Examkin

Soru

Zorluk: Zor1947-1960 Dönemi: Liberalizme Geçiş ve Demokrat Parti Dönemi

1950'li yılların ikinci yarısında Türkiye ekonomisinde yaşanan dış ödeme güçlükleri, döviz darboğazı ve artan enflasyonist baskılar sonucunda 44 Ağustos 19581958 tarihinde yürürlüğe konulan istikrar programı ve bu dönemin iktisadi özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu programın kapsamında yer alan veya bu süreci tanımlayan bir gelişme değildir?

  1. A
    Türk lirasının dış değerinin 11 ABD doları = 2,802,80 TL'den 99 TL'ye çıkarılmasını öngören devalüasyon kararı alınması
  2. B
    KİT ürünlerine yüksek oranlı zamlar yapılarak bütçe açığının ve emisyon hacminin kontrol altına alınmaya çalışılması
  3. C
    Vadesi gelen dış borçların ertelenmesi (konsolidasyon) amacıyla OEEC (OECD'nin öncülü) çatısı altında alacaklı ülkelerle anlaşmaya varılması
  4. D
    Merkez Bankası kaynaklarının kullanımına sınır getirilmesi ve ticari banka kredilerine plafon (tavan) uygulaması konulması
  5. Ekonomik kalkınmanın sektörler arası eşgüdümünü sağlamak için Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurularak Beş Yıllık Kalkınma Planları'nın uygulanmaya başlanmasıCevap

Cevap

Ekonomik kalkınmanın sektörler arası eşgüdümünü sağlamak için Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulması ve Beş Yıllık Kalkınma Planları'nın uygulanması
Doğru seçenek olan Devlet Planlama Teşkilatı'nın kurulması ve Beş Yıllık Kalkınma Planları'na geçilmesi, Türkiye ekonomisinde 19601960 darbesi sonrası anayasal bir zorunluluk olarak ortaya çıkmış ve ilk plan uygulaması 19631963 yılında başlamıştır. 1950−19601950-1960 dönemi (Demokrat Parti iktidarı), ekonomide devlet müdahalesinden ziyade özel girişimi ve serbest piyasayı önceleyen bir 'plansız büyüme' dönemi olarak bilinir. Bu nedenle bu ifade 19581958 istikrar programının bir parçası olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
1958 İstikrar Kararları'nın tarihsel bağlamını analiz etmek
1958 kararları, Demokrat Parti (DP) döneminin sonlarına doğru yaşanan döviz ve enflasyon krizine karşı IMF desteğiyle hazırlanan bir pakettir.
Sorunun sorduğu 'değildir' ifadesini bulmak için paketin içeriğini netleştirmek gerekir.
2
DPT ve Planlı Dönem'in başlangıç tarihini kontrol etmek
Devlet Planlama Teşkilatı 3030 Eylül 19601960 tarihinde kurulmuştur; Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ise 1963−19671963-1967 dönemini kapsar.
1947-1960 dönemi (özellikle DP dönemi), 'plansız' ve serbest piyasa odaklı büyümenin hakim olduğu bir dönemdir; planlı dönem bu dönemin bitişinden sonra başlar.
3
1958 programının diğer teknik detaylarını doğrulamak
2,802,80'den 99 TL'ye devalüasyon, kredi tavanları, KİT zamları ve dış borç konsolidasyonu (OEEC ile) bu paketin ana unsurlarıdır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Planlı Dönem ile Liberal Dönem Ayrımı

İpuçları

1
Türkiye'de 'Beş Yıllık Kalkınma Planları' (BYKP) ne zaman uygulanmaya başlandı?
2
Demokrat Parti dönemi genellikle 'plansız' kalkınma ile karakterize edilir. Planlama fikrine karşı olan bu dönemde DPT kurulmuş olabilir mi?
3
4 Ağustos 1958 kararları bir kriz yönetimi paketidir; oysa Devlet Planlama Teşkilatı anayasal bir kurum olarak 1961 Anayasası ile sistemleşmiştir.

Daha Fazla Pratik

1958 devalüasyonu ile 1946 devalüasyonunu ve 1980 devalüasyonunu karşılaştırarak döviz kuru rejimlerindeki değişimleri inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1947-1960 Dönemi: Liberalizme Geçiş ve Demokrat Parti Dönemi

Bu konudan daha fazla soru