Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Uygulanan Para Politikası Stratejileri

Türkiye ekonomisinde 2001 krizi sonrası uygulanan 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' ile birlikte TCMB'nin para politikası stratejisinde köklü bir dönüşüm yaşanmıştır. Bu çerçevede, 2002-2005 yılları arasındaki geçiş sürecini kapsayan 'Örtük Enflasyon Hedeflemesi' (Implicit Inflation Targeting) rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kısa vadeli faiz oranları temel para politikası aracı olarak kullanılmıştır.
  2. B
    IMF ile yapılan stand-by anlaşmaları uyarınca para tabanı ve net iç varlıklar gibi parasal büyüklükler 'performans kriteri' veya 'ara hedef' olarak takip edilmiştir.
  3. C
    Döviz kurları bir politika hedefi olmaktan çıkarılmış ve serbest dalgalı kur rejimi para politikası stratejisinin ayrılmaz bir parçası haline getirilmiştir.
  4. Enflasyon hedefinden belirgin sapmalar yaşanması durumunda hükümete 'Açık Mektup' gönderilmesine dayalı resmi hesap verebilirlik mekanizması bu dönemde işletilmeye başlanmıştır.Cevap
  5. E
    25 Nisan 2001 tarihinde TCMB Kanunu'nda yapılan değişiklikle sağlanan 'araç bağımsızlığı' ilkesi bu stratejinin temelini oluşturmuştur.

Cevap

Enflasyon hedefinden sapma durumunda hükümete 'Açık Mektup' yazılmasına dayalı hesap verebilirlik mekanizması, 2006 yılında geçilen 'Açık Enflasyon Hedeflemesi' dönemine aittir.
Türkiye'de 'Açık Mektup' uygulaması, 2006 yılında tam anlamıyla yürürlüğe giren 'Açık Enflasyon Hedeflemesi' rejiminin en belirgin özelliklerinden biridir. Bu mekanizma, gerçekleşen enflasyonun hedeften veya belirlenen belirsizlik aralığından sapması durumunda Merkez Bankası'nın nedenlerini ve önlemlerini hükümete yazılı olarak bildirmesini ve kamuoyuna açıklamasını içerir. 2002-2005 yılları arasındaki 'Örtük' dönemde ise hesap verebilirlik daha çok IMF programı çerçevesindeki raporlamalar üzerinden yürütülmüş, kurumsal 'Açık Mektup' geleneği henüz başlamamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem Tanımlaması
2002-2005 dönemi Türkiye'de 'Örtük Enflasyon Hedeflemesi' (Implicit Inflation Targeting) olarak adlandırılır.
Bu dönem, 2001 krizi sonrası dalgalı kura geçiş ile 2006'daki tam enflasyon hedeflemesi arasındaki geçiş safhasıdır.
2
Strateji Özelliklerinin Analizi
Bu dönemde faiz temel araçtır ancak ara hedef olarak para tabanı gibi parasal büyüklükler (IMF kriterleri) de kullanılmaktadır.
Tam (açık) hedeflemeye geçiş için gerekli olan kurumsal altyapı ve güvenilirlik bu dönemde inşa edilmeye çalışılmıştır.
3
Hesap Verebilirlik Mekanizmalarının Karşılaştırılması
Açık Mektup (Open Letter), enflasyon hedefleri tutmadığında işletilen ve 2006 yılından itibaren kurumsallaşan bir hesap verebilirlik aracıdır.
Örtük dönemde hedef sapmalarına yönelik bu kadar katı ve kamuoyuna yönelik bir 'mektup' zorunluluğu uygulanmamıştır.

Anahtar Kavram

Örtük ve Açık Enflasyon Hedeflemesi Farkları

İpuçları

1
Enflasyon hedeflemesi rejiminin 2002-2005 (Örtük) ve 2006 sonrası (Açık) olmak üzere iki farklı aşamadan oluştuğunu dikkate alınız.

Daha Fazla Pratik

TCMB'nin 2006 yılı Ocak ayında yayınladığı 'Para Politikası Çerçevesi' metnini inceleyerek açık hedefleme dönemindeki hesap verebilirlik kurallarını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla