’li yılların sonunda Türkiye ekonomisinde yaşanan döviz darboğazı, karaborsa ve arz yetersizliğine bir çözüm olarak yürürlüğe giren Ocak Kararları, yalnızca bir istikrar paketi değil, aynı zamanda ekonominin kurumsal ve yapısal dokusunu değiştiren bir dönüşüm projesidir. Bu programı, ve yıllarında uygulanan önceki istikrar girişimlerinden ayıran ve kaynak tahsisinde kamu otoritesinin doğrudan müdahalesini piyasa mekanizmasına devreden en temel yapısal adım aşağıdakilerden hangisidir?
- Fiyat Kontrol Komitesi'nin lağvedilerek Kamu İktisadi Teşebbüsleri'ne () ürünlerini maliyet ve piyasa şartlarına göre fiyatlandırma serbestisinin tanınmasıCevap
- BSermaye piyasalarını disipline etmek ve finansal derinleşmeyi sağlamak amacıyla Sermaye Piyasası Kurulu'nun () kurulması
- CDolaylı vergilerin bütçe içindeki payını artırmak amacıyla Katma Değer Vergisi () sisteminin uygulamaya konulması
- DTürk lirasının dolar karşısında yaklaşık % oranında devalüe edilerek çoklu kur sisteminden tekli kur sistemine geçilmesi
- EEkonomik dengeleri korumak amacıyla 'Deprem Vergisi' olarak da bilinen Net Aktif Vergisi ve Ekonomik Denge Vergisi'nin ihdas edilmesi
Cevap
Fiyat Kontrol Komitesi'nin lağvedilerek Kamu İktisadi Teşebbüsleri'ne () ürünlerini maliyet ve piyasa şartlarına göre fiyatlandırma serbestisinin tanınması
Doğru yanıt olan seçenek, Ocak Kararları'nın en ayırt edici yapısal özelliğine vurgu yapmaktadır. Bu kararlarla birlikte devlet, fiyatlar üzerindeki doğrudan kontrolünden vazgeçmiş; Fiyat Kontrol Komitesi lağvedilerek ürünlerine zam yapma yetkisi piyasa şartlarına bırakılmıştır. Bu durum, Türkiye ekonomisinin ithal ikameci ve devletçi yapıdan dışa açık piyasa ekonomisine geçişindeki en kritik kurumsal kırılmadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
24 Ocak 1980 Kararları'nın Yapısal Dönüşüm Niteliği
Tahmini Süre:2m 30s