Vilfredo Pareto, Neoklasik iktisat geleneği içerisinde Leon Walras'ın genel denge yaklaşımını benimsemiş; ancak iktisadi analizi subjektif psikolojik temellerden (hedonizm) arındırarak rasyonel tercih mantığına dayandırmayı hedeflemiştir. Bu dönüşümde Pareto, mal sepetlerinin sağladığı tatmin düzeyinin "util" gibi birimlerle ifade edilmesinin bilimsel bir temeli olmadığını ileri sürmüştür.
Buna göre, Pareto’nun fayda teorisinde gerçekleştirdiği bu metodolojik dönüşümün temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Faydanın sayısal olarak ölçülmesine (Kardinalite) karşı çıkarak, mal sepetlerinin sadece belirli bir tercih sıralamasına (Ordinalite) tabi tutulabileceğini savunmasıCevap
- BHer malın faydasının diğer malların tüketim miktarından bağımsız olduğu varsayımı altında, toplam fayda fonksiyonunun toplamsal (additive) bir yapıda olduğunu ileri sürmesi
- CTüketici dengesinin, sadece paranın marjinal faydasının sabit olduğu varsayımı altında 'kısmi denge' analizi ile açıklanabileceğini öngörmesi
- DMarjinal faydayı, malın tüketilen son biriminin sağladığı haz miktarı olarak tanımlayıp bu miktarın objektif olarak ölçülebileceğini kanıtlaması
- EFayda analizini toplumsal ölçeğe taşıyarak, bireyler arası fayda karşılaştırmalarının sayısal verilerle yapılabileceği bir refah fonksiyonu oluşturması
Cevap
Pareto’nun temel yaklaşımı, faydanın sayısal (kardinal) bir büyüklük değil, sadece bir tercih sıralaması (ordinal) olduğunu savunmaktır.
Doğru yanıt, Pareto'nun Neoklasik iktisada getirdiği en devrimci dönüşümü ifade eder. Pareto, faydanın bir cetvel gibi ölçülebileceği (Kardinalizm) fikrini reddederek, bireylerin sadece mal sepetleri arasında bir önem sırası belirleyebileceğini (Ordinalizm) savunmuştur. Bu sayede iktisat, ölçülmesi imkansız olan 'haz' birimlerinden arındırılarak daha rasyonel ve nesnel bir 'tercih mantığına' dönüştürülmüştür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vilfredo Pareto ve Ordinal Fayda Devrimi
İpuçları
1
Pareto, iktisadı psikolojiden (haz ve acı ölçümünden) uzaklaştırıp matematiğe ve rasyonel tercihlere yaklaştırmak istemiştir.
2
Kardinal (sayısal) ve Ordinal (sıralı) fayda arasındaki farkı düşünün; Pareto hangisinin daha 'bilimsel' olduğunu savunmuştur?
3
Kayıtsızlık eğrileri, mal sepetlerinin miktarını ölçmek yerine hangisinin 'daha üstte' (daha çok tercih edilen) olduğunu gösterir.
Daha Fazla Pratik
Pareto Optimumu'nun sağlanması için gerekli olan üç temel marjinal şartı (üretimde etkinlik, tüketimde etkinlik ve karma etkinlik) inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s