Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMerkez Bankası Bağımsızlığı

Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankasının, ulaşılması hedeflenen enflasyon oranını hükümet ile birlikte (ortaklaşa) belirlemesi, ancak bu hedefe ulaşmak için hangi para politikası araçlarını (faiz oranları, likidite yönetimi vb.) ne zaman ve ne ölçüde kullanacağına dair kararları tek başına alması durumu, bağımsızlık türleri açısından aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Amaç bağımsızlığının bulunmadığı, ancak araç bağımsızlığının bulunduğu yapıCevap
  2. B
    Hem amaç bağımsızlığının hem de araç bağımsızlığının bulunduğu yapı
  3. C
    Amaç bağımsızlığının bulunduğu, ancak araç bağımsızlığının bulunmadığı yapı
  4. D
    Ekonomik bağımsızlığın sağlandığı, ancak siyasi bağımsızlığın kısıtlandığı yapı
  5. E
    Kurumsal bağımsızlığın tam olduğu ancak operasyonel bağımsızlığın bulunmadığı yapı

Cevap

Enflasyon hedefinin hükümetle birlikte belirlenmesi amaç bağımsızlığının olmadığını, araçların seçimindeki serbestlik ise araç bağımsızlığının varlığını gösterir.
Merkez bankası bağımsızlığı literatüründe, bankanın fiyat istikrarı gibi genel hedefler doğrultusunda hangi spesifik sayısal hedefi takip edeceğine hükümetten bağımsız karar vermesi 'amaç bağımsızlığı' olarak adlandırılır. Eğer bu hedef hükümetle birlikte belirleniyorsa amaç bağımsızlığı yoktur. Öte yandan, belirlenen bu hedefe ulaşmak için faiz oranları gibi araçları bankanın kendi takdir yetkisiyle kullanması 'araç bağımsızlığı' (operasyonel bağımsızlık) olarak tanımlanır. Soruda verilen senaryo tam olarak bu ayrımı yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Amaç bağımsızlığı kavramını tanımlayın.
Merkez bankasının nihai ekonomik hedefleri (örn. enflasyon oranı) hiçbir dış müdahale olmadan tek başına belirleme yetkisidir.
Sorudaki 'hükümetle ortak belirleme' durumunun bu tanıma uyup uymadığını anlamak için gereklidir.
2
Araç bağımsızlığı kavramını tanımlayın.
Merkez bankasının belirlenen hedefe ulaşmak için kullanacağı para politikası araçlarını (politika faizi gibi) seçme ve uygulama konusundaki tam yetkisidir.
Sorudaki 'araçları tek başına belirleme' ifadesinin karşılığını bulmak için gereklidir.
3
Verilen senaryoyu tanımlarla karşılaştırın.
Ortak hedef belirleme 'Amaç Bağımsızlığı Yok' anlamına gelir; araç seçimindeki serbestlik 'Araç Bağımsızlığı Var' anlamına gelir.
Doğru sınıflandırmayı yaparak sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Araç ve Amaç Bağımsızlığı Ayrımı

İpuçları

1
Hedefin (amaç) kimin tarafından belirlendiğine ve araçların kimin tarafından seçildiğine ayrı ayrı odaklanın.
2
Enflasyon hedefinin hükümetle birlikte belirlenmesi, bankanın 'amaç' koyma konusundaki mutlak serbestliğini kısıtlar.
3
Araç bağımsızlığı, merkez bankasının politikalarını yürütürken faiz gibi teknik araçları kullanma özgürlüğüdür. Sorudaki banka bu özgürlüğe sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Merkez bankasının Hazineye kısa vadeli avans verme yasağının hangi bağımsızlık türü (Ekonomik Bağımsızlık) kapsamında olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkez Bankası Bağımsızlığı

Bu konudan daha fazla soru