Soru

Zorluk: Ortaİkinci En İyi Teorisi

Ekonomide ideal kaynak dağılımını (Pareto optimalite) sağlamak için gerekli olan çok sayıdaki koşuldan en az birinin teknik veya politik nedenlerle yerine getirilemediği varsayılmaktadır. Richard Lipsey ve Kelvin Lancaster tarafından geliştirilen "İkinci En İyi Teorisi" (Theory of the Second Best) çerçevesinde, bu durumda izlenecek serbestleşme politikaları ve toplumsal refah değişimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Pareto koşullarının mümkün olduğunca fazlasının karşılanması, ekonomiyi her zaman birinci en iyi (first-best) refah düzeyine yaklaştırır.
  2. Bir aksaklık giderilemiyorsa, geri kalan optimalite koşullarının bir kısmının sağlanması refahın artacağını garanti etmez; net etkinin yönü belirsizdir.Cevap
  3. C
    Gümrük birliği gibi uygulamalar, üye ülkeler arasındaki ticareti serbestleştirdiği için ticaret sapması etkisi oluşsa dahi toplam refahı her zaman artırır.
  4. D
    İkinci en iyi çözüme ulaşabilmek için ekonomideki tüm piyasa türlerinin tam rekabet koşullarına sahip olması zorunludur.
  5. E
    Gümrük birliği aşamasına gelindiğinde, dış dünyaya karşı ortak gümrük tarifesi uygulanması ticaret sapması riskini tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

İkinci En İyi Teorisi'ne göre, eğer Pareto optimumuna ulaşmak için gerekli olan tüm koşullar sağlanamıyorsa, kalan koşulların bir kısmının sağlanması refahın artacağını garanti etmez; net etkinin yönü belirsizdir.
İkinci En İyi Teorisi'nin özü, birinci en iyi duruma ulaşılamadığı sürece, ideal koşulların bir kısmını sağlamaya çalışmanın refahı mutlaka artırmayacağı gerçeğidir. Mevcut bir aksaklık varken başka bir aksaklığı gidermek refahı artırabileceği gibi azaltabilir de, bu nedenle net etki teorik olarak belirsizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Teorinin temel varsayımını analiz etme
Ekonomide ideal kaynak dağılımı (Pareto optimum) için gereken en az bir koşulun sağlanamadığı (teknik/kurumsal engel) tespit edilir.
Teorinin çıkış noktası, ideal dünya ile gerçek dünya arasındaki aksaklık farkıdır.
2
Kalan koşulların etkisini değerlendirme
Geriye kalan diğer Pareto koşullarının tamamının veya bir kısmının sağlanmasının refah üzerindeki etkisi belirsiz (ambiguous) kalır.
Bir aksaklık varken başka bir engelin kaldırılması, kaynak dağılımını daha kötü bir noktaya sürükleyebilir.
3
Gümrük birliği örneğiyle ilişkilendirme
Ticaret serbestleşmesi (bir Pareto koşulu) her zaman refah artışı getirmez; ticaret sapması (trade diversion) baskın gelirse refah düşer.
Lipsey ve Lancaster, bu teoriyi Jacob Viner'ın gümrük birlikleri analizini genelleştirmek için kullanmışlardır.

Anahtar Kavram

Pareto Optimalite ve Belirsizlik
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla