Soru

Zorluk: OrtaMerkez Bankası Bağımsızlığı

Bir ekonomide enflasyon hedefinin hükümet ile merkez bankası tarafından ortaklaşa belirlendiği, ancak bu hedefe ulaşmak için kullanılacak kısa vadeli faiz oranları ve açık piyasa işlemleri gibi temel politika araçlarının seçiminde ve uygulanmasında merkez bankasının tek karar verici olduğu bir yapı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Merkez bankası araç bağımsızlığına sahiptir ancak amaç bağımsızlığına sahip değildir.Cevap
  2. B
    Merkez bankası amaç bağımsızlığına sahiptir ancak araç bağımsızlığına sahip değildir.
  3. C
    Merkez bankası hem amaç hem de araç bağımsızlığına tam olarak sahiptir.
  4. D
    Merkez bankası sadece siyasi bağımsızlığa sahiptir ancak ekonomik bağımsızlığı bulunmamaktadır.
  5. E
    Merkez bankası kurumsal bağımsızlığa sahiptir ancak işlevsel bağımsızlığı yoktur.

Cevap

Merkez bankası araç bağımsızlığına sahiptir ancak amaç bağımsızlığına sahip değildir.
Merkez bankası bağımsızlığının 'amaç' boyutu, bankanın fiyat istikrarı gibi hedeflerini veya bu hedeflerin sayısal değerlerini (enflasyon oranı) tek başına belirleyebilmesidir. Soruda hedefin ortak belirlendiği ifade edildiği için amaç bağımsızlığı yoktur. 'Araç' boyutu ise belirlenen hedefe ulaşmak için kullanılacak faiz ve likidite yönetimi gibi teknik konularda bankanın serbest olmasıdır; soruda bankanın bu konuda tek yetkili olduğu belirtildiği için araç bağımsızlığı mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Enflasyon hedefinin kim tarafından belirlendiğini analiz edin.
Hedef hükümet ve merkez bankası tarafından ortak belirlenmektedir.
Amaç bağımsızlığı, bankanın nihai ekonomik hedefleri tek başına seçebilme yetkisidir; ortak karar bu bağımsızlığın olmadığını gösterir.
2
Para politikası araçlarının (faiz, APİ vb.) kontrol yetkisini inceleyin.
Araçların kullanımında merkez bankası tek karar vericidir.
Araç bağımsızlığı, belirlenen hedeflere ulaşmak için hangi araçların ne ölçüde kullanılacağına bankanın karar vermesidir.
3
Bulunan sonuçları bağımsızlık tanımları ile eşleştirin.
Araç bağımsızlığı mevcut, amaç bağımsızlığı mevcut değildir.
Modern merkez bankacılığı uygulamalarında (örneğin Türkiye'de) hedef genellikle hükümetle birlikte belirlenirken, araç kullanımı bankanın takdirindedir.

Anahtar Kavram

Amaç ve Araç Bağımsızlığı Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla