IS-LM Analizi

134 soru

Soru 101Soru

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin mal piyasasında dengede olduğu (I=SI=S) ancak para piyasasında aşırı para arzının (ESMESM) yaşandığı bir başlangıç noktasında bulunduğu varsayılmaktadır. Varlık (para) piyasalarının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak ettiği kabul edildiğinde, genel dengeye yönelim sürecindeki ilk dinamik adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faiz oranlarının düşerek para piyasasında dengenin sağlanması ve ekonominin LM eğrisi üzerine gelmesi

Cevap

Para piyasasının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak etmesi nedeniyle, aşırı para arzı durumunda ilk olarak faiz oranları düşer ve ekonomi LM eğrisi üzerine gelir.
Varlık piyasalarının (para ve tahvil) mal piyasasına göre çok daha hızlı (anlık) intibak ettiği kabul edildiğinde, denge dışı bir noktadan hareket ilk olarak para piyasasında gerçekleşir. Aşırı para arzı (ESMESM) durumunda, faiz oranları hızla düşerek ekonomiyi LM eğrisi üzerindeki bir noktaya (fakat henüz genel dengeye değil) getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç konumunun analiz edilmesi
I=SI=S ve M/P>L(Y,i)M/P > L(Y, i)
Ekonomi IS eğrisi üzerinde (mal piyasası dengesi) ancak LM eğrisinin solunda/üstünde (aşırı para arzı) yer almaktadır.
2
İntibak hızlarının karşılaştırılması
Hızlı intibak: Para piyasası (Faiz), Yavaş intibak: Mal piyasası (Hasıla)
Varlık piyasalarında işlemler çok hızlı gerçekleşirken, üretim ve hasıla değişimi zaman alır.
3
Para piyasası mekanizmasının çalıştırılması
ESMiESM \rightarrow i \downarrow
Aşırı para arzı durumunda bireyler ellerindeki nakit fazlasıyla tahvil alır, tahvil fiyatları artar ve faiz oranları düşer.
4
Geometrik hareketin belirlenmesi
Dikey aşağı yönlü hareket
Hasıla (YY) henüz değişmeden faiz (ii) düşerek ekonomiyi LM eğrisi üzerine taşır.

Anahtar Kavram

IS-LM Dinamik İntibak ve Hız Varsayımları

İpuçları

1
IS eğrisi üzerinde olan bir noktada mal piyasası dengededir (I=SI=S); bu nedenle hasıla değişimi için başlangıçta bir baskı yoktur.
2
LM eğrisinin solunda yer almak, verili bir faiz oranında gelirin denge seviyesinden düşük olması, dolayısıyla para talebinin arzdan küçük olması (ESMESM) demektir.
3
Aşırı para arzı olduğunda insanlar fazla parayla tahvil alır; bu da faiz oranlarını anında aşağı çeker.

Daha Fazla Pratik

Ekonominin hem mal hem de para piyasasında dengesiz olduğu (örn: 4. bölge) bir durumun intibak yolunu analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 102Soru

ISLMIS-LM analizi çerçevesinde; para talebinin gelire duyarlılığının (kk) arttığı bir ekonomik ortamda, LMLM eğrisinin eğimi ve uygulanacak genişletici bir maliye politikasının hasıla (YY) üzerindeki etkinliği nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: LMLM eğrisi dikleşir; maliye politikasının etkinliği azalır.

Cevap

Para talebinin gelire duyarlılığı (kk) arttığında LMLM eğrisi dikleşir ve genişletici maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisi (etkinliği) azalır.
Para talebinin gelire duyarlılığı (kk) arttığında, gelirdeki her bir birimlik artış için para talebi daha fazla artar. Para piyasasında dengeyi sağlamak için faiz oranlarının (ii) daha fazla yükselmesi gerekir, bu da LMLM eğrisinin daha dik bir yapı kazanmasına neden olur. Genişletici maliye politikası uygulanıp ISIS eğrisi sağa kaydığında, dikleşen LMLM eğrisi üzerinde faizler çok daha fazla yükselir. Bu durum, yatırımların daha fazla azalmasına (dışlama etkisinin artmasına) ve dolayısıyla maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisinin azalmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
LMLM eğrisinin eğimini veren katsayıyı belirle.
LMLM eğimi = kh\frac{k}{h}
LMLM denklemi i=1h(kYMP)i = \frac{1}{h}(kY - \frac{M}{P}) şeklinde düzenlendiğinde, YY katsayısı eğimi verir.
2
kk parametresindeki artışın eğime etkisini analiz et.
kkhk \uparrow \Rightarrow \frac{k}{h} \uparrow (Eğim artar, eğri dikleşir).
Pay kısmındaki artış toplam değeri büyütür.
3
Dikleşen LMLM eğrisinde maliye politikası etkisini incele.
Genişletici maliye politikası ISIS eğrisini sağa kaydırır. LMLM ne kadar dikse, faiz oranları (ii) o kadar çok yükselir ve dışlama etkisi (crowding-out) o kadar şiddetli olur.
Para talebi gelire çok duyarlı olduğunda, gelirdeki küçük bir artış para talebini çok artırır ve denge için faizlerin daha sert yükselmesi gerekir.
4
Sonucu hasıla değişimi üzerinden değerlendir.
Hasıla (YY) üzerindeki artış miktarı azalır (etkinlik düşer).
Faizlerdeki aşırı yükseliş özel yatırımları daha fazla azaltarak toplam talep artışını frenler.

Anahtar Kavram

LMLM eğrisinin eğimi ve maliye politikası etkinliği arasındaki ters yönlü ilişki.

İpuçları

1
LMLM eğrisinin denklemini faiz (ii) yalnız kalacak şekilde düşünün ve gelirin (YY) katsayısına odaklanın.
2
LMLM eğiminin k/hk/h olduğunu hatırlayın. kk arttığında eğim nasıl değişir?
3
Dışlama etkisi (crowding-out), maliye politikası nedeniyle yükselen faizlerin yatırımları azaltmasıdır. LMLM dikleştikçe faizler daha mı çok yoksa daha mı az yükselir?

Daha Fazla Pratik

Para talebinin faize duyarlılığının (hh) sonsuz olduğu likidite tuzağı durumunda maliye politikasının etkinliğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 103Soru

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin hem ISIS eğrisinin hem de LMLM eğrisinin sağında yer alan bir noktada bulunduğu varsayılmaktadır. Bu durumdaki bir ekonomide mal ve para piyasalarındaki dengesizliklerin türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mal piyasasında arz fazlası, para piyasasında talep fazlası vardır.

Cevap

Mal piyasasında arz fazlası, para piyasasında talep fazlası vardır.
Hicks-Hansen modelinde ISIS eğrisinin sağında kalan bölgelerde, toplam üretim planlanan harcamalardan fazla olduğu için mal piyasasında arz fazlası (ESG) mevcuttur. Aynı zamanda LMLM eğrisinin sağında kalan bölgelerde, faiz oranları para piyasasını dengeye getirecek seviyenin altında kaldığı için para talebi para arzını aşar ve para piyasasında talep fazlası (EDM) oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Mal piyasası konumunu analiz etme
Mal piyasasında arz fazlası (Y>ADY > AD)
ISIS eğrisinin sağındaki tüm noktalarda, mevcut faiz oranında gerçekleşen üretim (YY), planlanan toplam harcamalardan (ADAD) daha büyüktür.
2
Para piyasası konumunu analiz etme
Para piyasasında talep fazlası (L>ML > M)
LMLM eğrisinin sağındaki noktalarda, mevcut gelir düzeyi için faiz oranı denge seviyesinin altındadır; bu da halkın elinde tutmak istediği para miktarının mevcut para arzından fazla olmasına neden olur.

Anahtar Kavram

IS-LM Modeli Denge Dışı Bölgeler
Tahmini Süre:45s
Soru 104Soru

Keynesyen IS-LM analizi çerçevesinde; diğer tüm değişkenler sabitken, bir ekonomide yatırımların faiz oranına karşı duyarlılık katsayısının (bb) artması ve aynı dönemde hükümetin maktu vergileri (T0T_0) artırması durumunda IS eğrisi nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğrisi yatıklaşır ve sola kayar.

Cevap

IS eğrisi yatıklaşır ve sola kayar.
IS eğrisinin eğimi, yatırımların faize duyarlılığı (bb) ile ters orantılıdır. bb arttığında, faiz oranındaki değişimlere yatırımlar ve dolayısıyla toplam talep daha duyarlı hale gelir, bu da IS eğrisinin daha yatık bir hal almasına neden olur. Diğer yandan, maktu vergiler (T0T_0) otonom harcamaların bir parçasıdır ve artırılması toplam talebi azaltarak IS eğrisini sola kaydırır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımların faize duyarlılık katsayısının (bb) eğim üzerindeki etkisini analiz edin.
IS eğrisinin eğimi mutlak değerce 1c(1t)b\frac{1-c(1-t)}{b} veya \frac{1}{\alpha } formülü ile ifade edilir. bb katsayısının artması, paydadaki değerin büyümesine ve dolayısıyla eğimin mutlak değerce küçülmesine (eğrinin yatıklaşmasına) neden olur.
Duyarlılık arttıkça faizdeki küçük bir değişim hasıla üzerinde daha büyük bir etki yaratır.
2
Maktu vergi (T0T_0) artışının IS eğrisinin konumu üzerindeki etkisini analiz edin.
Maktu vergilerdeki artış, harcanabilir geliri (Yd=YTY_d = Y - T) doğrudan azaltır. Bu durum tüketim harcamalarını ve toplam talebi aşağı çekerek denge gelir düzeyini düşürür. Sonuç olarak IS eğrisi sola kayar.
Vergi artışı ekonomideki sızıntıları artırarak her faiz düzeyinde üretimin azalmasına yol açar.
3
İki etkiyi birleştirerek nihai sonucu belirleyin.
bb artışı eğriyi yatıklaştırırken, T0T_0 artışı eğriyi sola kaydırır.
Parametrik değişimler eğimi, otonom harcama bileşenlerindeki değişimler ise konumu etkiler.

Anahtar Kavram

IS Eğrisi Eğim ve Kayma Dinamikleri

İpuçları

1
IS eğrisinin eğimini belirleyen iki temel unsurdan biri yatırımların faize duyarlılığı (bb), diğeri ise çarpandır.
2
Eğim formülünü (1 / (\alpha )) hatırlayın. Paydadaki bir değişkenin artması toplam değerin küçülmesine (yatıklaşma) yol açar.
3
Vergi artışının harcanabilir geliri nasıl etkilediğini ve bunun toplam harcamaları hangi yöne kaydırdığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranındaki (tt) bir artışın IS eğrisinin hem eğimini hem de konumunu nasıl etkileyeceğini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 105Soru

Keynesyen IS-LM analizi çerçevesinde; diğer tüm değişkenler sabitken, hükümet harcamalarının (GG) artması ve aynı dönemde yatırımların faiz oranına duyarlılık katsayısının (bb) azalması durumunda IS eğrisinin konumu ve eğimi nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağa kayar ve dikleşir

Cevap

Hükümet harcamalarının (GG) artması IS eğrisini sağa kaydırırken, yatırımların faiz oranına duyarlılık katsayısının (bb) azalması IS eğrisinin dikleşmesine neden olur.
Doğru yanıt olan seçenek, hükümet harcamalarındaki artışın otonom harcamaları yükselterek IS eğrisini sağa kaydıracağını ve yatırımların faize duyarlılık katsayısının (bb) azalmasının eğriyi dikleştireceğini ifade etmektedir. Mal piyasası dengesinde otonom harcama artışları (G, I, C artışları veya T azalışları) eğriyi sağa kaydırırken; çarpanın (α\alpha) veya yatırım duyarlılığının (bb) azalması eğriyi dikleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamalarındaki (ΔG\Delta G) artışın mal piyasası dengesi üzerindeki etkisini belirleyin.
Otonom harcamalar (Aˉ\bar{A}) artar, bu da her faiz oranında daha yüksek bir hasıla düzeyi anlamına gelerek IS eğrisini sağa kaydırır.
Hükümet harcamaları toplam talebin doğrudan bir bileşenidir ve artışı IS denkleminin sabit terimini büyütür.
2
Yatırımların faiz duyarlılığının (bb) azalmasının eğim üzerindeki etkisini analiz edin.
IS eğrisinin eğimi olan 1αb-\frac{1}{\alpha b} ifadesinde paydadaki bb değerinin küçülmesi, eğimin mutlak değerini büyütür.
Yatırımlar faize daha az duyarlı hale geldiğinde, faizdeki bir birimlik değişim yatırımlarda ve dolayısıyla hasılada daha küçük bir değişime yol açar; bu da eğriyi dikleştirir.
3
İki etkiyi birleştirin.
Eğri hem sağa doğru ötelenir hem de açısı dikey eksene yaklaşarak dikleşir.
Otonom harcama artışı konum değişikliğini, duyarlılık değişimi ise eğim değişikliğini belirler.

Anahtar Kavram

IS Eğrisi Konumu ve Eğimi

İpuçları

1
IS eğrisini kaydıran faktörlerin otonom harcamalar olduğunu, eğimini belirleyenlerin ise duyarlılık katsayıları ve çarpan olduğunu hatırlayın.
2
Kamu harcamaları otonomdur. Artışı toplam harcamaları artırır. Yatırım duyarlılığı (bb) azaldığında, yatırımlar faize karşı daha 'kayıtsız' kalır.
3
IS denklemini i=(A/b)(Y/αb)i = (A/b) - (Y / \alpha b) şeklinde düşünün. AA artarsa dikey eksen kesişimi artar (sağa kayış). bb azalırsa 1/αb1 / \alpha b katsayısı (eğim) büyür (dikleşme).

Daha Fazla Pratik

Likidite tuzağı ve tam yatırım duyarsızlığı gibi özel durumların IS ve LM eğrileri üzerindeki görsel yansımalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 106Soru

ISLMIS-LM modeli çerçevesinde; para talebinin faiz oranına duyarlılığının (hh) yüksek olduğu bir ekonomide LMLM eğrisinin daha yatık (esnek) bir yapıya sahip olması, uygulanan genişletici maliye politikasının hasıla (YY) üzerindeki etkinliğini nasıl etkiler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dışlama etkisi azalacağı için maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisi daha fazla olur.

Cevap

Dışlama etkisi azalacağı için maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisi daha fazla olur.
Para talebinin faize duyarlılığı (hh) yüksek olduğunda, para talebi faiz değişimlerine karşı çok hassas hale gelir. Bu durum LM eğrisini yatıklaştırır. Yatık bir LM eğrisi üzerinde, genişletici maliye politikası (IS eğrisinin sağa kayması) sonucu ortaya çıkan gelir artışı, para talebinde bir artış yaratsa da, bu artışı dengelemek için gereken faiz oranı yükselişi çok küçük kalır. Faiz oranları çok az yükseldiği için özel sektör yatırımlarında meydana gelen azalma (dışlama etkisi) sınırlı olur ve maliye politikasının toplam hasıla üzerindeki artırıcı etkisi maksimuma yaklaşır.

Adım Adım Çözüm

1
LM eğrisinin eğimini analiz etme
Para talebinin faize duyarlılığı (hh) ile LM eğrisinin eğimi (k/hk/h) ters orantılıdır. hh yüksekse, LM eğrisi daha yatıktır.
LM eğrisi para piyasası dengesini temsil eder ve faiz hassasiyeti arttıkça dengeyi korumak için gereken faiz değişimi azalır.
2
Maliye politikasının IS üzerindeki etkisini belirleme
Genişletici maliye politikası IS eğrisini sağa kaydırır.
Kamu harcamalarındaki artış veya vergi indirimleri otonom harcamaları artırarak mal piyasasında talebi yükseltir.
3
Dışlama etkisi (Crowding-out) ve LM eğimi arasındaki ilişkiyi kurma
LM eğrisi ne kadar yatıksa, IS sağa kaydığında faiz oranı (ii) o kadar az yükselir. Faiz az yükseldiği için özel yatırımlar daha az azalır.
Dışlama etkisi, artan faizlerin özel yatırımları azaltmasıdır. Yatık LM durumunda faiz baskısı düşük kalır.

Anahtar Kavram

LM eğrisinin eğimi azaldıkça (yatıklaştıkça), maliye politikasının hasıla üzerindeki etkisi artar.

İpuçları

1
LM eğrisinin eğimini hatırlayın: Eğimi belirleyen temel oran k/hk/h şeklindedir.
2
Maliye politikası etkinliğini sınırlayan en önemli faktör 'dışlama etkisi'dir. Dışlama etkisinin büyüklüğü ise faiz oranlarındaki artışa bağlıdır.

Daha Fazla Pratik

Yatırımların faize duyarlılığının (bb) sıfır olduğu durumda (Yatırım Tuzağı) maliye politikasının etkinliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 107Soru

ISLMIS-LM analizi çerçevesinde, genişletici maliye politikası kapsamında kamu harcamalarının (GG) artırılmasının "dışlama etkisine" (crowding-out) yol açma süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu harcamalarının artması \rightarrow Gelirin artması \rightarrow Para talebinin artması \rightarrow Faiz oranının yükselmesi \rightarrow Yatırımların azalması

Cevap

Kamu harcamalarının artması sonucunda gelirin artması, para talebinin artması, faiz oranının yükselmesi ve nihayetinde yatırımların azalması süreci dışlama etkisini tanımlar.
Doğru süreçte, kamu harcamalarının artması toplam talebi artırarak geliri yükseltir. Artan gelir, işlem amaçlı para talebini artırarak para piyasasında denge faiz oranını yukarı çeker. Yükselen faizler ise yatırımların maliyetini artırarak özel sektör yatırımlarını azaltır ve dışlama etkisi gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamalarındaki artışın (GG \uparrow) mal piyasasına etkisini analiz etme
ISIS eğrisi sağa kayar ve denge gelir düzeyi (YY) artar.
Kamu harcamaları toplam talebin bir bileşenidir ve otonom harcama artışı çarpan mekanizmasıyla geliri artırır.
2
Artan gelirin para piyasasına etkisini inceleme
İşlem amaçlı para talebi (LL) artar.
Gelir arttıkça bireyler daha fazla harcama yapmak için ellerinde daha fazla nakit tutmak isterler.
3
Para piyasası dengesinin sağlanması
Faiz oranları (ii) yükselir.
Para arzı sabitken artan para talebi, bireylerin tahvil satmasına ve tahvil fiyatlarının düşerek faizlerin yükselmesine neden olur.
4
Yüksek faizlerin yatırımlara etkisini belirleme
Özel sektör yatırım harcamaları (II) azalır.
Yatırımlar faiz oranının azalan bir fonksiyonudur; borçlanma maliyeti arttıkça yatırımlar azalır.

Anahtar Kavram

Dışlama etkisi, genişletici maliye politikasının faiz oranlarını artırarak özel sektör yatırımlarını azaltması sürecidir.

İpuçları

1
Kamu harcamaları artınca gelir düzeyine ne olur?
2
Artan gelir, insanların ellerinde tutmak istedikleri para miktarını (para talebini) nasıl etkiler?
3
Para talebi arttığında ve para arzı sabitken faiz oranları nasıl değişir ve bu durum yatırımları nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Dışlama etkisinin tam (full crowding-out) gerçekleştiği Klasik durum ile hiç gerçekleşmediği Likidite Tuzağı durumlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 108Soru

Keynesyen para piyasası analizi çerçevesinde; para talebinin gelire duyarlılığı (kk) her iki ekonomide aynıyken, para talebinin faize duyarlılığı (hh) birinci ekonomide ikinci ekonomiye göre daha yüksektir. Buna göre, her iki ekonomide de reel para arzı (M/PM/P) aynı miktarda artırıldığında LMLM eğrilerinde meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her iki ekonomide de LMLM eğrisindeki sağa doğru (yatay) kayma miktarı birbirine eşitken, birinci ekonomideki aşağı doğru (dikey) kayma miktarı daha küçüktür.

Cevap

Her iki ekonomide de LMLM eğrisindeki sağa doğru (yatay) kayma miktarı birbirine eşitken, birinci ekonomideki aşağı doğru (dikey) kayma miktarı daha küçüktür.
Para piyasası dengesinde reel para arzı arttığında, yeni dengeyi sağlamak için ya gelirin artması ya da faizin düşmesi gerekir. Yatay kayma miktarı ΔY=Δ(M/P)/k\Delta Y = \Delta(M/P)/k ile dikey kayma miktarı ise Δr=Δ(M/P)/h\Delta r = \Delta(M/P)/h ile ifade edilir. Soruda kk parametreleri eşit verildiği için her iki ekonomide de sağa doğru kayma miktarı aynıdır. Ancak birinci ekonomide faize duyarlılık (hh) daha yüksek olduğu için, para arzı artışının faizleri düşürme etkisi (dikey kayma) ikinci ekonomiye göre daha sınırlı kalacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
LMLM eğrisi denge denklemini yazın.
M/P=kYhrM/P = kY - hr
Para piyasası dengesi, reel para arzının reel para talebine eşit olduğu noktaların geometrik yeridir.
2
Eğrinin yatay (sağa) kayma miktarını hesaplayın.
ΔY=1kΔ(MP)\Delta Y = \frac{1}{k} \Delta (\frac{M}{P})
Belirli bir faiz düzeyinde (rr sabitken), para arzındaki artışın gelir üzerindeki etkisi sadece gelire duyarlılık (kk) ile belirlenir.
3
Eğrinin dikey (aşağı) kayma miktarını hesaplayın.
Δr=1hΔ(MP)\Delta r = -\frac{1}{h} \Delta (\frac{M}{P})
Belirli bir gelir düzeyinde (YY sabitken), para arzındaki artışın denge faiz oranını ne kadar düşüreceği faize duyarlılık (hh) ile ters orantılıdır.
4
Ekonomileri parametreler bazında karşılaştırın.
kk aynı olduğu için yatay kaymalar eşittir; h1>h2h_1 > h_2 olduğu için birinci ekonomide dikey kayma (1h1\frac{1}{h_1}) daha küçüktür.
Duyarlılık arttıkça, dengeye ulaşmak için gereken faiz değişimi miktarı azalır.

Anahtar Kavram

LMLM Eğrisinin Kayma Miktarı ve Parametre İlişkisi

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak r=(k/h)Y(1/h)(M/P)r = (k/h)Y - (1/h)(M/P) denkleminde M/PM/P artışının rr üzerindeki negatif etkisinin hh büyüdükçe küçüleceğini (dikey kaymanın azalacağını) türev alarak görebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 109Soru

ISLMIS-LM modeli çerçevesinde, hükümetin otonom kamu harcamalarını (GG) artırması sonucunda faiz oranlarının yükselmesi ve bu durumun özel sektör yatırım harcamalarını azaltarak toplam talep artışını frenlemesi "dışlama etkisi" (crowding-out) olarak adlandırılır.

Buna göre, genişletici maliye politikasının ardından ortaya çıkan dışlama etkisinin büyüklüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: LMLM eğrisi ne kadar dik ve ISIS eğrisi ne kadar yatık ise, genişletici maliye politikasının özel yatırımları dışlama oranı o kadar yüksek olur.

Cevap

Dışlama etkisinin en yüksek olduğu durum, LMLM eğrisinin dik (para talebinin faize duyarlılığının düşük) ve ISIS eğrisinin yatık (yatırımların faize duyarlılığının yüksek) olduğu durumdur.
Dışlama etkisinin şiddeti iki temel faktöre bağlıdır: Faiz oranlarının ne kadar yükseldiği ve yatırımların bu yükselişe ne kadar tepki verdiği. Para talebinin faize duyarlılığı (hh) düşük olduğunda (LMLM dik), kamu harcaması artışı faizleri çok yükseltir. Yatırımların faize duyarlılığı (bb) yüksek olduğunda ise (ISIS yatık), bu yüksek faiz artışı özel yatırımlarda çok büyük bir düşüşe neden olur. Dolayısıyla dik bir LMLM ve yatık bir ISIS dışlama etkisini maksimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Genişletici maliye politikasının aktarım mekanizmasını analiz etme
Kamu harcamaları (GG) artınca ISIS eğrisi sağa kayar, bu durum hem geliri (YY) hem de faiz oranlarını (ii) artırır.
Mal piyasası dengesi genişlerken para piyasasında artan işlem amaçlı para talebi faizleri yukarı çeker.
2
LMLM eğrisinin eğiminin (h parametresi) etkisini değerlendirme
Para talebinin faize duyarlılığı (hh) ne kadar düşükse, LMLM o kadar diktir ve aynı gelir artışı için faizler o kadar çok yükselir.
Faize duyarsız bir para talebi, para piyasası dengesi için faizlerin daha sert tepki vermesini gerektirir.
3
ISIS eğrisinin eğiminin (b parametresi) etkisini değerlendirme
Yatırımların faize duyarlılığı (bb) ne kadar yüksekse, ISIS o kadar yatıktır ve yükselen faizler özel yatırımları o kadar çok azaltır.
Dışlama etkisi, faiz artışının yatırım fonksiyonu üzerinden hasılayı düşürme şiddetidir.

Anahtar Kavram

Dışlama etkisi, para talebinin faize duyarlılığı (hh) ile ters, yatırımların faize duyarlılığı (bb) ile doğru orantılıdır.

Daha Fazla Pratik

Klasik durum (h=0h=0) ile likidite tuzağı (h=h=\infty) durumlarını maliye politikasının etkinliği açısından karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 110Soru

ISLMIS-LM modelinin varsayıldığı kapalı bir ekonomide; marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80 olarak belirlenmiştir. Hükümetin transfer harcamalarını (TrTr) 200200 birim artırması durumunda, ISIS eğrisinde meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ISIS eğrisi 800800 birim sağa kayar.

Cevap

Hükümetin transfer harcamalarını artırması durumunda ISIS eğrisi 800800 birim sağa kayar.
Doğru cevap, ISIS eğrisinin 800800 birim sağa kayacağını belirten seçenektir. Marjinal tüketim eğilimi 0,800,80 olduğunda transfer harcaması çarpanı c/(1c)=4c/(1-c) = 4 olarak hesaplanır. 200200 birimlik bir transfer artışı, mal piyasasında dengeyi sağlayan gelir düzeyini her faiz oranı için 200×4=800200 \times 4 = 800 birim artırarak eğriyi sağa kaydırır.

Adım Adım Çözüm

1
Transfer harcaması çarpanını (ktrk_{tr}) hesaplayınız.
ktr=c1c=0,8010,80=0,800,20=4k_{tr} = \frac{c}{1-c} = \frac{0,80}{1-0,80} = \frac{0,80}{0,20} = 4
Kapalı bir ekonomide transfer harcamalarındaki değişimin milli gelir üzerindeki ilk etkisini belirlemek için çarpan katsayısı gereklidir.
2
ISIS eğrisindeki kayma miktarını hesaplayınız.
Kayma =ΔTr×ktr=200×4=800= \Delta Tr \times k_{tr} = 200 \times 4 = 800 birim.
Eğrideki yatay kayma, otonom harcama değişikliği ile ilgili çarpanın çarpımına eşittir.
3
Kayma yönünü belirleyiniz.
Transfer harcamalarındaki artış harcanabilir geliri ve tüketimi artırdığı için ISIS eğrisi sağa kayar.
Genişletici maliye politikaları (harcama artışı veya vergi azalışı) toplam talebi artırarak ISIS eğrisini sağa kaydırır.

Anahtar Kavram

Transfer Harcaması Çarpanı ve IS Eğrisi Kaymaları

İpuçları

1
Transfer harcamalarındaki bir değişikliğin ISIS eğrisini ne kadar kaydıracağını bulmak için transfer harcaması çarpanını kullanmalısınız.
2
Transfer harcaması çarpanı formülü c1c\frac{c}{1-c} şeklindedir. Burada cc marjinal tüketim eğilimidir.

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarındaki bir artışın aynı marjinal tüketim eğilimiyle ISIS eğrisini ne kadar kaydıracağını hesaplayarak farkı karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 111Soru

ISLMIS-LM analizinin varsayıldığı kapalı bir ekonomide; marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80 olarak hesaplanmış ve otonom vergiler sabittir. Hükümetin kamu harcamalarını 250250 birim artırması durumunda, ISIS eğrisi kaç birim sağa kayar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12501250

Cevap

Kamu harcamalarındaki 250250 birimlik artış, çarpan etkisiyle birlikte ISIS eğrisini yatay olarak 12501250 birim sağa kaydırır.
Harcama çarpanı 1/(10,80)=51/(1-0,80) = 5 olarak bulunur. ISIS eğrisindeki yatay kayma, faiz oranının sabit olduğu varsayımı altında toplam harcamalardaki otonom artışın (250250) çarpan (55) ile çarpılması sonucu 12501250 birim olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Basit harcama çarpanını hesaplayın.
kG=11c=110,80=10,20=5k_G = \frac{1}{1 - c} = \frac{1}{1 - 0,80} = \frac{1}{0,20} = 5
ISIS eğrisinin kayma miktarını belirleyen temel faktör basit harcama çarpanıdır.
2
Harcama artışını çarpan ile çarparak yatay kayma miktarını bulun.
Kayma Miktarı=ΔG×kG=250×5=1250\text{Kayma Miktarı} = \Delta G \times k_G = 250 \times 5 = 1250
ISIS eğrisi, faiz oranı sabitken toplam talepte meydana gelen otonom artışın çarpan katı kadar sağa kayar.

Anahtar Kavram

Harcama Çarpanı ve IS Eğrisi Kayması

İpuçları

1
ISIS eğrisinin sağa kayma miktarını bulmak için harcama çarpanını kullanmalısınız.
2
Marjinal tüketim eğilimi 0,800,80 ise, çarpan değeri 1/(10,80)1 / (1 - 0,80) formülüyle hesaplanır.
3
Çarpan değerini 55 bulduktan sonra, bu değeri kamu harcamalarındaki artış olan 250250 ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Eğer vergiler de aynı miktarda (250250 birim) artırılsaydı, 'Denk Bütçe Çarpanı' gereği gelirdeki toplam artışın ne kadar olacağını düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 112Soru

Keynesyen para piyasası dengesi (LMLM) analizinde; bireylerin gelir düzeyindeki artışlara karşılık işlem ve ihtiyat amaçlı tutmak istedikleri para miktarının hassasiyetini ölçen kk katsayısının artması, LMLM eğrisinde nasıl bir değişikliğe yol açar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: LMLM eğrisinin eğimi artar ve eğri dikleşir.

Cevap

Para talebinin gelire duyarlılığı olan kk katsayısının artması, LMLM eğrisinin eğimini artırarak eğrinin dikleşmesine yol açar.
Keynesyen para piyasası modelinde LMLM eğrisinin eğimi kh\frac{k}{h} formülü ile ifade edilir. Burada kk, para talebinin gelire duyarlılığını; hh ise faize duyarlılığını temsil eder. Bireylerin gelir artışlarına karşılık daha fazla para tutma eğilimine girmesi (kk artışı), aynı gelir artışı için faiz oranlarının daha fazla yükselmesi gerektiğini ifade eder. Matematiksel olarak payda yer alan kk değerinin büyümesi eğimi artırır ve LMLM eğrisini daha dik bir konuma getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Para piyasası denge denklemini yazınız.
MP=kYhi\frac{M}{P} = kY - hi
LM eğrisi, reel para arzının reel para talebine eşit olduğu noktaların geometrik yeridir.
2
Denklemi faiz oranı (ii) cinsinden düzenleyerek eğimi bulunuz.
i=khY1h(MP)i = \frac{k}{h}Y - \frac{1}{h}(\frac{M}{P}) denklemi elde edilir. Eğim kh\frac{k}{h} katsayısıdır.
Bir doğrunun eğimi, bağımlı değişkenin (i) bağımsız değişkene (Y) göre türevidir.
3
kk katsayısındaki artışın eğim üzerindeki etkisini analiz ediniz.
kk pay kısmında yer aldığı için kk arttığında kh\frac{k}{h} oranı da artar.
Pay değerinin büyümesi, rasyonel ifadenin toplam değerini artırır.
4
Eğim artışını geometrik olarak yorumlayınız.
Eğimin artması, doğrunun dikey eksene yaklaşması ve dikleşmesi anlamına gelir.
Geometrik olarak yüksek eğim değeri daha dik bir grafik profili oluşturur.

Anahtar Kavram

LMLM eğrisinin eğimi, para talebinin gelire duyarlılığı (kk) ile doğru, faize duyarlılığı (hh) ile ters orantılıdır.

İpuçları

1
LMLM eğrisinin eğimini veren ΔiΔY\frac{\Delta i}{\Delta Y} oranını düşünün.
2
Para talebi fonksiyonundaki kk ve hh parametrelerinin eğim formülündeki (k/hk/h) yerini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoda para talebinin faize duyarlılığının (hh) azalması durumunda eğrinin nasıl değişeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 113Soru

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin para piyasasında dengede (L=ML=M) olduğu ancak mal piyasasında tasarrufların yatırım harcamalarından büyük (S>IS > I) olduğu bir başlangıç noktasından hareketle genel dengeye intibak süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hasıla düzeyi azalırken azalan para talebi nedeniyle faiz oranları düşer ve ekonomi LMLM eğrisi boyunca hareket eder.

Cevap

Mal piyasasında aşırı arz (S > I) durumunda hasıla düzeyi azalır; bu süreçte para piyasası dengesi korunduğu için ekonomi LM eğrisi üzerinde aşağı yönlü hareket ederek genel dengeye ulaşır.
Ekonomi para piyasasında dengede (L=ML=M) ancak mal piyasasında aşırı arz (S>IS>I) durumundaysa, mal piyasasındaki fazlalığı gidermek için üretim (YY) düşer. Üretim düştükçe halkın elinde tutmak istediği işlem amaçlı para miktarı azalır, bu da faiz oranlarının (ii) düşmesine yol açar. Para piyasası mal piyasasına göre anlık tepki verdiği için, bu süreç boyunca para piyasası dengesi bozulmaz ve ekonomi LMLM eğrisi üzerinden aşağı yönlü süzülerek genel denge noktasına ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumundaki piyasa dengesizliklerini analiz etme
Para piyasası dengededir (L=ML=M), ancak mal piyasasında tasarruflar yatırımları aştığı için (S>IS > I) aşırı mal arzı (ESGESG) vardır.
Genel dengeye gidiş yönünü belirlemek için mevcut piyasa fazlalarının yönü bilinmelidir.
2
Mal piyasasındaki intibakı belirleme
Firmalar stok birikimi nedeniyle üretimi (hasılayı) azaltır (YY \downarrow).
Mal piyasasında arz fazlası olduğunda dengeye dönüş hasılanın azalmasıyla mümkündür.
3
Para piyasasıyla etkileşimi ve faiz değişimini saptama
Hasıla azaldıkça (YY \downarrow) işlem amaçlı para talebi düşer (LL \downarrow). Para arzı sabitken, para piyasası dengesini korumak için faiz oranları düşer (ii \downarrow).
Mal piyasasındaki değişim, para talebi kanalıyla faiz oranlarını etkiler.
4
İntibak yolunu tanımlama
Ekonomi, para piyasasının hızlı intibakı varsayımı altında LMLM eğrisi üzerinde aşağı-sola doğru hareket eder.
L=ML=M koşulu korunduğu için hareket her zaman LMLM eğrisi üzerinde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Hicks-Hansen modelinde mal ve para piyasalarının eş anlı dengeden sapması durumunda, para piyasası çok daha hızlı intibak eder. Bu nedenle ekonomi genellikle LM eğrisi üzerinde kalarak genel denge noktasına doğru hareket eder.

İpuçları

1
Para piyasasının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak ettiğini hatırlayın.
2
Tasarrufların yatırımlardan büyük olması (S>IS > I), üretilen malların bir kısmının satılamadığı anlamına gelir.
3
Ekonomi başlangıçta LM üzerinde olduğu ve para piyasası hızlı ayarlandığı için, süreç boyunca LM dengesi bozulmayacaktır.

Daha Fazla Pratik

Ekonominin LM'nin üstünde ancak IS'nin solunda olduğu bir durumda (I>SI>S ve M>LM>L) intibak sürecinin nasıl işleyeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 114Soru

Para otoritesinin enflasyon baskısını azaltmak amacıyla açık piyasa işlemleri yoluyla piyasaya tahvil satması durumunda, ISLMIS-LM analizi çerçevesinde gerçekleşen aktarım mekanizması zinciriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para arzı azalır, tahvil fiyatları düşer ve denge faiz oranları yükselir.

Cevap

Para otoritesinin tahvil satması sonucunda para arzı azalır, tahvil fiyatları düşer ve faiz oranları yükselir.
Doğru seçenek, daraltıcı para politikasının temel işleyişini yansıtmaktadır. Merkez Bankası tahvil sattığında piyasadan likidite çeker, bu da para arzını azaltır. Tahvil arzının artması tahvil fiyatlarını aşağı çekerken, para piyasasında dengeyi sağlamak için faiz oranları yükselir.

Adım Adım Çözüm

1
Para otoritesinin tahvil satışının para arzı üzerindeki etkisini belirleme
Merkez Bankası piyasaya tahvil satıp karşılığında para topladığı için para arzı (MM) azalır.
Açık piyasa işlemleri yoluyla tahvil satışı daraltıcı bir para politikasıdır.
2
Tahvil piyasasındaki fiyat değişimini analiz etme
Piyasadaki tahvil arzı arttığı için tahvil fiyatları düşer.
Tahvil fiyatları ile faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki mevcuttur.
3
Para piyasası dengesi üzerinden faiz oranına geçiş yapma
Para arzının azalması (M/PM/P \downarrow), para piyasasında fazlalık para talebi yaratarak faiz oranlarının (rr) yükselmesine neden olur.
Bireyler azalan para miktarı karşısında varlıklarını paraya çevirmek için tahvil satmak isteyecek veya tahvil talebini azaltacaktır, bu da faizi yukarı çeker.

Anahtar Kavram

Keynesyen Para Politikası Aktarım Mekanizması

İpuçları

1
Merkez Bankası'nın tahvil satması, piyasadaki para miktarını nasıl etkiler?
2
Tahvil fiyatları ile faiz oranları arasındaki ilişkinin her zaman ters yönlü olduğunu unutmayın.
3
Para arzındaki azalma LMLM eğrisini sola kaydırır ve bu durum faiz oranlarını artırırken hasılayı azaltır.

Daha Fazla Pratik

Yatırımların faize duyarlılığı (bb) sıfır olduğunda, bu mekanizmanın hasıla üzerindeki etkisi nasıl değişir?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 115Soru

Klasik iktisatçıların varsayımlarına dayanan ve para talebinin faiz oranına karşı tamamen duyarsız (h=0h=0) olduğu bir ekonomide, hükümetin kamu harcamalarını artırarak genişletici bir maliye politikası izlemesinin ISLMIS-LM dengesi üzerindeki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faiz oranları yükselir, artan faizler özel yatırımları kamu harcaması artışını tamamen dengeleyecek kadar azaltır ve toplam hasıla düzeyi değişmez.

Cevap

Faiz oranlarının yükselmesi, özel yatırımların kamu harcaması artışı kadar azalması ve toplam hasılanın değişmemesi (Tam Dışlama Etkisi).
Klasik bölgede para talebinin faiz esnekliği sıfırdır (h=0h=0), bu da LM eğrisinin dikey olmasına neden olur. Bu durumda, genişletici maliye politikası IS eğrisini sağa kaydırsa da, dikey LM eğrisi nedeniyle denge hasıla düzeyi değişmez. Hükümet harcamalarındaki artış, faiz oranlarını yükselterek özel yatırım harcamalarını aynı miktarda azaltır. Bu duruma 'tam dışlama etkisi' (full crowding-out) denir ve bu bölgede maliye politikası hasıla üzerinde tamamen etkisizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Para talebinin faiz esnekliğinin (h=0h=0) LM eğrisi üzerindeki etkisini belirlemek.
LM eğrisi dikey bir hal alır.
Para talebi faize duyarsız olduğunda, para piyasası dengesi sadece gelir düzeyine bağlıdır (M/P=kYM/P = kY).
2
Genişletici maliye politikasının IS eğrisi üzerindeki etkisini analiz etmek.
IS eğrisi sağa kayar.
Kamu harcamalarındaki artış, her faiz oranında toplam planlanan harcamaları ve dolayısıyla denge hasıla düzeyini artırma eğilimindedir.
3
Dikey LM eğrisi üzerinde IS kaymasının sonucunu yorumlamak.
Denge faiz oranı artar ancak hasıla (Y) değişmez.
Artan faizler nedeniyle özel yatırımlar, kamu harcamalarındaki artışa eşit miktarda azalır (Tam Dışlama/Crowding-Out).

Anahtar Kavram

Klasik Bölge ve Tam Dışlama Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 116Soru

ISLMIS-LM analizi kapsamında, para talebinin faize duyarlılığının uç değerler aldığı 'Likidite Tuzağı' ve 'Klasik Bölge' durumları karşılaştırıldığında; maliye politikasının etkinliği ve dışlama etkisi (crowdingoutcrowding-out) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Likidite tuzağında LMLM eğrisi yataydır ve genişletici maliye politikası dışlama etkisine neden olmazken; Klasik bölgede LMLM eğrisi dikeydir ve tam dışlama etkisi gerçekleşir.

Cevap

Likidite tuzağında maliye politikası tam etkin olup dışlama etkisi gerçekleşmezken, klasik bölgede tam dışlama etkisi nedeniyle maliye politikası etkisizdir.
Likidite tuzağında para talebi faize sonsuz duyarlı olduğundan (hh \rightarrow \infty), genişletici maliye politikası faizleri yükseltemez ve dışlama etkisi oluşmaz. Klasik bölgede ise para talebi faize duyarsız olduğundan (h=0h = 0), kamu harcaması artışının tamamı faizleri yükselterek özel yatırımları aynı oranda dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Likidite Tuzağı Parametrelerini Belirleme
Para talebinin faiz esnekliği hh \rightarrow \infty olduğu için LMLM eğrisi yataydır.
Bireyler faizlerin yükseleceği beklentisiyle tüm parayı spekülatif amaçla ellerinde tutar.
2
Klasik Bölge Parametrelerini Belirleme
Para talebinin faiz esnekliği h=0h = 0 olduğu için LMLM eğrisi dikeydir.
Para sadece işlem ve ihtiyat amacıyla talep edilir, faiz oranına duyarlı değildir.
3
Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi Analizi
Likidite tuzağında faiz artmaz (dışlama = 0), Klasik bölgede faiz tam artar (dışlama = tam).
LMLM eğrisinin eğimi, kamu harcaması artışının faiz oranları ve dolayısıyla özel yatırımlar üzerindeki baskısını belirler.

Anahtar Kavram

Özel LM Durumlarında Politika Etkinliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 117Soru

Bir ekonomide ISIS ve LMLM dengeleri analiz edilirken aşağıdaki parametreler tespit edilmiştir:

- Marjinal tüketim eğilimi (cc): 0,750,75
- Yatırımların faiz oranına duyarlılığı (bb): 4040
- Para talebinin gelir duyarlılığı (kk): 0,250,25
- Para talebinin faiz duyarlılığı (hh): 4040

Buna göre, otonom kamu harcamalarında meydana gelecek 300300 birimlik bir artışın, para piyasası etkileşimi sonucunda denge gelir düzeyi (YY) üzerinde yaratacağı toplam artış kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600

Cevap

Kamu harcamalarındaki 300300 birimlik artış, denge gelir düzeyini 600600 birim artıracaktır.
Verilen parametrelerle maliye politikası çarpanı hesaplandığında, basit harcama çarpanının (44) dışlama etkisi nedeniyle yarıya inerek 22 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla 300300 birimlik kamu harcaması artışı, geliri 2×300=6002 \times 300 = 600 birim artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Basit Keynesyen çarpan (kek_e) değerini hesaplayınız.
ke=11c=110,75=10,25=4k_e = \frac{1}{1 - c} = \frac{1}{1 - 0,75} = \frac{1}{0,25} = 4
Maliye politikası çarpanının temel bileşeni olan harcama çarpanını belirlemek için gereklidir.
2
ISLMIS-LM modeli altındaki maliye politikası çarpanını (fiskal çarpan, γ\gamma) formüle ediniz ve hesaplayınız.
γ=ke1+kebkh=41+4400,2540=41+4040=41+1=2\gamma = \frac{k_e}{1 + \frac{k_e \cdot b \cdot k}{h}} = \frac{4}{1 + \frac{4 \cdot 40 \cdot 0,25}{40}} = \frac{4}{1 + \frac{40}{40}} = \frac{4}{1 + 1} = 2
Para piyasasının (faiz oranlarının) mal piyasası üzerindeki geri besleme etkisini (dışlama etkisi) içeren gerçek çarpan değerini bulmak gerekir.
3
Gelirdeki toplam değişimi (ΔYΔY) hesaplayınız.
ΔY=γΔG=2300=600\Delta Y = \gamma \cdot \Delta G = 2 \cdot 300 = 600
Uygulanan genişletici maliye politikasının denge hasıla üzerindeki nihai etkisini belirlemek için çarpan ile harcama değişimi çarpılır.

Anahtar Kavram

Maliye Politikası Çarpanı ve Dışlama Etkisi (Crowding-Out Effect)

İpuçları

1
ISLMIS-LM modelinde maliye politikasının geliri artırma gücü, basit Keynesyen çarpandan daha küçüktür çünkü artan faizler yatırımları azaltır.
2
Önce basit harcama çarpanını (1/(1c)1 / (1-c)) bulun, ardından bu değeri para piyasası duyarlılıklarını içeren maliye politikası çarpanı formülünde yerine koyun.

Daha Fazla Pratik

Eğer para talebinin faiz duyarlılığı (hh) sonsuz olsaydı (likidite tuzağı), hasıla artışı kaç birim olurdu?
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 118Soru

ISLMIS-LM modeli çerçevesinde, genişletici bir maliye politikası sonucunda faiz oranlarının yükselmesiyle özel sektör yatırım harcamalarının azalması olarak tanımlanan "dışlama etkisinin" (crowding-out) daha düşük düzeyde gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para talebinin faiz oranına duyarlılığının (hh) yüksek olması

Cevap

Para talebinin faiz oranına duyarlılığının (hh) yüksek olması dışlama etkisinin daha düşük düzeyde gerçekleşmesini sağlar.
Dışlama etkisinin zayıf kalması için genişletici maliye politikasının faizleri çok fazla yükseltmemesi gerekir. Para talebinin faiz oranına duyarlılığı (hh) yüksek olduğunda, para talebindeki artış faiz oranlarında sınırlı bir yükselişe neden olur. Faizlerdeki artış küçük kaldığı için özel sektör yatırım harcamalarındaki azalma da düşük düzeyde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Dışlama mekanizmasını analiz etme
GYLiIG \uparrow \rightarrow Y \uparrow \rightarrow L \uparrow \rightarrow i \uparrow \rightarrow I \downarrow
Genişletici maliye politikası geliri artırırken para talebini de artırarak faizleri yükseltir ve özel yatırımları azaltır.
2
LM eğrisi eğimi ve faiz duyarlılığı ilişkisini kurma
hh arttıkça LMLM eğrisi yatıklaşır.
Para talebinin faiz duyarlılığı, para piyasasında dengenin faiz değişimlerine ne kadar esnek tepki vereceğini belirler.
3
Duyarlılıkların dışlama şiddetine etkisini belirleme
Düşük faiz artışı = Düşük dışlama
Eğer hh yüksekse, para talebi artışını karşılamak için faizlerin çok fazla yükselmesine gerek kalmaz; bu da yatırımların korunmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Dışlama etkisinin şiddeti, ISIS ve LMLM eğrilerinin eğimlerine (parametre duyarlılıklarına) bağlıdır. LMLM ne kadar yatıksa (hh yüksek) veya ISIS ne kadar dikse (bb düşük), dışlama o kadar zayıf olur.

Daha Fazla Pratik

Likidite tuzağı ve Klasik durum gibi uç vakalarda maliye politikasının etkinliğini dışlama etkisi üzerinden karşılaştırmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 119Soru

ISLMIS-LM analizi çerçevesinde; para talebinin faize duyarlılığının (hh) oldukça yüksek, yatırımların faiz oranına duyarlılığının (bb) ise oldukça düşük olduğu bir ekonomik yapıda, Merkez Bankası'nın gerçekleştirdiği genişletici bir para politikasının (para arzı artışı) denge gelir düzeyi (YY) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para politikası oldukça etkisizdir; çünkü faiz oranındaki değişimlere karşı yatırım harcamalarının tepkisiz kalması, para arzı artışının hasıla üzerindeki etkisini sınırlar.

Cevap

Para politikasının oldukça etkisiz olduğu ve bunun temel nedeninin yatırım harcamalarının faiz değişimlerine karşı tepkisiz (düşük duyarlılık) kalması olduğu ifade doğrudur.
Para politikasının denge gelir düzeyi üzerindeki etkisi, yatırımların faiz duyarlılığı (bb) ile doğru, para talebinin faiz duyarlılığı (hh) ile ters orantılıdır. Soruda belirtilen yüksek hh (LMLM yatık) ve düşük bb (ISIS dik) koşullarının her ikisi de genişletici para politikasının reel sektör (hasıla) üzerindeki artırıcı gücünü minimize eder. Bu durumda aktarım mekanizması, faizdeki sınırlı düşüşün yatırımları uyaramaması nedeniyle kesintiye uğrar.

Adım Adım Çözüm

1
LM eğrisi analizini yap
hh parametresinin (para talebinin faiz duyarlılığı) yüksek olması, LMLM eğrisinin daha yatık bir konuma gelmesine neden olur.
LMLM eğrisinin eğimi k/hk/h oranıyla belirlenir; payda büyüdükçe eğim azalır.
2
IS eğrisi analizini yap
bb parametresinin (yatırımların faiz duyarlılığı) düşük olması, ISIS eğrisinin daha dik bir konuma gelmesine neden olur.
ISIS eğrisinin eğimi duyarlılık parametresi bb ile ters orantılıdır (1/(α×b)1/(\alpha \times b)).
3
Para politikası aktarım mekanizmasını uygula
Para arzı artışı (MsM^s \uparrow) sonucunda faizler düşer, ancak ISIS dik olduğu için bu düşüş yatırımları (II) ve toplam hasılayı (YY) çok az artırır.
Mekanizmanın 'faiz-yatırım' halkası (bb düşük olduğu için) zayıflamıştır.

Anahtar Kavram

Para Politikasının Etkinliği ve IS-LM Eğimleri

Daha Fazla Pratik

Likidite tuzağı ve yatırım tuzağı durumlarında maliye politikasının etkinliğini karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 120Soru

ISLMIS-LM analizi çerçevesinde; para talebinin faiz oranına duyarlılığının (hh) artması durumunda, hükümetin kamu harcamalarını artırmasına bağlı olarak gerçekleşen genişletici maliye politikasının hasıla (YY) üzerindeki etkinliği ve dışlama etkisi (crowdingoutcrowding-out) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisi güçlenir ve dışlama etkisi azalır.

Cevap

Maliye politikasının hasıla üzerindeki artırıcı etkisinin güçlenmesi ve dışlama etkisinin azalması
Para talebinin faize duyarlılığı (hh) arttığında, bireyler faizdeki küçük bir düşüşte bile çok fazla para tutmaya veya faizdeki küçük bir artışta parayı elden çıkarmaya daha eğilimlidirler. Bu durum LMLM eğrisini yatıklaştırır. Genişletici maliye politikası sonucu ISIS eğrisi sağa kaydığında, para talebindeki artış faiz oranlarını çok az yükseltir. Faizler fazla artmadığı için özel sektör yatırımları büyük oranda korunur (dışlama etkisi azalır) ve kamu harcamalarının yarattığı uyarılmış talep hasılayı daha güçlü bir şekilde artırır.

Adım Adım Çözüm

1
LMLM eğrisinin eğimini analiz etmek
LMLM eğrisinin eğimi k/hk/h formülü ile belirlenir. hh (para talebinin faize duyarlılığı) arttıkça eğim azalır, yani LMLM eğrisi yatıklaşır.
Maliye politikasının etkinliği LMLM eğrisinin eğimine doğrudan bağlıdır.
2
Genişletici maliye politikasının etkisini değerlendirmek
Kamu harcamaları arttığında ISIS eğrisi sağa kayar. LMLM eğrisi ne kadar yatıksa, yeni denge noktasında hasıla artışı o kadar büyük, faiz artışı o kadar küçük olur.
Faiz oranındaki artışın sınırlı kalması, özel yatırımların dışlanmasını engeller.
3
Dışlama etkisi ile ilişkilendirmek
Daha küçük bir faiz artışı, özel yatırımlarda daha az azalma anlamına gelir. Bu da dışlama etkisinin (crowding-out) azaldığını gösterir.
Politika etkinliğinin artması, dışlama etkisinin azalmasıyla eş anlamlıdır.

Anahtar Kavram

Maliye Politikası Etkinliği ve LM Eğimi

Daha Fazla Pratik

Yatırımların faize duyarlılığının (bb) artmasının maliye ve para politikası etkinliği üzerindeki sonuçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki
IS-LM Analizi Alıştırma Soruları — KPSS İktisat — Sayfa 6 | Examkin