Soru

Zorluk: OrtaSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye ekonomisinde 1980 yılı, sanayileşme stratejisinde köklü bir paradigma değişimini ifade etmektedir. Bu dönemde yayımlanan 24 Ocak Kararları ile 'İthal İkameci Sanayileşme' modelinden vazgeçilmiş ve dünya ekonomisiyle bütünleşmeyi hedefleyen 'Dışa Açık İhracata Dayalı Sanayileşme' stratejisine geçilmiştir.

Buna göre, 1980 sonrasında sanayi sektöründe uluslararası rekabet gücünü artırmak ve kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak amacıyla uygulanan temel politika değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Döviz kontrol rejiminin sıkılaştırılarak sanayicinin döviz ihtiyacının sadece merkez bankası tahsisiyle karşılanması
  2. B
    İthalatın miktar kısıtlamaları (kotalar) ve yüksek gümrük tarifeleriyle sınırlandırılarak yerli sanayinin korunması
  3. Reel döviz kuru politikası, ihracat teşvikleri ve ithalatın liberalizasyonu yoluyla sanayi üretiminin dış pazarlara yönlendirilmesiCevap
  4. D
    Sanayi yatırımlarının özel sektör yerine temel olarak Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) aracılığıyla devlet eliyle yürütülmesi
  5. E
    Fiyat Kontrol Komitesi aracılığıyla sanayi ürünlerinin fiyatlarının merkezden belirlenerek enflasyonun baskılanması

Cevap

Reel döviz kuru politikası, ihracat teşvikleri ve ithalatın liberalizasyonu yoluyla sanayi üretiminin dış pazarlara yönlendirilmesi
Doğru cevap olan ifade, 1980 sonrası Türkiye ekonomisinin sanayi vizyonunu tam olarak yansıtmaktadır. Bu dönemde Türk Lirası devalüe edilerek ihracatçının rekabet gücü artırılmış, ithalattaki kotalar (miktar kısıtlamaları) kaldırılarak sanayinin ara malı ihtiyacı serbestleştirilmiş ve ihracatçılara doğrudan teşvikler (vergi iadesi vb.) sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
1980 sonrası dönemin 'Dışa Açık İhracata Dayalı Sanayileşme' stratejisini benimsediği tespit edilir.
Sorunun doğru yanıtlanması için 1980 öncesi (korumacı) ve sonrası (liberal) araçların ayırt edilmesi gerekir.
2
Politika araçlarının karşılaştırılması
İthal ikamesinde iç pazar ve koruma ön plandayken, ihracata dayalı modelde dış pazar ve rekabet ön plandadır.
Strateji değişikliği, kullanılan ekonomik araçların (kur, vergi, tarife) yönünü de değiştirir.
3
Doğru aracın seçilmesi
İhracatı destekleyen reel kur (devalüasyon sonrası rekabetçi seviye) ve liberal dış ticaret rejimi doğru araç olarak belirlenir.
1980 kararlarının en somut sanayi etkisi, yerli sanayicinin dış dünyaya açılmaya zorlanması ve teşvik edilmesidir.

Anahtar Kavram

İhracata Yönelik Sanayileşme Stratejisi (1980 Dönüşümü)

İpuçları

1
1980 yılından önce Türkiye 'kendi kendine yetme' (ithal ikamesi) odaklıyken, 1980'den sonra 'dünyaya satma' (ihracat) odaklı olmuştur.
2
İhracatı artırmak için yerli paranın yabancı paralar karşısında aşırı değerli olması mı yoksa rekabetçi (bir miktar değersiz) olması mı tercih edilir?

Daha Fazla Pratik

1980 sonrası dışa açılma sürecinin bir diğer önemli aşaması olan 1996 Gümrük Birliği anlaşmasının sanayi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla