Sanayi ve Hizmetler Sektörü

Türkiye ekonomisinde $1980$ yılından itibaren izlenen dışa açık ve serbest piyasa odaklı ekonomi politikaları sonucunda üretim yapısında önemli değişimler meydana gelmiştir. Günümüz verileri ($2020$ sonrası) dikkate alındığında; ticaret, ulaştırma, turizm ve finans gibi faaliyetleri bünyesinde barındıran, hem Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ($GSYH$) hem de toplam istihdam içerisindeki payı bakımından birinci sırada yer alan ana sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’de $2012$ yılından itibaren uygulanmakta olan Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında, bir yatırımın "Stratejik Yatırım" olarak kabul edilip bu çerçevedeki özel destek unsurlarından yararlanabilmesi için gereken kriterler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu yatırımların taşıması gereken şartlardan biri değildir?

Türkiye’de ulaştırma sisteminin günümüzdeki mevcut yapısı ve sektörel dağılımı dikkate alındığında, yurt içi hem yük hem de yolcu taşımacılığında en yüksek paya sahip olan alt sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde ulaştırma sektörü, $1950$’li yıllardan itibaren stratejik bir değişim geçirerek demir yolu öncelikli yatırımlardan kara yolu odaklı bir büyüme modeline evrilmiştir. Bu yapısal dönüşümün hizmetler sektörü katma değeri ve sektörel dağılım üzerindeki etkileri dikkate alındığında, Türkiye'nin ulaştırma yapısı ve ekonomik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinde enerji sektörü, sanayi ve hizmetler sektörünün en kritik girdisi olmasının yanı sıra dış ticaret dengesi üzerinde de doğrudan bir etkiye sahiptir. Son yıllarda yerli ve yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payı artırılmaya çalışılsa da, birincil enerji arzındaki dışa bağımlılık oranı makroekonomik dengeler açısından belirleyici olmaya devam etmektedir. Buna göre, Türkiye'nin enerji sektörü ve bu sektörün makroekonomik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde $1980$ yılından itibaren uygulanan dışa açık büyüme stratejisi ve yapısal dönüşüm politikaları sonucunda sektörel ağırlıklar önemli ölçüde değişmiştir. Bu süreçte hizmetler sektörünün gelişimi ve günümüzdeki yapısı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de $2012$ yılında yürürlüğe giren ve güncel düzenlemelerle uygulanmaya devam eden yatırım teşvik sisteminde; teşvikler Genel, Bölgesel, Öncelikli ve Stratejik Yatırımların Teşviki olmak üzere dört ana başlık altında toplanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yatırımın yapılacağı bölgeye bakılmaksızın, asgari yatırım tutarı ve kapasite şartlarını sağlayan tüm yatırımlara uygulanan "Genel Teşvik Uygulamaları" kapsamında sağlanan temel destek unsurlarından biridir?

Türkiye'nin 2024-2028 dönemini kapsayan 12. Kalkınma Planı hedefleri ve enerji arz güvenliği stratejileri doğrultusunda, yerli ve yenilenebilir kaynakların payı kademeli olarak artırılmaktadır. 2025 yılı sonu verileri dikkate alındığında, Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü (kapasitesi) içerisinde en yüksek paya sahip olan birincil enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde $1980$ yılından itibaren uygulanan dışa açık büyüme stratejisi, sektörel yapıda köklü bir dönüşümü beraberinde getirmiştir. Bu süreçte tarım sektörünün ağırlığı azalırken, hizmetler sektörü ekonominin sürükleyici gücü haline gelmiştir. Aşağıdaki tabloda Türkiye ekonomisindeki temel sektörlerin GSYH ve istihdam içerisindeki yaklaşık payları verilmiştir:

Tablodaki veriler ve Türkiye ekonomisinin yapısal özellikleri dikkate alındığında, hizmetler sektörüne ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde 1980 yılı, sanayileşme stratejisinde köklü bir paradigma değişimini ifade etmektedir. Bu dönemde yayımlanan 24 Ocak Kararları ile 'İthal İkameci Sanayileşme' modelinden vazgeçilmiş ve dünya ekonomisiyle bütünleşmeyi hedefleyen 'Dışa Açık İhracata Dayalı Sanayileşme' stratejisine geçilmiştir.

Buna göre, 1980 sonrasında sanayi sektöründe uluslararası rekabet gücünü artırmak ve kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak amacıyla uygulanan temel politika değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayisi alt sektörlerinin ekonomik performansları; girişim sayısı, istihdam hacmi, üretim değeri ve yaratılan katma değer gibi farklı göstergeler üzerinden analiz edilmektedir. TÜİK yıllık sanayi ve hizmet istatistikleri verileri (2022-2023 dönemi trendleri) esas alındığında, imalat sanayisinde "faktör maliyetiyle katma değer" payı en yüksek olan ilk üç alt sektörün büyükten küçüğe doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin sanayileşme tarihinde devletçilik politikasının somut uygulama araçları olan sanayi planları incelendiğinde; $1934-1938$ yılları arasında başarıyla uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ($I. BYSP$) ile $1938$ yılında hazırlanan İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı ($II. BYSP$) arasındaki temel sektörel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayisi alt sektörlerinin dış ticaret performansı değerlendirildiğinde, toplam ihracat rakamları içerisinde son yıllarda (2020'li yıllar) en büyük paya sahip olması nedeniyle 'lokomotif sektör' olarak adlandırılan sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayisi alt sektörleri incelendiğinde; ham maddesini büyük oranda tarım ve hayvancılık sektöründen temin eden, gerek girişim (işletme) sayısı gerekse istihdam edilenler sayısı bakımından imalat sanayisi içerisinde en yüksek paya sahip olan sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde sanayi sektörünün yapısal özellikleri ve genel görünümü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde inşaat sektörü; yarattığı katma değer, $200$’den fazla alt sektörü harekete geçirmesi ve geniş istihdam olanakları nedeniyle "lokomotif sektör" olarak adlandırılmaktadır. Ekonomik büyüme stratejilerinde inşaat sektörünün bir kaldıraç olarak sıklıkla tercih edilmesinde, bu sektörün üretim yapısının dış ticaret dengesi üzerindeki hangi etkisi diğer imalat sanayi kollarına göre daha avantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayi sektörünün son yirmi yıldaki gelişim seyri, üretim kompozisyonu ve sektörel dönüşümü dikkate alındığında; sanayi sektörünün yapısal özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayisinin yapısal özellikleri ve sektörler arası bağlantıları dikkate alındığında; hem nihai tüketim malları hem de otomotiv, tekstil ve tarım gibi pek çok farklı sanayi kolu için kritik ara malı (girdi) üretimi gerçekleştiren, üretim değeri bakımından ilk sıralarda yer almasına rağmen hammadde ve petrokimya girdileri bakımından yüksek oranda dışa bağımlı olan sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $1960-1980$ döneminde uygulanan ithal ikameci sanayileşme stratejisinin ikinci aşamasında (dayanıklı tüketim malları üretimi), iç pazarın doyuma ulaşması ve $1970$'li yılların sonunda yaşanan döviz darboğazı gibi yapısal sorunları aşmak amacıyla $1980$ yılından itibaren benimsenen temel ekonomi ve sanayi politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’nin sanayileşme tarihinde, $1934-1938$ yılları arasında başarıyla uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’ndan farklı olarak; hazırlanan ancak İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla uygulamaya konulamayan İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel karakteristik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?