Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Ekonomik Krizler ve Küçülme Yılları

Türkiye ekonomisinin Cumhuriyet dönemindeki büyüme performansı ve reel daralma (negatifnegatif bu¨yu¨mebüyüme) yılları tarihsel perspektifle analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir tespittir?

  1. 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Türkiye üzerindeki etkileri nedeniyle 19301930-19341934 yılları arasındaki beş yıllık dönemde reel GSYHGSYH her yıl kesintisiz olarak azalmıştır.Cevap
  2. B
    Cumhuriyet tarihinin yıllık bazda kaydedilen en şiddetli reel daralması, II. Dünya Savaşı koşullarının etkisiyle 19451945 yılında yaklaşık %15,3-\%15,3 oranıyla gerçekleşmiştir.
  3. C
    19541954 yılında yaşanan reel küçülme, modern finansal krizlerden farklı olarak, büyük oranda tarımsal üretimin iklim koşullarına bağlı olarak sert düşüşünden kaynaklanmıştır.
  4. D
    19581958 yılında yaşanan ağır döviz darboğazı ve devalüasyona (44 Ağustos kararları) rağmen, reel GSYHGSYH büyüme hızı o yıl negatif değer almamış ve mutlak bir daralma yaşanmamıştır.
  5. E
    19791979 ve 19801980 yılları, Türkiye ekonomisinde Cumhuriyet tarihinde nadir görülen ve yıllık bazda 'üst üste iki yıl negatif büyüme' durumunun yaşandığı bir dönemdir.

Cevap

1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkileriyle 1930-1934 yılları arasında her yıl reel GSYH'nin azaldığını belirten ifade yanlıştır; bu dönemde sadece 1932 yılında negatif büyüme yaşanmıştır.
Türkiye ekonomisinde 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın en sert hissedildiği yıl 19321932'dir ve bu yıl yaklaşık %10,6\%10,6 oranında bir daralma yaşanmıştır. Ancak, 19301930-19341934 döneminin bütününe bakıldığında, devletçi politikaların ve sanayi hamlelerinin etkisiyle diğer yıllarda oldukça yüksek büyüme hızları yakalanmıştır. Bu nedenle, krizin bu beş yıl boyunca kesintisiz bir küçülmeye neden olduğu tespiti tarihsel verilerle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet dönemi daralma yıllarının tespiti
1927,1932,1940,1941,1943,1944,1945,1954,1979,1980,1994,1999,2001,20091927, 1932, 1940, 1941, 1943, 1944, 1945, 1954, 1979, 1980, 1994, 1999, 2001, 2009.
Yanlış olan seçeneği bulmak için gerçek daralma verilerini hatırlamak gerekir.
2
19291929-19341934 döneminin analizi
19301930 (%9,3\%9,3), 19311931 (%8,5\%8,5), 19331933 (%16,1\%16,1) ve 19341934 (%7,2\%7,2) yıllarında yüksek oranlı büyüme kaydedilmiştir. Sadece 19321932 (%10,6-\%10,6) yılında küçülme olmuştur.
Krizin her yıl kesintisiz daralmaya yol açtığı varsayımının yanlışlığını ispatlamak.
3
Diğer kritik yılların (19451945 ve 19581958) doğrulanması
19451945 en derin daralmadır (%15,3-\%15,3). 19581958 kriz yılıdır ancak büyüme pozitif (%4,8\%4,8) kalmıştır.
Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek ana cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Türkiye Ekonomisinde Negatif Büyüme (Daralma) Yılları ve Nedenleri

İpuçları

1
Türkiye ekonomisinde kriz yıllarının her biri mutlaka negatif büyüme (küçülme) anlamına gelmez.
2
19301930'lu yılların genelinde uygulanan Devletçilik ilkesinin büyüme üzerindeki etkisini hatırlayın.
3
Büyük Buhran sırasında Türkiye'nin sadece 19321932 yılında daraldığını, diğer yıllarda ise ithal ikameci sanayileşme ile büyüdüğünü düşünün.

Daha Fazla Pratik

1994, 1999 ve 2001 krizlerinin daralma oranlarını ve temel tetikleyici unsurlarını (finansal kriz vs. doğal afet) karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla