Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Ekonomik Krizler ve Küçülme Yılları

Türkiye ekonomisinin 19231923 yılından günümüze kadar olan büyüme performansı ve konjonktürel dalgalanmaları incelendiğinde, yaşanan ekonomik krizler ile GSYH'deki daralma (negatif büyüme) süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    19941994 ekonomik krizi, Türkiye'nin Cumhuriyet tarihindeki en derin yıllık reel küçülme oranının (≈−15% \approx -15\% ) kaydedildiği dönemdir.
  2. 20012001 krizi, döviz çıpasına dayalı dezenflasyon programının çökmesiyle tetiklenmiş olup, bu yıl yaşanan daralma temel olarak bankacılık sektöründeki sistemik risklerin reel sektöre yansımasından kaynaklanmıştır.Cevap
  3. C
    20082008-20092009 küresel finansal krizi sürecinde Türkiye ekonomisi, dış talep şoku nedeniyle hem 20082008 hem de 20092009 yıllarında üst üste negatif büyüme sergilemiştir.
  4. D
    19581958 yılında yaşanan kriz, tarımsal üretimin iklim koşullarına bağlı olarak sert düşmesinden kaynaklı bir arz şokudur ve bu yıl ekonomi yaklaşık %10\%10 oranında daralmıştır.
  5. E
    19791979 ve 19801980 yıllarında yaşanan daralmalar sadece iç talep yetersizliğinden kaynaklanmış olup, dış ticaret dengesindeki iyileşme sayesinde küçülme oranları sınırlı kalmıştır.

Cevap

2001 krizinin döviz çıpasına dayalı programın çöküşü ve bankacılık sektörü odaklı bir daralma olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, 2001 krizinin mekanizmasını doğru tanımlamaktadır. 1999 sonunda başlatılan 'Enflasyonla Mücadele Programı', döviz kurunu önceden ilan edilen bir takvime göre belirleyen bir 'döviz çıpası' sistemine dayanıyordu. 2000 yılı Kasım ve 2001 yılı Şubat aylarında yaşanan finansal çalkantılar, bankacılık sistemindeki kırılganlıkları tetiklemiş, sermaye çıkışıyla birlikte çıpa çökmüş ve ekonomi ciddi bir likidite krizine girerek küçülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye ekonomisinin tarihsel büyüme verilerini (19231923-20262026) analiz ediniz.
Ekonominin 1927,1932,1935,19401927, 1932, 1935, 1940-45,1954,1979,1980,1994,1999,200145, 1954, 1979, 1980, 1994, 1999, 2001 ve 20092009 yıllarında küçüldüğü görülmektedir.
Yanlış yıllara veya yanlış büyüklüklere odaklanan seçenekleri elemek için temel veri setini bilmek gerekir.
2
Krizlerin temel nedenlerini ve derinliklerini karşılaştırınız.
En derin daralma 19451945 (−15,3%-15,3\%), modern dönemde ise 20012001 (−5,7%-5,7\% veya revizyon öncesi −9,5%-9,5\%) krizidir. 20012001 krizi bankacılık odaklıyken, 20092009 krizi küresel talep odaklıdır.
Krizlerin tetikleyici unsurlarını (arz vs. talep, iç vs. dış şok) ayırt etmek analitik doğruluk sağlar.
3
Seçeneklerdeki 'en derin yıl' ve 'daralma yılları' bilgilerini teyit ediniz.
19941994 en derin yıl değildir; 20082008 küçülme yılı değildir; 19581958 bir küçülme yılı değildir.
Sıkça yapılan ezber hatalarını eleyerek doğru yapısal analize ulaşılır.

Anahtar Kavram

Türkiye Ekonomisinde Konjonktürel Daralmalar ve Kriz Tipolojileri

İpuçları

1
Türkiye'de büyüme verilerinde en sert düşüşün hangi büyük dünya olayına denk geldiğini düşünün.
2
2008 krizinin Türkiye'deki etkisinin takvim yılı bazında hangi yıla sarktığını hatırlayın.
3
2001 krizinin 'bankacılık krizi' olarak literatüre geçtiğini ve dalgalı kura geçişle sonuçlandığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin kriz yılları olan 1994, 2001 ve 2009 daralma oranlarını TÜİK'in güncel GSYH serisi üzerinden karşılaştırarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Ekonomik Krizler ve Küçülme Yılları

Bu konudan daha fazla soru