder.
- CTCMB doğrudan alım işlemi gerçekleştirerek tedavüldeki para miktarını azaltır ve enflasyon baskısını düşürür.
- DTCMB ters repo işlemi gerçekleştirerek piyasadaki likiditeyi kalıcı olarak daraltır ve parasal tabanı küçültür.
- ETCMB portföyündeki hazine borçlanma araçlarını satarak para çarpanı katsayısını doğrudan düşürür.
Cevap
Merkez Bankası'nın doğrudan satış işlemi yaparak piyasaya menkul kıymet sunması, likiditeyi kalıcı olarak çeker ve faiz oranlarını artırır.
Doğrudan satış işlemi, Merkez Bankası'nın portföyündeki menkul kıymetleri (tahvil/bono) bankalara veya diğer finansal kuruluşlara bir daha geri almamak üzere satmasıdır. Bu işlem sonucunda piyasadaki likidite (nakit) Merkez Bankası'na döner ve likidite kalıcı olarak azalır. Aynı zamanda piyasadaki menkul kıymet arzı arttığı için bu varlıkların fiyatları düşer ve piyasa faiz oranları yükselir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Açık Piyasa İşlemlerinde Doğrudan Satış ve Faiz İlişkisi
İpuçları
1
Soruda 'kalıcı' ve 'daraltıcı' ifadelerine dikkat ediniz. Hangi APİ aracı parayı kalıcı olarak çeker?
2
Repo ve ters repo işlemleri belirli bir süre sonra geri döndürülür. Doğrudan alım ve satışlar ise vadesine kadar kesin sonuç doğurur.
3
Merkez Bankası tahvil sattığında piyasadaki tahvil miktarı artar. Bir varlığın arzı artarsa fiyatı ne olur ve faizle ilişkisi nasıldır?
Daha Fazla Pratik
TCMB'nin piyasadaki likidite fazlasını geçici olarak çekmek için kullandığı 'depo binaları' (deposit facilities) ile ters repo arasındaki farkları inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Bilanço yaklaşımı: TCMB'nin doğrudan satış yapması, bilançosunun aktifindeki 'Dış Varlıklar' veya 'İç Varlıklar (Menkul Kıymetler)' kalemini azaltırken, pasifindeki 'Rezerv Para' (bankalar mevduatı) kalemini de aynı oranda azaltır. Bu da para arzını daraltır.
Tahmini Süre:1m 30s