Soru

Zorluk: OrtaGelir ve İkame Etkisi (Hicks ve Slutsky)

Tüketici davranışları analizinde Hicks yaklaşımı kullanılarak bir malın fiyatındaki düşüşün etkileri incelenmektedir. Söz konusu malın bir 'normal mal' olduğu bilindiğine göre, fiyat düşüşü sonrası ortaya çıkan gelir ve ikame etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İkame etkisi tüketimi artırırken, gelir etkisi tüketimi azaltıcı yönde çalışır ve toplam etki zayıflar.
  2. B
    Fiyat azalışı durumunda ikame etkisi negatif yönlü (tüketimi azaltıcı), gelir etkisi ise pozitif yönlüdür.
  3. Hem ikame etkisi hem de gelir etkisi fiyat düşüşüyle birlikte tüketimi artırıcı yönde çalışır ve toplam tüketim artar.Cevap
  4. D
    Gelir etkisi, ikame etkisinden daha büyük bir şiddette ve tüketimi azaltıcı yönde ortaya çıkar.
  5. E
    Gelir etkisinin hesaplanmasında tüketicinin nominal geliri değil, başlangıçtaki mal sepetini alabilme gücü sabit tutulur.

Cevap

Normal mallar için fiyat düştüğünde hem ikame etkisi hem de gelir etkisi tüketimi artırıcı yönde (aynı yönde) çalışarak toplam tüketimin artmasını sağlar.
Tüketici teorisinde normal bir malın fiyatı düştüğünde iki alt etki ortaya çıkar: Birincisi, malın diğer mallara göre ucuzlaması nedeniyle oluşan 'ikame etkisi' tüketimi artırır. İkincisi, fiyat düşüşüyle tüketicinin satın alma gücünün (reel gelirinin) artması ve malın 'normal' olması nedeniyle oluşan 'gelir etkisi' de tüketimi artırır. İki etki aynı yönde çalıştığı için toplam tüketim artar.

Adım Adım Çözüm

1
İkame etkisinin yönünü belirle
Fiyat düştüğünde, malın göreceli fiyatı ucuzladığı için ikame etkisi her zaman tüketimi artırıcı yöndedir.
İkame etkisi, fiyat değişimi ile miktar değişimi arasındaki ters yönlü ilişkiyi (fiyat azalışı → miktar artışı) temsil eder.
2
Gelir etkisinin yönünü belirle
Fiyat düştüğünde tüketicinin reel geliri artar; mal 'normal' olduğu için gelir etkisi tüketimi artırıcı yöndedir.
Normal mallarda gelir ile talep arasında doğru yönlü bir ilişki vardır.
3
Toplam etkiyi sentezle
Toplam etki = İkame Etkisi (+) + Gelir Etkisi (+). Sonuç olarak toplam tüketim net bir şekilde artar.
Her iki etkinin de aynı yönde (tüketimi artırıcı) çalışması, toplam etkinin yönünü kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Normal mallar için gelir ve ikame etkileri aynı yönde çalışarak birbirini destekler.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoyu 'düşük mal' (inferior good) için uygulayarak ikame ve gelir etkilerinin zıt yönlü çalıştığı durumları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Normal mallar için fiyat-tüketim eğrisinin pozitif eğimli olmasından yola çıkarak, fiyat azaldığında miktarın her zaman artacağı ve her iki alt etkinin de bu artışı desteklediği hatırlanabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla