İşsizlik Türleri (Friksiyonel, Yapısal, Konjonktürel)

Makroekonomik literatürde 'Gecikme Etkisi' (Hysteresis) hipotezine göre, şiddetli bir resesyon döneminde toplam talep yetersizliği nedeniyle işini kaybeden bireylerin, ekonomi tekrar canlanma evresine girse dahi işgücü piyasasına geri dönememeleri söz konusu olabilmektedir. Bu durum; uzun süreli işsiz kalan bireylerin beşeri sermayelerinin erozyona uğraması, iş arama motivasyonlarının kırılması ve 'içeridekiler-dışarıdakiler' (insider-outsider) modeline göre sendikaların sadece çalışanların çıkarlarını gözeterek reel ücretleri ($W/P$) yüksek tutması gibi mekanizmalarla açıklanmaktadır.

Buna göre, başlangıçta konjonktürel (devrevi) bir karakter sergileyen ancak Gecikme Etkisi sonucunda kalıcı bir nitelik kazanarak ekonominin doğal işsizlik oranını ($u^*$) yukarı çeken bu işsizlik, aşağıdaki türlerden hangisinin kapsamına girmektedir?

Bir ekonomide işgücü piyasasında teknolojik dönüşümün hızlanmasıyla birlikte, açık iş oranı ($v$) artarken işsizlik oranının ($u$) da eş zamanlı olarak arttığı gözlemlenmektedir. Bu süreçte iş arama maliyetlerini düşüren dijital platformların yaygınlaşmasına rağmen, yeni teknolojilerin gerektirdiği uzmanlık ile mevcut işgücünün becerileri arasındaki farkın açıldığı tespit edilmiştir.

Bu verilere göre, işgücü piyasasındaki bu değişim Beveridge eğrisi ve işsizlik türü açısından aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Bir ekonomide toplam talep yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan üretim daralması ve buna paralel olarak işgücü talebinin azalması sonucunda gözlemlenen işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide, serbest ticaret anlaşmalarının yürürlüğe girmesinin ardından düşük maliyetli ithal tekstil ürünlerinin iç piyasaya girmesiyle birlikte, yerli tekstil fabrikalarının rekabet edemeyerek kapanması sonucunda bu sektördeki uzmanlaşmış işgücünün işsiz kalması durumu yaşanmaktadır. İşsiz kalan bu bireylerin sahip oldukları becerilerin gelişmekte olan teknoloji sektörleriyle uyumlu olmaması ve tekstil üretiminin yoğunlaştığı bölgelerden iş imkânı olan diğer bölgelere göç etmenin yüksek maliyetli olması nedeniyle iş bulamamaları durumu, aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisine örnektir?

Bir ekonomide verimlilik ücreti (efficiency wage) uygulamaları nedeniyle reel ücretlerin denge düzeyinin üzerinde katılaşması sonucu ortaya çıkan işsizlik ile iş gücü piyasasına yeni giren bireylerin veya mevcut işinden daha iyi bir pozisyon bulmak amacıyla ayrılanların iş arama sürecinde geçirdikleri süre boyunca karşılaştıkları işsizlik türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Teknolojik yeniliklerin üretim süreçlerine hızla entegre olması sonucunda bazı geleneksel meslek kollarının işlevini yitirmesi ve bu alanlarda uzmanlaşmış işgücünün, yeni işlerin gerektirdiği teknik becerilere sahip olmaması nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide çevre koruma politikaları doğrultusunda kömürle çalışan termik santrallerin kapatılması sonucu, sadece bu alanda uzmanlaşmış teknik personelin işsiz kalması ve bu kişilerin işgücü piyasasında talep edilen yeni becerilere (örneğin yenilenebilir enerji teknolojileri) sahip olmaması nedeniyle uzun süre iş bulamamaları durumu, aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisi ile açıklanır?

Makroekonomik dengenin tam istihdam düzeyinin altında gerçekleştiği ve toplam talep yetersizliğinin belirginleştiği durgunluk dönemlerinde, üretimdeki azalışa paralel olarak artış gösteren işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomide toplam talep yetersizliği bulunmamasına ve işgücünün sahip olduğu beceriler ile işverenlerin talep ettiği nitelikler arasında sistematik bir uyumsuzluk olmamasına rağmen; iş arama sürecindeki bilgi eksikliği, coğrafi hareketlilik maliyetleri ve işgücü piyasasına yeni girişler nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide dış ticaretin serbestleşmesi ve küresel rekabetin artması sonucunda, geleneksel yöntemlerle üretim yapan emek-yoğun sektörlerdeki (örneğin ayakkabıcılık) çok sayıda firmanın kapanması, buna karşın bilişim ve yazılım gibi sermaye-yoğun sektörlerde istihdam talebinin hızla artması; ancak işini kaybeden ayakkabı ustalarının yeni büyüyen sektörlerin gerektirdiği teknik ve dijital yetkinliklere sahip olmaması nedeniyle yaşanan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bağımsız denetim kuruluşunda uzun yıllar yerel muhasebe standartlarına göre çalışan bir uzmanın, kurumun çalışma prensiplerini tamamen dijital veri analizi ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) üzerine kurgulaması sonucunda mevcut teknik becerilerinin yetersiz kalması nedeniyle işine son verilmiştir. Bu uzmanın, yeni standartlara uygun eğitimi tamamlayıp işgücü piyasasının talep ettiği niteliklere ulaşana kadar geçen süredeki işsizlik durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Bir ekonomide, asgari ücret yasaları veya işçi sendikalarının toplu pazarlık gücü gibi kurumsal faktörler nedeniyle reel ücretlerin ($W/P$) piyasayı temizleyecek denge düzeyinin altına inememesi ve bu "ücret katılığı" sonucunda piyasada kalıcı bir işgücü arz fazlasının oluşması, aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) geleneksel paketleme yöntemleriyle çalışan bir personelin, kurumun özelleştirilmesi ve üretim hattının tamamen dijital otomasyon sistemlerine geçmesi üzerine iş akdi feshedilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, bu bireyin sahip olduğu mevcut teknik becerilerin bölgedeki yeni teknolojik altyapının gerektirdiği niteliklerle örtüşmediği ve bu durumun iş bulma sürecini kalıcı olarak zorlaştırdığı tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu kişinin içinde bulunduğu işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Üniversite eğitimini yeni tamamlamış bir ekonomistin, kendi uzmanlık alanına ve beklentilerine en uygun işi bulabilmek amacıyla iş ilanlarını takip ettiği, mülakatlara katıldığı ve piyasa araştırması yaptığı bu geçici süreçte karşılaştığı işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide sanayi ve hizmetler sektörünün yoğunlaştığı merkezlerde konut arzının kısıtlı olması ve kira bedellerinin aşırı yüksek seyretmesi, işgücü fazlası bulunan kırsal bölgelerdeki bireylerin bu iş fırsatlarının bulunduğu merkezlere göç etmesini ekonomik olarak imkansız hale getirmektedir. İşgücünün coğrafi hareketliliğinin (mobilite) bu tür kurumsal ve ekonomik nedenlerle kısıtlanması, mevcut iş boşlukları ile iş arayanların konumları arasında kalıcı bir uyumsuzluk yaratmaktadır. Buna göre, söz konusu mekansal eşleşme sorunu nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

İşgücü piyasasında firmaların, çalışanların işten ayrılma (turnover) oranını azaltmak, eğitim maliyetlerinden tasarruf etmek ve işçilerin 'işten kaytarma' (shirking) eğilimini minimize ederek verimliliği artırmak amacıyla piyasa denge ücretinin üzerinde bir reel ücret ödemeyi tercih etmeleri, işgücü arzının işgücü talebinden sürekli olarak fazla kalmasına neden olmaktadır. Bu durumun yarattığı işsizlik, aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisinin kapsamında değerlendirilir?

İş gücü piyasasında boş iş pozisyonları (vakanslar) ile bu pozisyonların gerektirdiği tüm teknik niteliklere sahip iş gücünün aynı anda mevcut olmasına rağmen; piyasadaki bilgi eksikliği, tarafların birbirini bulma sürecindeki zaman kaybı ve iş arama-seçme maliyetleri nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide hükümetin işsizlik sigortası yardımlarını cömertleştirmesi (ödemelerin miktarının artırılması ve süresinin uzatılması), iş arayan bireylerin 'rezerv ücretlerini' ($W^R$) yükseltmelerine ve daha seçici davranarak iş arama süreçlerini uzatmalarına neden olmaktadır.

Bu durumun sonucunda, ekonomide aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisinin doğrudan artması beklenir?