Soru

Zorluk: OrtaKalkınmada Yapısal Değişim Özellikleri

İktisadi kalkınma literatüründe Kuznets, Chenery ve Syrquin gibi araştırmacıların vurguladığı yapısal değişim sürecinde; kişi başına düşen gelir arttıkça tarım sektörünün hem toplam hasıla hem de toplam istihdam içindeki payının azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gıda maddelerine yönelik talebin gelir esnekliğinin düşük olması (Engel Kanunu) ve sanayi sektöründeki verimlilik artışının tarımdan daha hızlı gerçekleşmesiCevap
  2. B
    Tarımsal ürünlerin arz esnekliğinin sanayi ürünlerinden yüksek olması ve kırsal alanlarda nüfus artış hızının kalkınma ile birlikte hızla düşmesi
  3. C
    Tarım sektöründe emeğin marjinal verimliliğinin sanayi sektöründen yüksek olması ve tarımsal üretimde ölçeğe göre artan verimlerin geçerli olması
  4. D
    Gelir artışına bağlı olarak toplam tasarruf oranlarının azalması ve sermaye birikiminin durma noktasına gelerek yatırımların sadece hizmetler sektörüne kayması
  5. E
    Dış ticaret hadlerinin sürekli olarak tarımsal ürünler lehine değişmesi sonucunda iç piyasada sanayi yatırımlarının karlılığını yitirmesi

Cevap

Gıda maddelerine yönelik talebin gelir esnekliğinin düşük olması (Engel Kanunu) ve sanayi sektöründeki verimlilik artışının tarımdan daha hızlı gerçekleşmesidir.
Doğru cevap, yapısal değişimin iki temel sütununu birleştirir: Engel Kanunu (talep yönü) uyarınca gıda talebinin gelir esnekliğinin düşük olması nedeniyle tarımın hasıla payının düşmesi ve teknolojik ilerleme (arz yönü) sayesinde sanayi sektöründeki verimlilik artışının yapısal dönüşümü tetiklemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Talep yönlü mekanizmanın (Engel Kanunu) analizi
Gelir arttıkça gıdaya harcanan pay azalır (ey<1e_y < 1).
Kişiler zenginleştikçe temel ihtiyaç olan gıdadan ziyade sanayi malları ve hizmetlere yönelirler.
2
Arz yönlü mekanizmanın (Verimlilik farkı) analizi
Teknolojik gelişme sanayi ve hizmetlerde daha yoğundur.
Sanayi sektöründeki verimlilik artışı, tarımdan işgücü transferini zorunlu ve mümkün kılar.
3
Sektörel payların değişimi sonucuna varılması
Tarımın göreli payı azalırken sanayi ve hizmetlerin payı artar.
Hem tüketici tercihleri hem de üretim teknolojisindeki değişimler ekonominin yapısını tarımdan uzaklaştırır.

Anahtar Kavram

Yapısal Değişim ve Engel Kanunu

İpuçları

1
Gelir arttıkça insanların gıda harcamalarının toplam bütçeleri içindeki payının nasıl değiştiğini (Engel Kanunu) düşünün.
2
Sektörler arası verimlilik farklarını ve teknolojik gelişmenin hangi sektörde daha hızlı istihdam dönüşümü yarattığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kuznets'in modern büyüme özellikleri arasında yer alan yapısal değişim ile sanayileşme ve kentleşme arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Petty-Clark Yasası'na göre işgücünün tarımdan sanayiye, oradan hizmetlere kayma sürecini ve bu sürecin arkasındaki itici güçleri (talep kayması ve verimlilik farkı) düşünerek de doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla