Examkin

Soru

Zorluk: Zor10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

Türkiye'de 19631963-19721972 yıllarını kapsayan Birinci ve İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planları döneminde izlenen ithal ikameci sanayileşme stratejisinin yarattığı döviz darboğazını aşmak amacıyla 1010 Ağustos 19701970 tarihinde kapsamlı bir istikrar programı yürürlüğe konulmuştur. Bu kararların içeriği, hedeflenen mali reformlar ve kurumsal düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 19701970 İstikrar Kararları kapsamında gerçekleştirilen uygulamalardan biri değildir?

  1. A
    11 ABD dolarının satış fiyatının 99 TL'den 1515 TL'ye yükseltilmesi suretiyle Türk lirasının yaklaşık %6666 oranında devalüe edilmesi
  2. Döviz piyasasındaki istikrarsızlığı ve spekülasyonu önlemek amacıyla sabit kur rejiminden vazgeçilerek yönetilen dalgalı kur sistemine geçilmesiCevap
  3. C
    Kamu gelirlerini artırmak ve bütçe açıklarını kapatmak amacıyla Gider Vergisi'nin kaldırılarak yerine daha geniş tabanlı İşletme Vergisi'nin getirilmesi
  4. D
    Devalüasyonun yaratacağı maliyet yönlü enflasyonist baskıları kontrol altında tutmak amacıyla Fiyat Kontrol Komitesi'nin kurulması
  5. E
    Para arzını daraltmak ve talebi kontrol etmek amacıyla mevduat ve kredi faiz oranlarında önemli ölçüde artışa gidilmesi

Cevap

Döviz piyasasındaki istikrarsızlığı önlemek amacıyla sabit kur rejiminden vazgeçilerek yönetilen dalgalı kur sistemine geçilmesi ifadesi yanlıştır; 19701970 kararları sabit kur rejimi içerisinde yapılan bir devalüasyondur.
Doğru yanıt olan seçenek, 19701970 İstikrar Kararları'nın kur rejimi değişikliği içerdiğini iddia etmektedir. Ancak Türkiye ekonomisinde 19701970 yılında sabit kur rejiminden vazgeçilmemiş, sadece Türk lirasının dolar karşısındaki paritesi 99 TL'den 1515 TL'ye yükseltilerek bir devalüasyon yapılmıştır. Türkiye'nin dalgalı kur rejimine (önce yönetilen, sonra serbest) geçişi 19801980 sonrası liberalizasyon süreci ve 20012001 krizi sonrasına denk gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
19701970 İstikrar Kararlarının temel niteliğini analiz et.
1010 Ağustos 19701970 kararları, ithal ikameci sanayileşmenin yarattığı döviz krizine karşı IMF desteğiyle hazırlanan bir devalüasyon ve mali uyum paketidir.
Döviz darboğazını aşmak için kurun rekabetçi seviyeye çekilmesi ve kamu açıklarının azaltılması gerekiyordu.
2
Dönemin kur rejimi özelliklerini hatırla.
O tarihte dünya genelinde Bretton Woods sistemi (sabit kur) hakimdir ve Türkiye de ayarlanabilir sabit kur rejimini uygulamaktadır.
Dalgalı kur rejimi Türkiye ekonomisi için 19801980 kararlarıyla başlayan serbestleşme sürecinin bir parçasıdır ve tam geçiş 20012001 yılında olmuştur.
3
Paketin mali ve kurumsal bileşenlerini değerlendir.
Paketle İşletme Vergisi getirilmiş, faizler artırılmış ve fiyatları denetlemek için Fiyat Kontrol Komitesi kurulmuştur.
Devalüasyonun tek başına yeterli olmayacağı, bütçe disiplini ve fiyat denetimi ile desteklenmesi gerektiği düşünülmüştür.

Anahtar Kavram

10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları ve Kur Rejimi Niteliği

İpuçları

1
19701970 yılındaki devalüasyonun yüksek oranlı olması, sistem değişikliği yapıldığı anlamına gelmez.

Daha Fazla Pratik

1970 kararlarının devalüasyon oranı ile 1958 ve 1980 devalüasyon oranlarını karşılaştırarak paketlerin yapısal farklarını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

Bu konudan daha fazla soru