Examkin

Soru

Zorluk: ZorMonopson Piyasasında Denge

Bir faktör piyasasında tek alıcı (monopsoncu) konumunda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu emek arz fonksiyonu W=30+LW = 30 + L ve emeğin marjinal ürün hasılatı fonksiyonu MRP=150−LMRP = 150 - L olarak verilmiştir. Buna göre, kâr maksimizasyonunu hedefleyen monopsoncu firmanın denge istihdam düzeyi (LL), işçilere ödeyeceği ücret (WW) ve bu piyasa yapısından kaynaklanan ölü ağırlık kaybı (refah kaybı) miktarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. L=40L = 40; W=70W = 70; Ölü Ağırlık Kaybı = 400Cevap
  2. B
    L=60L = 60; W=90W = 90; Ölü Ağırlık Kaybı = 0
  3. C
    L=40L = 40; W=110W = 110; Ölü Ağırlık Kaybı = 200
  4. D
    L=40L = 40; W=70W = 70; Ölü Ağırlık Kaybı = 800
  5. E
    L=60L = 60; W=70W = 70; Ölü Ağırlık Kaybı = 400

Cevap

L=40L = 40, W=70W = 70 ve Ölü Ağırlık Kaybı = 400 olan seçenek doğrudur.
Denge istihdamı için önce toplam faktör maliyetinden marjinal faktör maliyeti (MFC=30+2LMFC = 30 + 2L) bulunur ve bu MRPMRP fonksiyonuna eşitlenerek L=40L=40 elde edilir. Ücret ise emek arz eğrisinde L=40L=40 yazılarak W=70W=70 olarak bulunur. Ölü ağırlık kaybı, tam rekabet denge noktası (L=60,W=90L=60, W=90) ile monopson dengesi arasındaki refah farkını temsil eden üçgenin alanıdır (0.5×(110−70)×(60−40)=4000.5 \times (110-70) \times (60-40) = 400).

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Faktör Maliyeti (MFC) fonksiyonunun türetilmesi
TFC=W×L=(30+L)L=30L+L2TFC = W \times L = (30 + L)L = 30L + L^2 ise MFC=dTFCdL=30+2LMFC = \frac{dTFC}{dL} = 30 + 2L
Monopsoncu firma faktör arzının tamamıyla karşılaştığı için marjinal maliyeti arz eğrisinden daha diktir.
2
Monopson dengesinin (MFC = MRP) kurulması ve istihdamın bulunması
30+2L=150−L⇒3L=120⇒L=4030 + 2L = 150 - L \Rightarrow 3L = 120 \Rightarrow L = 40
Kâr maksimizasyonu için ek bir birim faktörün maliyeti, o birimin sağladığı hasılat artışına eşit olmalıdır.
3
Denge ücret düzeyinin belirlenmesi
W=30+40=70W = 30 + 40 = 70
Firma istihdam edeceği 40 birim emek için arz eğrisinin (işçilerin razı olduğu minimum ücret) gösterdiği fiyatı öder.
4
Ölü ağırlık kaybının hesaplanması
Tam rekabet dengesi: 30+L=150−L⇒L=60,W=9030 + L = 150 - L \Rightarrow L = 60, W = 90. Alan =12×(MRPL=40−WL=40)×(Lrekabet−Lmonopson)=12×(110−70)×(60−40)=400= \frac{1}{2} \times (MRP_{L=40} - W_{L=40}) \times (L_{rekabet} - L_{monopson}) = \frac{1}{2} \times (110 - 70) \times (60 - 40) = 400
Monopson gücü nedeniyle potansiyel işlem hacminin azalması sonucu toplumun uğradığı refah kaybı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Monopsoncu firmanın denge koşulu MFC=MRPMFC = MRP olup, ücret arz eğrisi üzerinden okunur. Bu durum tam rekabete göre daha az istihdam ve daha düşük ücret (monopsoncu sömürü) ile sonuçlanır.
Bu soruyu puanla

Konular

Monopson Piyasasında Denge

Bu konudan daha fazla soru